Bạo lực gia đình

Bạo lực gia đình là gì?

Định nghĩa bạo lực gia đình là gì được nêu tại khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2022 như sau: Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, tình dục, kinh tế đối với thành viên khác trong gia đình.

Như vậy, không chỉ các hành vi “tác động vật lý” trực tiếp giữa các thành viên trong gia đình với nhau mà những việc làm gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại đến tinh thần, tình dục và cả kinh tế của các thành viên khác trong gia đình đều có thể coi là bạo lực gia đình.

Thậm chí, có những hành vi mà trong cuộc sống nhiều người không nghĩ đó là bạo lực gia đình như: Cha mẹ bắt con cái phải học hành quá sức; Cha mẹ hoặc các thành viên khác trong gia đình thường xuyên chê bai, miệt thị ngoại hình của con cái…., nhưng những hành vi như thế này đều có thể bị coi là bạo lực gia đình.

Bạo lực gia đình có thể là bạo lực thể chất hoặc bạo lực tâm lý, và có thể ảnh hưởng đến bất kỳ ai ở mọi lứa tuổi, giới tính, chủng tộc hoặc khuynh hướng tình dục. Nó có thể bao gồm các hành vi nhằm mục đích hù dọa, gây tổn hại về thể chất hoặc kiểm soát người bạn đời. Và mặc dù mỗi mối quan hệ đều khác nhau, bạo lực gia đình thường liên quan đến sự mất cân bằng quyền lực, trong đó một người bạn đời cố gắng khẳng định quyền kiểm soát đối với người kia bằng nhiều cách khác nhau.

Những lời lăng mạ, đe dọa, lạm dụng tinh thần và cưỡng bức tình dục đều cấu thành bạo lực gia đình. Một số thủ phạm có thể sử dụng trẻ em, thú cưng hoặc các thành viên khác trong gia đình làm đòn bẩy tinh thần để buộc nạn nhân làm theo ý muốn của chúng. Nạn nhân của bạo lực gia đình trải qua cảm giác tự ti, lo lắng, trầm cảm và bất lực nói chung, những cảm xúc này có thể cần thời gian và sự trợ giúp chuyên nghiệp để vượt qua.

Những hình thức lạm dụng nào được coi là bạo lực gia đình?

Công nghệ đã cho phép những kẻ bạo hành gia đình theo dõi và rình rập nạn nhân, liên lạc với họ liên tục và nắm quyền lực thông qua các thiết bị kỹ thuật số trong nhà, chẳng hạn như hệ thống báo động điều khiển từ xa, máy điều nhiệt và đèn chiếu sáng. Những chiến thuật này tạo ra cảm giác kiểm soát hoàn toàn, gieo rắc nỗi sợ hãi, sự cô lập và sự sỉ nhục cho nạn nhân.

Nhận diện người bạn đời bạo hành

Những kẻ bạo hành không dễ nhận biết. Ở nơi công cộng, họ có thể tỏ ra thông minh, đáng tin cậy và quyến rũ với tính cách thu hút người khác, nhưng khi ở riêng, họ là một cơn ác mộng thực sự. Nhiều kẻ bạo hành học được hành vi bạo lực từ gia đình và lặp lại những khuôn mẫu độc hại đó với bạn đời hoặc con cái của mình. Họ cũng có nhiều khả năng gặp các vấn đề về pháp luật và lạm dụng chất gây nghiện.

Những người đàn ông dị tính bạo hành thường tin vào các vai trò giới truyền thống, đặc biệt là quan điểm cho rằng ưu tiên hàng đầu của phụ nữ là chăm sóc bạn đời và con cái. Họ cần phải kiểm soát mọi thứ và đặc biệt dễ ghen tuông, cáo buộc bạn đời ngoại tình mà không có lý do hoặc cần biết bạn đời đang ở đâu mọi lúc.

Những người có hành vi bạo hành thường thể hiện như thế nào?

Những kẻ bạo hành thường cô lập nạn nhân khỏi gia đình, bạn bè, công việc và bất kỳ nguồn hỗ trợ nào khác từ bên ngoài. Họ có thể nổi nóng và trở nên bạo lực trong lúc bạo hành; sau đó, họ hối hận và cố gắng lấy lại lòng tin của người yêu bằng sự quyến rũ, tình cảm và những lời hứa thay đổi, nhưng hành vi bạo hành hiếm khi chấm dứt.

