Cách trò chuyện về sử dụng công nghệ dành cho gia đình có con độ tuổi vị thành niên - Phần 1

Những thời điểm thuận lợi cho các cuộc trò chuyện

• Khi đưa con đi học có thể nói chuyện với con vì lúc này là thời gian riêng tư giữa cha/mẹ và con cái;
• Trong bữa tối gia đình để các thành viên khác trong gia đình có thể tham gia thảo luận;
• Trong thời gian thư giãn ở nhà;
• Sau khi con chia sẻ điều gì đó đã xảy ra ở trường hoặc với bạn cùng trang lứa liên quan đến các chủ đề này.

Những thời điểm nên tránh

• Khi có khoảng thời gian hạn chế hoặc thời gian bị giới hạn cho cuộc trò chuyện (ví dụ: khi có 10 phút trước khi buổi hẹn với bác sĩ khám răng bắt đầu);
• Trong hoặc ngay sau một cuộc xung đột liên quan đến công nghệ và phương tiện truyền thông kỹ thuật số;
• Khi bạn bè của con ở gần.

Đặt ra ranh giới ban đầu xoay quanh việc sử dụng công nghệ và phương tiện truyền thông kỹ thuật số các cuộc trò chuyện này

“Bố/mẹ muốn chúng ta nói chuyện về cách gia đình mình sẽ thiết lập một số ranh giới về việc sử dụng công nghệ và phương tiện truyền thông. Bố/mẹ nghĩ rằng đây là điều mà chúng ta có thể cùng nhau thực hiện vì bố/mẹ muốn lắng nghe ý kiến của con về những quyết định này.”

Các gợi ý có thể dùng để tiếp nối cuộc trò chuyện

• “Có những thời điểm nào trong ngày mà con nghĩ chúng ta không nên sử dụng thiết bị hoặc điện thoại không? Ví dụ có thể là trong bữa tối gia đình.”
• “Có những thời điểm nào quan trọng với con mà con muốn bố/mẹ có mặt và không sử dụng thiết bị hoặc điện thoại không?”
• “Phương tiện truyền thông kỹ thuật số rất thú vị và là cơ hội học hỏi, nhưng nó cũng có thể gây ra nhiều vấn đề. Cả con và bố/mẹ đều đang cùng nhau tìm hiểu về điều này. Bố/mẹ muốn con biết rằng bố/mẹ luôn sẵn sàng giúp con vượt qua bất kỳ tình huống nào có thể xảy ra. Bố/mẹ muốn theo dõi một vài điều trong thời gian này, chẳng hạn như giấc ngủ của con và liệu con có đang nhìn thấy hoặc trải qua những điều khiến con căng thẳng hay không.”
• “Bố/mẹ muốn chúng ta thường xuyên nói chuyện về việc con sử dụng thiết bị và internet; như vậy chúng ta có thể cùng nhau kiểm tra và xem nó có hiệu quả với con và với cả nhà không. Bố/mẹ nghĩ trước mắt chúng ta hãy trò chuyện mỗi hai tháng một lần nhé, con thấy sao? Khi nào là thời điểm tốt để chúng ta kiểm tra?”
• “Vì phần lớn thời gian khi con dùng điện thoại, con làm điều đó một mình, nên bố/mẹ sẽ thường xuyên hỏi han con về việc đó. Điều quan trọng là con cảm thấy thoải mái khi nói chuyện với bố/mẹ một cách trung thực về chuyện này.”
• “Bố/mẹ muốn chắc chắn rằng bất kỳ cuộc thảo luận nào của chúng ta về các quy tắc hoặc hướng dẫn cũng áp dụng cho bố/mẹ và việc sử dụng công nghệ của bố/mẹ. Chúng ta có thể sử dụng công cụ này (có thể là một công cụ hướng dẫn sử dụng của một nền tảng nào đó) để có một số ý tưởng về cách tiếp cận và hướng dẫn cho cả con và bố/mẹ nhé. Hãy cùng xem liệu nó có hữu ích với chúng ta không nhé.”

 Kiểm tra ban đầu sau khi thiết lập các hướng dẫn và ranh giới

“Đã khoảng một tháng kể từ khi chúng ta đặt ra các hướng dẫn về công nghệ và phương tiện truyền thông kỹ thuật số. Bố/mẹ muốn kiểm tra xem mọi thứ đang diễn ra như thế nào.”

Các gợi ý có thể dùng để tiếp nối cuộc trò chuyện

• “Điều gì đang diễn ra tốt đẹp?”
• “Điều gì không diễn ra tốt đẹp như con mong đợi?”
• “Bố/mẹ có thể làm gì tốt hơn trong việc làm gương về sử dụng công nghệ?”
• “Hãy cùng xem lại các hướng dẫn mà chúng ta đã thiết lập trong kế hoạch sử dụng phương tiện truyền thông của gia đình, và chúng ta có thể thảo luận xem có cần thay đổi gì vào thời điểm này không. Con cũng có thể cho bố/mẹ biết ý kiến phản hồi về cách bố/mẹ đang thực hiện những quy tắc này như thế nào.”

Những lần kiểm tra cụ thể về mạng xã hội

“Bố/mẹ biết mạng xã hội quan trọng với con. Bố/mẹ muốn kiểm tra về việc này; con nghĩ sao về việc sử dụng mạng xã hội của mình?”

