Tìm hiểu một số thuật ngữ về tóc, da và móng

Biểu bì (eh-pih-DUR-mis): Hãy cẩn thận - lớp biểu bì của bạn đang lộ ra! Nhưng không sao; biểu bì là tên gọi khoa học của lớp ngoài cùng của da.

Melanin (MEL-uh-nun): Bạn có bao giờ tự hỏi màu da của mình đến từ đâu không? Nó đến từ từ "m" kỳ diệu: melanin! Sắc tố tự nhiên này là thứ tạo nên màu sắc đặc biệt cho làn da của bạn. Da càng sẫm màu, lượng melanin càng nhiều.

Keratin (KAIR-uh-tin): Keratin là loại protein cứng cấu tạo nên tóc, dù bạn có tóc đỏ thẳng, tóc vàng xoăn hay tóc đen tết bím. Keratin cũng là một thành phần quan trọng của móng tay và da.

Mồ hôi (perspiration): Mồ hôi là tên gọi khác của chất lỏng tiết ra từ da qua các lỗ nhỏ li ti gọi là lỗ chân lông. Mồ ​​hôi - chủ yếu là nước - là cách cơ thể giúp bạn hạ nhiệt khi bạn bị nóng do tập thể dục hoặc thời tiết nóng. Vì vậy, lần sau khi bạn đổ mồ hôi, đừng lo lắng! Đó chỉ là cách cơ thể tự làm mát cho bạn mà thôi.

Bã nhờn: Bã nhờn là chất dầu tự nhiên của da, được tạo ra bởi các tuyến bã nhờn. Nó giúp da mềm mại và có khả năng chống thấm nước nhẹ. Bạn đã bao giờ bị nhăn nheo ngón tay khi tắm chưa? Mặc dù ngón tay của bạn trông có vẻ teo lại như quả nho khô, nhưng thực ra chúng không bị teo lại mà là bị ngấm nước vì bã nhờn đã bị rửa trôi.

Vầng trăng khuyết (Lunula): Hãy nhìn vào ngón tay cái của bạn và bạn sẽ thấy điều này: Đó là hình bán nguyệt nhạt ở ngay dưới cùng của móng tay. Mỗi móng tay đều có vầng trăng khuyết, nhưng dễ nhìn thấy nhất ở móng tay cái.

Phản xạ nổi da gà (Pilomotor Reflex): Nếu bạn từng bị lạnh hoặc sợ hãi, bạn đã thấy phản xạ nổi da gà hoạt động. Đó chính là tên gọi của hiện tượng nổi da gà trên da!

Gàu (DAN-dref): Gàu là những mảng da chết trên da đầu, thường xuyên bong ra, đặc biệt là khi bạn gãi đầu, chải tóc hoặc kéo áo qua đầu. Đôi khi, trong giai đoạn dậy thì, tuyến dầu hoạt động quá mức và bạn bị gàu nhiều hơn bình thường. Nhưng với loại dầu gội hoặc thuốc phù hợp, bạn có thể khắc phục cảm giác khó chịu do gàu gây ra.

Hình minh họa cấu trúc da bình thường (Ảnh: Internet)

Mụn

Mụn: Da của bạn có rất nhiều lỗ nhỏ li ti gọi là lỗ chân lông. Khi bạn bước vào tuổi dậy thì, da sẽ sản sinh ra rất nhiều dầu thừa, có thể làm tắc nghẽn các lỗ chân lông đó. Quá nhiều dầu có thể kết hợp với tế bào chết và vi khuẩn tạo thành mụn. Hầu hết mọi người đều bị mụn. Nhưng một khi bạn đã qua tuổi dậy thì, bạn sẽ có làn da mịn màng hơn rất nhiều!

Mụn trứng cá: Mụn trứng cá là tên gọi chung cho những nốt mụn đỏ mà nhiều trẻ em và thanh thiếu niên thường gặp trên da. Khi tuyến dầu trên da sản xuất quá nhiều dầu, các lỗ nhỏ trên da gọi là lỗ chân lông sẽ bị tắc nghẽn bởi dầu, tế bào chết và vi khuẩn. Sau đó, vùng da xung quanh các lỗ chân lông bị tắc nghẽn này có thể sưng lên và trông sần sùi hoặc đỏ. Thông thường, điều này xảy ra trong giai đoạn dậy thì, khi cơ thể đang thay đổi từ trẻ em thành người lớn.