Làm sao để nhận biết bạn đang trong một mối quan hệ bạo lực?

Các mối quan hệ bạo lực xoay quanh sự kiểm soát và quyền lực. Những thủ đoạn phổ biến mà kẻ gây bạo lực thường sử dụng bao gồm:

• Một mô hình bạo lực - các vụ việc xen kẽ với lời xin lỗi, quà tặng và lời hứa sẽ chấm dứt.
• Cô lập nạn nhân khỏi bạn bè, gia đình, sở thích, hoặc thậm chí cả công việc của họ.
• Gây cảm giác tội lỗi cho nạn nhân về hành vi của họ hoặc mong muốn có thêm tự do.

Những dấu hiệu của bạo lực gia đình là gì?

Ngoài bạo lực thể chất, những dấu hiệu tinh tế hơn của bạo lực gia đình bao gồm hành vi kiểm soát cực đoan, hung hăng, đổ lỗi, ghen tuông và chiếm hữu nghiêm trọng. Một trong những dấu hiệu đáng lo ngại nhất của bạo lực gia đình là siết cổ: Các nghiên cứu cho thấy bạo lực liên quan đến siết cổ là một trong những yếu tố dự báo mạnh mẽ nhất về việc cố gắng hoặc thực hiện hành vi giết người.

Làm thế nào để nhận biết hành vi lạm dụng ái kỷ?

Hành vi lạm dụng ái kỷ được đặc trưng bởi khát vọng kiểm soát, quyền lực và uy quyền, đồng thời gieo rắc sự nghi ngờ, xấu hổ và phụ thuộc vào người bạn đời. Kẻ gây ra hành vi này có thể đổ lỗi cho nạn nhân và từ chối chịu trách nhiệm về hành vi của mình. Họ có thể cô lập và hạ thấp nạn nhân, hoặc lợi dụng lời nói lăng mạ và thao túng.

Tác động của bạo hành đối với nạn nhân

Nạn nhân của bạo lực gia đình thường mất một thời gian mới nhận ra tình trạng của mình là gì. Bạo hành thường để lại những dấu vết thể chất, từ vết bầm tím và gãy xương đến khó thở và run rẩy không kiểm soát. Việc có vẻ dễ gặp “tai nạn” hơn người bình thường có thể là dấu hiệu cảnh báo rằng ai đó đang bị bạo hành. Nạn nhân bạo hành cũng có thể phải chịu đựng những ảnh hưởng về mặt cảm xúc và tâm lý cả ngắn hạn và dài hạn, bao gồm cảm giác bối rối hoặc tuyệt vọng, trầm cảm, lo lắng, các cơn hoảng loạn và rối loạn căng thẳng sau chấn thương (PTSD).

Bạo lực gia đình dẫn đến những hậu quả gì?

Bạo lực gia đình là nguyên nhân gây thương tích phổ biến nhất đối với phụ nữ, thậm chí còn nhiều hơn cả tai nạn giao thông. Hậu quả về thể chất có thể là ngắn hạn, như bầm tím, đau nhức và gãy xương, hoặc dài hạn, như viêm khớp, cao huyết áp và bệnh tim mạch. Hậu quả lâu dài về tâm lý bao gồm trầm cảm và rối loạn căng thẳng sau chấn thương.

Bạo lực gia đình thường xảy ra với nam giới với tần suất như thế nào?

Theo một nghiên cứu của Anh, 9% nam giới có thể trải qua bạo lực gia đình, bao gồm rình rập, tấn công tình dục và bạo lực thể chất. Nghiên cứu khác cho thấy 28% nam giới ở Mỹ trải qua bạo lực từ người bạn đời. Nam giới phải đối mặt với những rào cản riêng khi tìm kiếm sự giúp đỡ, bởi vì họ có thể bị coi là mắc bệnh tâm thần, không được tin tưởng hoặc bị từ chối hỗ trợ từ các trung tâm dành cho phụ nữ.

Nạn nhân nam của bạo lực gia đình phải đối mặt với những thách thức nào?