Các gợi ý có thể dùng để tiếp nối cuộc trò chuyện

• “Một số điều con thích khi có tài khoản mạng xã hội này là gì? Mặt trái của việc này là gì? Có điều gì con muốn thay đổi không? Tại sao?”
• “Bố/mẹ không biết nhiều về nền tảng mạng xã hội này. Con có thể chỉ cho bố/mẹ một chút về cách nó hoạt động hoặc những gì con thích xem trên nền tảng này không?”
• “Bố/mẹ hiểu rằng những gì con theo dõi có ảnh hưởng lớn đến những gì con thấy khi dùng ứng dụng đó. Con quyết định theo dõi ai hoặc những gì trên trang cá nhân của mình như thế nào? Con có bao giờ nghĩ đến việc bỏ theo dõi những tài khoản khi không thích những nội dung mà họ đăng tải không? Tại sao có hoặc tại sao không?”
• “Con có để ý liệu con có xu hướng sử dụng mạng xã hội vào ban ngày hay ban đêm không? Có điều gì nổi bật với con không?”
• “Con có nhận thấy những thời điểm nào khó rời khỏi mạng xã hội không? Tại sao con nghĩ vậy? Điều gì giúp con rời khỏi mạng xã hội?”
• “Tính đến nay, điều gì khiến con ngạc nhiên khi sử dụng mạng xã hội? Điều đó là tốt hay xấu? Còn điều con mong đợi sẽ trải qua thì sao - nó có giống như con nghĩ không? Tại sao?”
• “Con có gặp phải tình huống bất ngờ hoặc khó chịu nào kể từ khi có tài khoản không? Điều đó như thế nào đối với con?”
• “Có vẻ như con đã đưa ra một quyết định tuyệt vời về cách xử lý việc đó. Có điều gì khiến con ngạc nhiên về những gì đã xảy ra không? Con có làm điều tương tự nếu điều này xảy ra lần nữa không? Hay con sẽ làm điều gì đó khác?”

Kiểm tra về liên hệ không mong muốn

“Một khía cạnh thực sự quan trọng của việc sử dụng mạng xã hội là bảo vệ quyền riêng tư của chúng ta. Con đã xem xét cài đặt quyền riêng tư trên tất cả các tài khoản của mình chưa? Mọi thứ đang diễn ra như thế nào với những cài đặt đó?”

Các gợi ý có thể dùng để tiếp nối cuộc trò chuyện

• “Có ai đã cố gắng liên lạc với con mà con không quen biết không?”
• “Con có biết cách chặn ai đó trực tuyến nếu họ liên lạc hoặc khiến con cảm thấy khó chịu không? Chúng ta có thể cùng nhau xem và tìm hiểu cách làm không?”
• “Thật không may, việc mọi người trên trực tuyến giả mạo làm người khác rất phổ biến. Điều này xảy ra trực tuyến và trên mạng xã hội hoặc các nền tảng trò chơi. Đôi khi người lớn giả vờ là thanh thiếu niên để cố gắng lấy thứ gì đó từ trẻ, chẳng hạn như ảnh nhạy cảm. Bố/mẹ muốn con biết rằng nếu có bất cứ điều gì như vậy từng xảy ra với con, bố/mẹ sẽ hỗ trợ con. Bố/mẹ luôn sẵn sàng trợ giúp con tìm ra giải pháp. Bố/mẹ muốn con thực sự cẩn thận với quyền riêng tư của mình và những người con chia sẻ thông tin, nhưng quan trọng nhất là bố/ mẹ muốn con biết rằng gia đình luôn sẵn sàng hỗ trợ con dù tình huống có tệ đến đâu.“
• “Bố/mẹ đoán rằng có lẽ con biết về điều này, nhưng có một số người sử dụng các nền tảng trực tuyến để bắt nạt hoặc quấy rối người khác. Đã bao giờ con gặp tình huống như vậy chưa? Con đã xử lý nó như thế nào? Bố/mẹ có thể hỗ trợ con như thế nào?”

Kiểm tra về nội dung không mong muốn

“Như con có lẽ đã biết, các nền tảng mạng xã hội theo dõi lịch sử tìm kiếm và thói quen xem của con. Họ cố gắng tìm hiểu về con, và một thuật toán (tập hợp các quy tắc xếp hạng nội dung trên nền tảng) quyết định những gì sẽ hiển thị trong nguồn cấp dữ liệu của con. Thuật toán đang hoạt động với con như thế nào vào thời điểm này? Có nội dung nào con không muốn xem không? Chúng ta có thể xem xét các cách để đặt lại thuật toán của con không?”

Các gợi ý có thể dùng để tiếp nối cuộc trò chuyện

“Việc nhìn thấy một số nội dung kỳ quái, gây khó chịu hoặc nội dung mà con không muốn xem trực tuyến, hoặc qua mạng xã hội hoặc trò chơi là điều rất bình thường. Con đã từng có bất kỳ trải nghiệm nào như vậy mà con cảm thấy thoải mái khi chia sẻ chưa? Khi nghĩ lại về những tình huống đó, có những cách xử lý nào con cảm thấy hài lòng không? Có điều gì con muốn làm khác đi không? Bố/mẹ có thể hỗ trợ con như thế nào?”

Nguồn: AAP.org