Mụn đầu đen: Người bị mụn trứng cá có thể có nhiều loại mụn khác nhau trên da. Đó có thể là mụn đầu trắng, mụn đầu đen, mụn nhọt và mụn nang. Chúng đến từ đâu? Da của bạn có rất nhiều lỗ nhỏ gọi là lỗ chân lông. Nếu lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi dầu, tế bào chết và vi khuẩn, bề mặt trên cùng có thể bị sẫm màu và bạn sẽ có mụn đầu đen. Với mụn đầu đen, lỗ chân lông vẫn mở. Nhưng nếu lỗ chân lông bị đóng lại, mụn đầu trắng sẽ hình thành.

Mụn đầu trắng: Người bị mụn trứng cá có thể có nhiều loại mụn khác nhau trên da. Đó có thể là mụn đầu trắng, mụn đầu đen, mụn nhọt và mụn nang. Chúng đến từ đâu? Da của bạn có rất nhiều lỗ nhỏ gọi là lỗ chân lông. Nếu một lỗ chân lông bị tắc nghẽn bởi dầu, tế bào chết và vi khuẩn, lỗ chân lông có thể bị đóng lại và hình thành mụn đầu trắng. Nếu một lỗ chân lông bị tắc nhưng vẫn mở, bề mặt trên cùng có thể bị sẫm màu và bạn sẽ có mụn đầu đen.

Mụn cóc: Mụn cóc là một vùng da nhỏ bị cứng lại, thường có bề mặt sần sùi. Mụn cóc có nhiều kích thước, màu sắc và hình dạng khác nhau. Chúng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu trên cơ thể. Trẻ em thường bị mụn cóc ở tay, chân và mặt. Mụn cóc do virus gây ra.

Các vấn đề khác về da

Phát ban: Phát ban là tình trạng da bị kích ứng. Phát ban có thể có màu đỏ, nổi mụn, bong vảy, nổi mụn nước hoặc ngứa – hoặc tất cả những triệu chứng đó cùng một lúc! Phát ban còn được gọi là viêm da. Có rất nhiều nguyên nhân gây phát ban. Một chất hóa học, như xà phòng, có thể gây kích ứng da. Hoặc phát ban có thể xảy ra khi bạn chạm vào thứ gì đó mà bạn bị dị ứng, chẳng hạn như cây thường xuân độc. Các bệnh về da như chàm và gàu cũng gây phát ban.

Mề đay (ur-tuh-KAIR-ee-uh): Mề đay là tên gọi khoa học của chứng phát ban, những nốt mẩn đỏ, ngứa ngáy xuất hiện trên da khi người ta bị dị ứng với một số thứ, chẳng hạn như một số loại thực phẩm hoặc thuốc. Dị ứng không phải là nguyên nhân duy nhất gây ra mề đay. Một số bệnh nhiễm trùng, nhiệt độ nóng hoặc lạnh, hoặc thậm chí cả căng thẳng cũng có thể khiến những nốt mẩn này xuất hiện. Bác sĩ có thể kê đơn thuốc giúp bạn ngừng gãi.

Viêm da (Dermatitis): Bạn đã bao giờ bị phát ban đỏ, ngứa trên da chưa? Nếu vậy, bạn đã bị viêm da. Viêm da là tình trạng kích ứng hoặc sưng tấy da. Có rất nhiều loại phát ban khác nhau - một số có nốt sần, một số có mụn nước, và một số thì khô và có vảy. Chúng có thể do một chất hóa học (như xà phòng) gây kích ứng da, hoặc xảy ra khi bạn chạm vào thứ gì đó mà bạn bị dị ứng (như cây thường xuân độc). Các bệnh về da như chàm hoặc gàu cũng có thể gây phát ban.

Chàm da (EG-zeh-muh): Nếu da bạn từng bị ngứa dữ dội, đỏ và khô, có thể bạn đã biết đến bệnh chàm. Và không, nó không liên quan gì đến trứng… trừ khi bạn bị dị ứng với trứng, vì bệnh chàm đôi khi do dị ứng gây ra.

Chốc lở (im-pih-TY-go [hoặc im-pih-TEE-go]): Khi vi khuẩn xâm nhập vào da qua vết thương hở, chúng có thể gây ra nhiễm trùng da này. Chốc lở bắt đầu bằng những mụn nước nhỏ, sau đó vỡ ra và chảy dịch tạo thành vảy. Chốc lở thường xuất hiện ở vùng mặt quanh miệng nhưng cũng có thể xảy ra ở bất cứ nơi nào trên cơ thể có vết thương hở. Chốc lở thường được điều trị bằng thuốc mỡ kháng sinh.

Ghẻ (SKAY-beez): Ghẻ là một vấn đề da liễu phổ biến do các loại ve nhỏ gây ra. Ve đào hang vào da và gây ra các nốt sẩn và mụn nước nhỏ, gây ngứa. Ve ghẻ có tám chân và thân tròn, khá khó nhìn thấy. Khi trưởng thành, mỗi con ve chỉ lớn bằng đầu kim. Nhưng đối với những sinh vật nhỏ bé như vậy, chúng chắc chắn có thể khiến bạn khó chịu! Bác sĩ sẽ cho trẻ bị ghẻ bôi kem để giúp giảm ngứa.