Nam giới thường không tố cáo bạo lực gia đình do sợ hãi, xấu hổ, phủ nhận, kỳ thị và thiếu sự đối xử bình đẳng. Kết quả là, họ thường xem nhẹ mức độ bạo hành để tự bảo vệ mình. Một người tham gia nghiên cứu giải thích rằng anh ta sợ bị "chế giễu, làm nhục hoặc bị buộc tội ngược lại là kẻ bạo hành vì tin rằng đàn ông có khả năng chống trả về mặt thể chất khi bị thách thức".

Bạo lực gia đình ảnh hưởng đến trẻ em như thế nào?

Bạo lực gia đình có thể gieo rắc nỗi sợ hãi và sự hoang mang vào một đứa trẻ, trong khi người chăm sóc thường không có mặt về mặt thể chất hoặc tinh thần. Trẻ em chứng kiến ​​bạo lực gia đình có nhiều khả năng gặp khó khăn với chứng mất ngủ, đái dầm, các vấn đề về ngôn ngữ, vận động hoặc nhận thức, lo âu, trầm cảm, tự làm hại bản thân, hung hăng và bạo lực gia đình khi trưởng thành. 

Vượt qua bạo lực gia đình

Rời bỏ một mối quan hệ bạo hành là một thử thách vô cùng khó khăn, cả về mặt cảm xúc lẫn thực tế. Quá trình này bao gồm việc thừa nhận hành vi bạo hành đang xảy ra, tìm kiếm sự hỗ trợ để rời đi một cách an toàn, và xử lý trải nghiệm cũng như nỗi đau hoặc nỗi sợ hãi còn lại.

Những người từng trải qua đổ vỡ mối quan hệ có thể dần dần xây dựng lại lòng tự trọng đã bị tổn thương. Phát triển một hệ thống hỗ trợ không phán xét, thực hành tự chăm sóc bản thân và thảo luận về trải nghiệm với chuyên gia sức khỏe tâm thần đều có thể giúp những người từng trải qua đổ vỡ mối quan hệ vượt qua giai đoạn khó khăn này.

Tại sao người ta lại ở lại trong những mối quan hệ bạo lực?

Việc nhận diện một mô hình bạo hành và quyết định rời đi có thể vô cùng khó khăn. Một vài rào cản đó bao gồm áp lực tài chính, không có nơi nào khác để đi, mối đe dọa bạo lực và thiếu sự hỗ trợ từ phía cơ quan thực thi pháp luật. Kỳ vọng của gia đình và xã hội cũng có thể tạo áp lực buộc phải ở lại, đặc biệt là khi có trẻ em liên quan.

Làm thế nào để những người sống sót sau bạo lực gia đình có thể hồi phục?

Trước hết, những người sống sót cần thừa nhận mối quan hệ bạo lực. Việc ghi chép lại hành vi của người bạn đời để xác định các kiểu hành vi lặp đi lặp lại và trò chuyện với một người bạn hoặc thành viên gia đình đáng tin cậy có thể giúp ích. Liên hệ với các tổ chức phòng chống bạo lực gia đình có thể giúp lập kế hoạch an toàn để rời đi, và nói chuyện với một nhà trị liệu tâm lý có thể giúp xử lý trải nghiệm và xây dựng lại lòng tự trọng.

Xã hội có thể chống lại bạo lực gia đình bằng cách nào?

Xã hội có thể trao quyền – thay vì kỳ thị – cho các nạn nhân bị bạo hành bằng cách hướng dẫn họ đến các nguồn hỗ trợ, giúp việc chăm sóc sức khỏe tâm thần trở nên dễ tiếp cận và giá cả phải chăng, đồng thời phát triển và đánh giá các chương trình phòng ngừa. Vì gánh nặng tài chính là một yếu tố quan trọng, nơi làm việc có thể hỗ trợ bằng cách xây dựng các chính sách bảo vệ và hỗ trợ nhân viên là nạn nhân của bạo lực gia đình.

Nguồn: 

• https://www.psychologytoday.com/us/basics/domestic-violence
• https://luatvietnam.vn/dan-su/bao-luc-gia-dinh-la-gi-568-96241-article.html