TỌA ĐÀM “TRƯỜNG HỌC KHÔNG KHÓI THUỐC: THÁCH THỨC VÀ GIẢI PHÁP”

Sáng nay, ngày 24/5/2025, tại Hội trường A – Bộ Giáo dục và Đào tạo, Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP) phối hợp với Cục Nhà giáo – Bộ Giáo dục và Đào tạo tổ chức Tọa đàm “Trường học không khói thuốc: Thách thức và giải pháp”. Tọa đàm có sự tham gia của đại diện Quỹ Phòng chống tác hại thuốc lá (PCTHTL) - Bộ Y tế, Cục Nhà giáo và Cán bộ quản lý giáo dục, Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em Việt Nam, cùng đại diện đến từ các Sở Giáo dục và Đào tạo các tỉnh: Nghệ An, Hà Giang, Tuyên Quang, Bắc Ninh, Bắc Giang, Vĩnh Phúc, Phú Thọ. Bên cạnh đó, tọa đàm cũng thu hút sự tham gia của các tổ chức xã hội hoạt động trong lĩnh vực sức khỏe, bình đẳng giới, quyền trẻ em và đại diện các thầy cô giáo, các em học sinh từ nhiều trường THCS, THPT trên địa bàn Hà Nội, Nghệ An. Đây là dịp để các em học sinh – thế hệ tương lai của đất nước, thể hiện tiếng nói, quan điểm và đề xuất những giải pháp nhằm xây dựng một môi trường học tập không khói thuốc.

Đại biểu tham dự Tọa đàm "Trường học không khói thuốc: Thách thức và giải pháp”

Mở đầu buổi tọa đàm, đại diện của Quỹ PCTHTL - Bộ Y tế đã có phần trình bày tham luận xoay quanh thực trạng sử dụng thuốc lá tại Việt Nam – một vấn đề đang ngày càng đáng báo động. Theo chuyên gia, độ tuổi bắt đầu hút thuốc lá tại Việt Nam đang có xu hướng trẻ hóa, trong khi đó việc tiếp cận với các sản phẩm này đối với học sinh lại quá dễ dàng. Xung quanh trường học các hoạt động trưng bày, buôn các các sản phẩm thuốc lá vẫn diễn ra phổ biến mặc dù đã có quy định của pháp luật.

Bên cạnh đó chuyên gia cũng nhấn mạnh vai trò của thuế tiêu thụ đặt biệt đối với thuốc lá. Đây không chỉ là công cụ kinh kế nhằm kiểm soát hành vi tiêu dùng mà còn là biện pháp hiệu quả để giảm tỷ lệ thanh thiếu niên tiếp cận và sử dụng sản phẩm gây nghiện này. Việc tăng cường và thúc đẩy chính sách thuế tiêu thụ đặc biệt được xem là một hướng đi cấp thiết trong thời gian tới nhằm bảo vệ sức khỏe cộng đồng nói chung và sức khỏe thế hệ trẻ nói riêng.

Tiếng nói từ học sinh: Thực tế khảo sát và đề xuất hành động

Điểm nhấn đặc biệt của chương trình Tọa đàm chính là phần trình bày của các em học sinh về thực trạng các điểm bán thuốc là trong bán kính 100m quanh trường học và sự tiếp cận dễ dàng của thanh thiếu niên với sản phẩm này. Với sự hướng dẫn từ giáo viên và chuyên gia, các em học sinh đến từ 5 trường tại Hà Nội (THPT Phan Đình Phùng, THPT Kim Liên, THCS Dịch Vọng Hậu, THCS Tứ Liên, THCS Nguyễn Trãi và Trường THCS thực hành Sư phạm (Đại học Vinh, Nghệ An) đã khảo sát thực tế quanh trường học của mình, từ đó vẽ sơ đồ và nêu nên tiếng nói của mình về mức độ tác động của nó đối với thanh thiếu niên. Qua phần trình bày sinh động, các nhóm học sinh không chỉ thể hiện sự hiểu biết sâu sắc mà còn bày tỏ lo ngại của mình trước thực trạng đáng báo động này. Không chỉ dừng ở việc phản ảnh thực trạng, các em học sinh còn đề cập đến tính cấp thiết phải tăng thuế đối với thuốc lá, kiểm soát chặt chẽ các điểm bán lẻ quanh trường học và nâng cao nhận thức của học sinh thông qua các hoạt động giáo dục, ngoại khóa. Phần chia sẻ này đã tạo nên không khí sôi nổi, cho thấy tiếng nói của học sinh hoàn toàn có thể trở thành động lực quan trọng trong việc xây dựng môi trường học đường không khói thuốc.