Bệnh zona: Còn được gọi là herpes zoster, bệnh này do cùng một loại virus gây bệnh thủy đậu gây ra. Nếu ai đó đã từng mắc bệnh thủy đậu, virus sẽ tồn tại trong cơ thể họ suốt đời. Bất cứ ai đã từng mắc bệnh thủy đậu đều có thể bị zona sau này (nhưng điều này thường không xảy ra cho đến khi người đó lớn tuổi). Bệnh zona gây ra phát ban với các mụn nước trên cơ thể, có thể rất đau. Các mụn nước này dễ lây lan và có thể truyền virus thủy đậu cho những người chưa từng mắc bệnh thủy đậu và chưa được tiêm vắc xin thủy đậu.

Vảy vết thương: Ngay khi bạn bị trầy xước hoặc rách da ở bất kỳ đâu trên cơ thể, các tế bào máu đặc biệt gọi là tiểu cầu sẽ hoạt động. Tiểu cầu kết dính lại với nhau như keo để tạo thành cục máu đông. Cục máu đông giống như một lớp băng che vết thương, ngăn máu và các dịch khác chảy ra ngoài. Cục máu đông cũng chứa các tế bào máu khác và các sợi nhỏ gọi là fibrin giúp giữ cho cục máu đông không bị vỡ. Khi cục máu đông cứng lại và khô đi, nó được gọi là vảy vết thương. Đừng cạy vảy vết thương – nó sẽ khiến vết thương lâu lành hơn và thậm chí bạn có thể bị sẹo.

Sẹo: Sẹo là dấu vết còn lại trên da sau khi vết cắt hoặc vết thương đã lành. Bạn dễ bị sẹo hơn nếu da bị tổn thương nhiều hoặc mép vết cắt quá xa nhau khiến vết thương không thể lành hẳn. Để giúp ngăn ngừa sẹo, hãy giữ cho vết thương sạch sẽ và băng bó để tránh vi trùng. Và đừng cạy vảy vết thương!

Bỏng

Bỏng độ 1: Bỏng là tổn thương do nhiệt hoặc lửa gây ra. Bỏng độ 1 là vết bỏng nhẹ chỉ ảnh hưởng đến lớp da trên cùng (gọi là biểu bì). Đây là loại bỏng nhẹ nhất.

Bỏng độ hai: Bỏng là vết thương do nhiệt hoặc lửa gây ra. Bỏng độ hai nghiêm trọng hơn bỏng độ một. Nó làm tổn thương hai lớp trên cùng của da: lớp biểu bì và lớp hạ bì.

Bỏng độ ba: Bỏng là tổn thương do nhiệt hoặc lửa gây ra. Bỏng độ ba là loại bỏng nghiêm trọng nhất. Loại bỏng này làm tổn thương tất cả các lớp da và cả các mô bên dưới da.

Khối u

U nang: U nang là một túi chứa đầy không khí, dịch hoặc mủ. U nang có thể xuất hiện ở nhiều bộ phận khác nhau trên cơ thể. Chúng có thể bị nhiễm trùng và gây đau hoặc sưng. Một số trẻ bị mụn trứng cá có thể có u nang trên da.

U mạch máu (hemangioma): Đây là một từ khá dài để chỉ một loại vết bớt. Vết bớt được đặt tên như vậy vì chúng phát triển trên da của trẻ sơ sinh trước hoặc ngay sau khi sinh. U mạch máu là một tập hợp các mạch máu nhỏ li ti - đó là lý do tại sao chúng thường có màu đỏ hoặc tím. Những vết bớt này có thể rất nhỏ hoặc khá lớn và có xu hướng to hơn trước khi biến mất. U mạch máu không gây đau và thường tự biến mất trong vòng vài năm.

Khác

Nước se khít lỗ chân lông: Nếu da bạn nhờn hơn bình thường, bạn có thể muốn sử dụng nước se khít lỗ chân lông. Nước se khít lỗ chân lông làm sạch da bằng cách giảm lượng dầu có thể gây ra mụn. Chỉ cần thoa một ít lên da và tạm biệt dầu thừa!

Bác sĩ da liễu: Bác sĩ chuyên khoa da liễu hiểu rất rõ về da. Họ giúp đỡ những người bị ngứa da, nổi mụn và các vấn đề về da khác!

Nguồn: https://kidshealth.org/en/kids/hair-skin-nails