Phòng chống xâm hại tình dục trẻ em – Câu hỏi và giải pháp cho phụ huynh

Tọa đàm được tổ chức với sự tham gia của 30 phụ huynh, 10 cán bộ giáo viên đến từ trường Ngôi sao nhỏ hướng tới mục tiêu giúp phụ huynh:

- Hiểu/ giải thích được những kiến thức cơ bản về xâm hại tình dục/ lạm dụng tình dục trẻ em 

- Lập kế hoạch phòng ngừa xâm hại tình dục/ lạm dụng tình dục xảy ra với con

- Phối hợp tốt với nhà trường trong phòng ngừa xâm hại tình dục/ lạm dụng tình dục trẻ em

Sự có mặt của các thạc sỹ: Phạm Kiều Linh và Lê Thị Lan Anh  - Hai chuyên gia có nhiều năm kinh nghiệm trong tư vấn các về các vấn đề sức khỏe sinh sản và tình dục thuộc Trung tâm Sáng kiến  Sức khỏe và Dân số(CCIHP) đã góp phần cung cấp thông tin, kiến thức, kĩ năng liên quan đến phòng chống xâm hại tình dục trẻ em cho những người tham dự.

Mở đầu bằng một clip: “Đối diện với nguy cơ bị lạm dụng tình dục”, các phụ huynh đã được thảo luận cùng nhau để phân tích về các tình huống, nhân vật trong clip và đưa ra nhận định của bản thân về các vấn đề thường gặp ở trẻ em, ở các bậc phụ trong các tình huống liên quan đến hành vi quấy rối, lạm dụng, xâm hại tình dục.

Sau những thông tin chia sẻ liên quan đến thực trạng và nguyên nhân của vấn đề xâm hại tình dục trẻ em ở Việt Nam hiện nay, thạc sỹ tâm lý Kiều Linh có chia sẻ thêm về các khái niệm về việc xâm hại tình dục, hậu quả, biểu hiện, các lầm tưởng thường gặp về quấy rối, lạm dụng và xâm hại tình dục…

Một phần quan trọng của tọa đàm là thảo luận về các giải pháp phòng ngừa xâm hại tình dục trẻ em. Quy tắc 5 ngón tay, NRS, Pants mà người điều hành đưa ra nhận được sự quan tâm của đông đảo phụ huynh. Từ đây, các tình huống được đặt ra để các phụ huynh có thể cùng thảo luận và thực hành.

Một số phụ huynh chia sẻ những tình huống họ gặp trong cuộc sống mà nhiều khi không ngờ rằng trẻ có thể bị xâm hại tình dục. Ví dụ như một vị phụ huynh chia sẻ, gia đình chị sống trong 1 khu chung cư cao cấp, lại ở phòng trên tầng khá cao cho nên việc sử dụng thang máy là 1 điều thường xuyên diễn ra mà cả bố mẹ và con cái cần làm quen. Chính vì đặc điểm này, mà  không phải tất cả mọi lúc trẻ đều có người lớn đi thang máy giám sát cùng; ví dụ như việc trẻ muốn mua một món đồ ngày tại siêu thị tầng dưới hay việc trẻ xuống tầng/lên tầng để chơi với bạn hay một việc thường gặp khác là lên phòng lúc đi học về,…. Lúc này, việc tưởng chừng như rất quen thuộc với trẻ và gia đình cũng ấn chứa những nguy cơ trẻ có thể bị xâm hại tình dục lúc ở một mình với người lạ trong thang máy và không đề phòng cảnh giác những người “xấu”.

Với trường hợp này, giải pháp được đưa ra là dạy cho trẻ biết cách sử dụng thông thạo thang máy, các nút bấm và xử lí trong tình huống khẩn cấp, đứng tránh xa khi có người lạ áp sát. Cũng như chỉ cho trẻ biết cách quan sát bề ngoài và hành động của những người sử dụng thang máy, người nào đáng tin để có thể nhờ cậy sự trợ giúp khi những tình huống không hay xảy ra.

Ngoài tình huống nêu trên, các tình huống khác cũng được đặt ra và thảo luận sôi nổi:

Tình huống 1: Trẻ chơi với các bạn ở dưới sân chung cư/ tập thể/ công viên

Tình huống 2: Gửi trẻ hoặc trẻ sang nhà người quen chơi

Tình huống 3: Trong nhà có thêm người khác (ngoài bố mẹ và anh chị em ruột) sống chung

Tình huống 4: Trẻ tự đi học một mình

Tình huống 5: Trẻ ở trường mầm non hoặc trường tiểu học

Tựu chung lại, điều quan trọng là cha mẹ cần nhận thức được tầm quan trọng của vấn đề và nghiêm túc có định hướng phù hợp để tự trang bị cho bản thân các kiến thức, kĩ năng để có thể hỗ trợ cho con phòng ngừa vấn đề xâm hại tình dục trẻ em. Từ đó, cha mẹ sẽ có định hướng trang bị kiến thức, kĩ năng phù hợp cho con và trẻ có thể tự tin bảo vệ bản thân mình trước các nguy hiểm.

Cha mẹ đã có khoảng thời gian vô cùng ý nghĩa để hiểu thêm về vấn nạn xâm hại tình dục trẻ và các kĩ năng phòng tránh. Nhiều phụ huynh chia sẻ buổi tọa đàm rất có ý nghĩa và mang lại lợi ích cho họ trong việc chăm sóc con cái trong cuộc sống gia đình:

“Nhiều khi tôi tìm hiểu những kiến thức về vấn đề này trên mạng để dạy con, nhưng thực ra thông tin trên mạng mặc dù rất dễ dàng tiếp cận nhưng rất tràn lan, rất nhiều nguồn khác nhau khiến bản thân tôi là 1 người mẹ cũng rất bối rối trước lượng thông tin khổng lồ ấy và không biết làm như thế nào để truyền tải kiến thức cho con hiểu. Nhưng qua những gì mà chuyên gia chia sẻ hôm nay thì tôi thấy kiến thức rất rõ ràng và dễ dàng áp dụng hơn, chuên gia có cách giải quyết và phân tích sâu rộng hơn mà nhiều lúc ngay cả phụ huynh cúng chưa nghĩ tới. Vì thế tôi cũng rất mong có những buổi chia sẻ tiếp theo, về các chủ để khác nữa để giúp chúng tôi có cách giáo dục con cái hợp lí hơn.” (Phụ huynh)

“Cảm ơn nhà trường và Trung tâm sáng kiến Sức khỏe và Dân số đã phối hợp và tổ chức buổi chia sẻ ý nghĩa này. Thông qua đây, phụ huynh đã hiểu được nhiều kiến thức, kĩ năng bổ ích và hiểu rõ hơn một điều là chúng ta cần gần gũi và lắng nghe con cái nhiều hơn nữa, nhạy cảm hơn nữa để có thể bảo vệ con cái mình và giúp con tự bảo vệ mình.” (Phụ huynh)

Buổi tọa đàm đã diễn ra theo đúng những mục tiêu được đưa ra ban đầu, phía nhà trường cũng như phụ huynh mong rằng hai bên có thể tiếp tục hợp tác và tổ chức thêm những sự kiện có ích cho phụ huynh và con trẻ hơn nữa.

Thu Giang