Sự trưởng thành về mặt cảm xúc là khả năng của một người trong việc quản lý cảm xúc và những áp lực trong cuộc sống một cách lành mạnh và hiệu quả. Điều quan trọng không chỉ là khả năng kiểm soát cảm xúc mà còn là khả năng hiểu chúng, phản ứng một cách thấu đáo và sử dụng những cảm xúc đó để xây dựng nhận thức về bản thân và các mối quan hệ bền chặt.
Sự trưởng thành về mặt cảm xúc đóng vai trò vô cùng quan trọng trong các mối quan hệ. Nó giúp chúng ta giải quyết xung đột và xây dựng những mối quan hệ viên mãn và an toàn. Nó cũng cho phép chúng ta đáp lại những người xung quanh một cách nhạy cảm và thấu cảm. Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA) định nghĩa sự trưởng thành về mặt cảm xúc là "mức độ kiểm soát và thể hiện cảm xúc cao và phù hợp".
Sự trưởng thành về mặt cảm xúc không phải là điều đạt được chỉ sau một đêm. Nó thường là một quá trình liên tục xây dựng sự phát triển và nhận thức về bản thân diễn ra trong suốt cuộc đời. Theo các chuyên gia về sức khỏe tâm thần, mặc dù mỗi người phát triển sự trưởng thành về mặt cảm xúc với tốc độ riêng, nhưng có một số dấu hiệu giúp bạn nhận ra điều đó.
Bạn là người giàu lòng trắc ẩn
Trưởng thành về mặt cảm xúc có nghĩa là bạn có khả năng tạm thời gạt bỏ nhu cầu và quan điểm cá nhân của mình sang một bên, và tập trung vào thực tế cảm xúc của người khác.
"Người có trí tuệ cảm xúc có khả năng thấu cảm và thể hiện lòng thương xót đối với người khác. Họ có thể thể hiện suy nghĩ và cảm xúc của mình một cách lành mạnh và mang tính xây dựng, đảm bảo rằng họ đối xử với người khác bằng sự tôn trọng và mong nhận được sự tôn trọng từ người khác" - Tiến sĩ Lisa Lawless, nhà tâm lý học lâm sàng tại Holistic Wisdom, Inc.
Bạn có khả năng nhận biết và chia sẻ cảm xúc của mình
Những người đã trưởng thành về mặt cảm xúc có khả năng nhận biết cảm xúc của mình, đồng thời hiểu được những động cơ thúc đẩy họ cảm thấy như vậy. Tiến sĩ Eri Nakagami (LCSW) giải thích rằng đây là nền tảng để có thể quản lý cảm xúc của bạn một cách lành mạnh.
Bạn là người linh hoạt và cởi mở
Một đặc điểm quan trọng khác của người trưởng thành về mặt cảm xúc là họ không cứng nhắc trong suy nghĩ. Cuộc sống vốn dĩ đầy thách thức, và người trưởng thành về mặt cảm xúc sẽ đối mặt với những thách thức đó bằng một tư duy cởi mở và sáng tạo.
Theo Tiến sĩ Lawless: "Một người có sự trưởng thành về mặt cảm xúc mạnh mẽ sẽ linh hoạt và cởi mở bằng cách thích nghi với sự thay đổi. Họ có khả năng xem xét những ý tưởng khác biệt với ý kiến của mình, điều này giúp tăng cường khả năng thỏa hiệp với người khác".
Bạn có khả năng xây dựng những mối quan hệ an toàn và lành mạnh
Một dấu hiệu thiết yếu của sự trưởng thành về mặt cảm xúc là khả năng duy trì các mối quan hệ lành mạnh và an toàn với người khác. Điều này thường dễ đạt được hơn ở những người đã phát triển được kiểu gắn bó an toàn, theo Sefora Janel Ray, MFT, chuyên gia tư vấn hôn nhân và gia đình tại Therapy to Thrive.
"Sự gắn bó an toàn đề cập đến cảm giác tin tưởng, an toàn và kết nối sâu sắc mà các cá nhân phát triển trong những năm đầu đời thông qua sự chăm sóc nhất quán và đáp ứng chu đáo".
Dĩ nhiên, kiểu gắn bó an toàn phụ thuộc ở một mức độ nào đó vào kiểu chăm sóc mà bạn nhận được từ cha mẹ trong thời thơ ấu. Tuy nhiên, thật may mắn là các nghiên cứu đã chỉ ra rằng việc phát triển kiểu gắn bó an toàn hơn ở giai đoạn sau của cuộc đời là hoàn toàn có thể trên thực tế, chỉ cần có mong muốn phát triển kiểu gắn bó an toàn hơn cũng có thể giúp bạn tiến gần hơn đến mục tiêu đó.