Hình ảnh học sinh các trường trình bày tại Tọa đàm:

Học sinh trường THCS Dịch Vọng Hậu - Hà Nội 

Học sinh trường THCS Nguyễn Trãi - Hà Nội

Ý kiến chuyên gia với các góc nhìn đa chiều

Sau đó là phần tọa đàm với các góc nhìn đa chiều của các chuyên gia và đại diện học sinh. Phần thảo luận diễn ra trong không khí cởi mở, lắng nghe và tôn trọng sự khác biệt. Dưới sự điều hành của TS. BS. Hoàng Tú Anh (Giám đốc CCIHP), các đại biểu cùng chia sẻ các ý kiến dưới các góc nhìn là người quản lý, thanh thiếu niên...

• Bà Phan Thị Hải – Phó Giám đốc Quỹ PCTHTL (Bộ Y tế):
  “Ngành giáo dục là kênh then chốt để thực hiện phòng chống tác hại thuốc lá, tuy nhiên kiểm soát thuốc lá tại các hàng quán quanh trường là vấn đề rất nan giải, cần sự vào cuộc đồng bộ của nhiều ngành”.
• Bà Vũ Thị Kim Hoa – Phó Chủ tịch Hội Bảo vệ Quyền Trẻ em Việt Nam:
  “Chúng ta cần tích hợp các kiến thức về phòng chống thuốc lá vào nội dung giảng dạy, sinh hoạt lớp và tăng cường vai trò của đoàn thể, học sinh”.
• Ông Lê Thanh Tùng – Phó Hiệu trưởng Trường THCS Nguyễn Trãi (Hà Nội):
  “Nên thiết lập hệ thống khen thưởng – kỷ luật rõ ràng trong việc thực hiện PCTHTL. Cần có biển báo, tài liệu tuyên truyền được thiết kế sinh động, hấp dẫn hơn để tác động hiệu quả đến học sinh".
• Em Nguyễn Hữu Khoa – học sinh Trường THPT Kim Liên chia sẻ:
  “Chỉ cần nhịn một bữa ăn sáng là có thể mua được một bao thuốc lá. Điều này thật đáng lo ngại, vì các bạn học sinh tuy hiểu rõ tác hại của thuốc lá nhưng lại rất dễ bị cám dỗ nếu thiếu sự giám sát và hỗ trợ từ người lớn. Em mong muốn các cơ quan chức năng siết chặt hơn việc quản lý các điểm bán thuốc quanh trường học, đồng thời tăng cường hoạt động truyền thông, ngoại khóa để học sinh được tiếp cận kiến thức phòng chống thuốc lá một cách sáng tạo và gần gũi hơn”.

Bên cạnh đó, sự kiện cũng nhận được sự quan tâm của nhiều cơ quan báo chí truyền thông như: VTV, Báo Giáo dục & Thời đại, Gia đình Việt Nam, Báo Phụ nữ, Báo Công lý, Kinh tế đô thị, Văn hóa,… góp phần lan tỏa mạnh mẽ thông điệp “Một thế hệ trẻ khỏe mạnh – Một Việt Nam không khói thuốc”.

Buổi tọa đàm khép lại với phần thông điệp đầy cảm xúc từ đại diện học sinh, giáo viên các trường tham gia. Đây là tiếng nói mạnh mẽ nhất gửi tới xã hội để chung tay tạo ra trường học không khói thuốc.

Tọa đàm “Trường học không khói thuốc: Thách thức và giải pháp” không chỉ là diễn đàn để lắng nghe, trao đổi các góc nhìn đa chiều, mà còn khẳng định vai trò thiết yếu của các cơ quan quản lý nhà nước, các nhà hoạch định chính sách, tổ chức xã hội và đặc biệt là học sinh – những người trẻ đang dần thể hiện trách nhiệm, bản lĩnh và khả năng đồng hành trong việc kiến tạo môi trường học đường an toàn, lành mạnh và không khói thuốc.

TSBT