Bạn phải chịu trách nhiệm về hành động của mình
Người trưởng thành về mặt cảm xúc sẽ cân nhắc xem hành động của mình sẽ ảnh hưởng đến người khác như thế nào và sẽ chịu trách nhiệm nếu hành động của họ gây ra bất kỳ tổn hại nào.
"Những người có mức độ trưởng thành về mặt cảm xúc cao có khả năng dễ dàng xin lỗi, nhận trách nhiệm và chịu trách nhiệm về hành động của mình bằng cách hiểu và chấp nhận hậu quả. Ngoài ra, họ thay đổi những hành vi có hại vì họ coi sai lầm là cơ hội để trưởng thành và học hỏi" - Tiến sĩ Lawless.
Bạn thiết lập những ranh giới lành mạnh
Khả năng thiết lập và duy trì ranh giới lành mạnh là nền tảng của sự trưởng thành về mặt cảm xúc. Điều đó có nghĩa là bạn có thể tuyên bố rõ ràng ranh giới cảm xúc của mình với bản thân và người khác, và có thể giữ vững những ranh giới đó khi đối mặt với xung đột.
Điều đó không có nghĩa là việc thiết lập ranh giới lành mạnh sẽ dễ dàng đối với bạn, nhưng bạn sẽ có thể nhận ra tầm quan trọng của chúng, Tiến sĩ Nakagami nói. Bà khẳng định rằng bạn có thể coi việc thiết lập ranh giới như một hình thức tự chăm sóc, tự yêu thương và tự tôn trọng bản thân.
Bạn có khả năng giải quyết xung đột
Không thể tránh khỏi việc xung đột sẽ nảy sinh trong cuộc sống, nhưng điều quan trọng là bạn xử lý chúng như thế nào. Những người trưởng thành về mặt cảm xúc sẽ tìm cách giải quyết xung đột, thay vì kéo dài sự tồn tại của chúng hoặc hưởng lợi từ sự hỗn loạn đó.
Học cách quản lý xung đột có nghĩa là phát triển một số kỹ năng cảm xúc và hành vi cụ thể.
"Những người trưởng thành về mặt cảm xúc có thể giải quyết xung đột một cách hiệu quả, vì họ là những người lắng nghe tích cực xuất sắc và có kỹ năng tìm ra giải pháp", Tiến sĩ Lawless nói. "Khi gặp phải hành vi hung hăng hoặc thao túng, họ có thể giải quyết vấn đề một cách tôn trọng và biết khi nào nên dừng lại".
Bạn có thể kiểm soát căng thẳng bằng những cách lành mạnh
Một điều tất yếu khác trong cuộc sống là bạn sẽ gặp phải căng thẳng. Một người trưởng thành về mặt cảm xúc sẽ không cố gắng xua đuổi căng thẳng hay tránh cảm nhận nó. Đồng thời, họ sẽ không rơi vào tuyệt vọng mỗi khi không thể tránh khỏi việc phải đối mặt với nó. Thay vào đó, họ sẽ học cách quản lý căng thẳng.
"Quản lý căng thẳng là một phần quan trọng của sự trưởng thành về mặt cảm xúc, vì nó cho phép một người tự điều chỉnh cảm xúc và vượt qua những tình huống khó khăn", Tiến sĩ Lawless giải thích. "Thực hành tự chăm sóc bản thân là điều thiết yếu đối với tất cả chúng ta, và những người trưởng thành về mặt cảm xúc coi trọng điều này và đảm bảo thực hành nó".
Sự trưởng thành về mặt cảm xúc không phải là thứ chúng ta sinh ra đã có mà nó phát triển trong suốt thời thơ ấu và tuổi thiếu niên.
Theo Hiệp hội Tâm lý học Hoa Kỳ (APA), sự trưởng thành về mặt cảm xúc bắt đầu phát triển ngay từ khi còn nhỏ, khi trẻ sơ sinh bắt đầu thể hiện cảm xúc của mình thông qua nụ cười, cau mày và khóc. Nó tiếp tục được phát triển trong thời thơ ấu khi chúng ta học được những hành vi nào được chấp nhận và không được chấp nhận, và khi chúng ta bắt đầu học được những phương pháp đơn giản để điều chỉnh cảm xúc.
Sự trưởng thành về mặt cảm xúc diễn ra mạnh mẽ hơn trong giai đoạn thanh thiếu niên, nhưng hầu hết các bạn trẻ vẫn đang vật lộn với việc trở nên trưởng thành hơn về mặt cảm xúc. Nghiên cứu cho thấy não bộ đạt đến mức độ phát triển ổn định và trưởng thành - đặc biệt là ở vùng vỏ não trước trán - vào khoảng 25 tuổi.
Nhưng điều này không nhất thiết có nghĩa là một người trở nên trưởng thành về mặt cảm xúc ở tuổi 25, vì các yếu tố khác, chẳng hạn như di truyền, môi trường và kinh nghiệm thời thơ ấu, định hình khả năng trưởng thành về mặt cảm xúc của chúng ta.
Quan niệm phổ biến là nếu một người không trưởng thành về mặt cảm xúc, thì họ hẳn là chưa trưởng thành về mặt cảm xúc. Nhưng chính xác thì điều đó có nghĩa là gì?
Việc thiếu trưởng thành về mặt cảm xúc có nghĩa là bạn không thể xử lý cảm xúc của mình một cách lành mạnh.
Những người chưa trưởng thành về mặt cảm xúc:
Những người chưa trưởng thành về mặt cảm xúc có thể có vẻ "phản ứng thái quá" trước những áp lực bình thường trong cuộc sống và có thể bị coi là không thích nghi tốt.
Mặc dù sự trưởng thành về mặt cảm xúc thường phát triển một cách tự nhiên khi chúng ta trải qua giai đoạn thanh thiếu niên và đầu tuổi trưởng thành, nhưng không phải ai cũng dễ dàng đạt được điều đó. Sự phát triển của sự trưởng thành về mặt cảm xúc phụ thuộc vào nhiều yếu tố, bao gồm:
Theo tiến sĩ Lawless, những người có cấu trúc não bộ khác biệt, chẳng hạn như những người mắc chứng rối loạn tăng động giảm chú ý (ADHD) và rối loạn phổ tự kỷ (ASD), cũng có thể gặp nhiều khó khăn hơn trong việc phát triển sự trưởng thành về mặt cảm xúc.
"Điều này có thể ảnh hưởng đến cách họ xử lý một số kích thích nhất định, bao gồm cả cảm xúc của họ. Trong một số trường hợp, điều đó có thể có nghĩa là sự thấu hiểu, đồng cảm và ý thức về công lý được nâng cao, trong khi ở những trường hợp khác, nó có thể có nghĩa là gặp khó khăn trong việc xử lý những thứ như sự mỉa mai, những thay đổi, kích thích giác quan và dễ bị quá tải".
Dù bạn đang ở giai đoạn nào trong hành trình trưởng thành về mặt cảm xúc và dù bạn đã gặp phải những trở ngại nào, vẫn luôn có hy vọng, Tiến sĩ Lawless khẳng định. Chỉ cần có ý định thay đổi đã là bước đầu tiên quan trọng.
Bằng cách đối mặt và vượt qua thử thách, chúng ta có thể nhận thức rõ hơn những thiếu sót của mình và nỗ lực để hoàn thiện bản thân.
Điều quan trọng cần lưu ý là, việc trưởng thành về mặt cảm xúc không phải là điều bạn có thể tự mình làm được. Trị liệu tâm lý là một cách tuyệt vời để bạn rèn luyện cảm xúc, hiểu rõ những yếu tố gây ra chúng và học các phương pháp xử lý chúng một cách dễ dàng và khéo léo hơn. Trị liệu cũng có thể giúp bạn giải quyết các mối quan hệ một cách trưởng thành hơn về mặt cảm xúc.
Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào khác về sự trưởng thành về mặt cảm xúc hoặc cách để rèn luyện điều đó cho bản thân hoặc người thân, vui lòng liên hệ với chuyên gia sức khỏe tâm thần.
Nguồn: https://www.verywellmind.com/signs-of-emotional-maturity
.jpg "7 sự thật bất ngờ về cảm xúc con người")
Nói lời XIN LỖI
Tại sao tôi hay cãi nhau với bố mẹ?
18 ranh giới cần nhận thức trong cuộc sống
Cha mẹ ngoại tình ảnh hưởng thế nào đến cách đứa trẻ yêu sau này?ĐO CHỈ SỐ CÂN NẶNG - CHIỀU CAO (BMI) ONLINE
Bạo lực gia đình
Chính sách ngăn chặn thế thệ tiếp theo hút thuốc lá
Mẹo phối đồ được giới trẻ Gen Z ưa chuộng, lấy cảm hứng từ các nhân vật trong XO và KITTY
Tìm hiểu về Tiểu đường thai kỳ
Tại sao bạn luôn bị mọi người không thích ở nơi làm việc?
