Tiếp nhận học sinh có HIV: Không còn là chuyện nhỏ !

Hai câu chuyện dưới đây hy vọng sẽ mang đến cho nhiều người cái nhìn rõ hơn về một vấn đề mới, và đang được cảnh báo sẽ không còn là hiếm, đồng thời mở ra cho những nhà quản lý nhiều vấn đề cần quan tâm.

Câu chuyện có thật này xảy ra tại trường mầm non HS, quận Long Biên, Hà Nội. Sau khai giảng năm học mới hơn 1 tháng, bà mẹ trẻ mang 2 cậu con trai sinh đôi 5 tuổi tới trường xin học “để sang năm cháu còn vào lớp 1”. Bình thường, chị K, hiệu trưởng nhà trường đã không có gì phải băn khoăn, song với trường hợp này, thì chị buộc phải cân nhắc. Bởi chị nhớ như in, cách đây 2 năm, cũng vẫn người mẹ này, có 2 đứa trẻ lên 3 học tại lớp mẫu giáo bé của trường chị. Để rồi sau đó, chính chị, và cả người mẹ ấy, đã không thắng nổi sức ép từ dư luận và trách nhiệm của người đang đảm nhận việc chăm sóc, dạy dỗ hơn 500 trẻ khác, nên 2 đứa bé đành nghỉ học khi mới vừa quen lớp, quen bạn chưa đầy một tuần. Nhìn hai đứa trẻ khôi ngô, song biết rõ sự thật về hoàn cảnh của chúng (bố mất, mẹ và hai đứa bé đều có H), chị K và ban giám hiệu nhà trường đã không khỏi băn khoăn. Biết rõ những gì có thể xảy ra (hai năm trước, tất cả phụ huynh ở lớp có hai đứa trẻ này đã lần lượt xin cho con chuyển lớp hoặc nghỉ học), vì vậy, chị không dám chủ quan. Báo cáo Trung tâm y tế quận, phòng Giáo dục, Sở Y tế, rồi làm công văn xin ý kiến Sở GD-ĐT, Bộ GD-ĐT… Không có một dòng hồi âm, có lẽ bởi “chẳng có tiền lệ”, nên sau nhiều đêm suy nghĩ, chị K tìm ra một phương án tạm coi là hợp lý nhất, vừa giúp các cháu được học, lại không ảnh hưởng tới hàng trăm học sinh khác”. Vậy là hằng ngày, chị cử 4 giáo viên vào tận nhà 2 đứa trẻ dạy học. Người mẹ trẻ sau biết bao nước mắt, cũng đành chấp nhận, bởi chị biết, chẳng thể vì con mà làm khó người ta. Trang nhật ký về bài học đầu tiên của  2 đứa trẻ bắt đầu vào ngày 1-11, và dự kiến sẽ kéo dài tới tháng 5 với đầy đủ những kiến thức mà bạn bè nó ở trường được học: làm quen với Chữ viết, Văn học, Toán học, Môi trường, Hát, Múa, Kể chuyện, Đọc thơ… Sáng nào, 2 đứa trẻ cũng háo hức chờ tới 9h30 để đón cô giáo. Còn trái tim người mẹ trẻ- đang tham gia ở một nhóm đồng đẳng - như thắt lại. Nỗi sợ hãi lớn nhất của chị là sáng một ngày kia, các con của chị không còn tỉnh dậy được để đón cô giáo của chúng nữa…

Một câu chuyện đau lòng khác xảy ra với một em bé mồ côi 3 tuổi ở quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh, khi nhà trường yêu cầu gia đình cháu phải nộp giấy xét nghiệm HIV nếu muốn cháu tiếp tục học bởi nghi cháu có H vì nhiễm từ người mẹ đã mất. Không đành lòng để cháu nghỉ học, người nuôi dưỡng cháu đã chạy vạy, chuyển cháu sang học một trường mầm non khác. Song cũng chỉ một thời gian ngắn sau, hiệu trưởng trường này cũng đưa ra yêu cầu như vậy bởi đã có người tiết lộ về hoàn cảnh gia đình cháu. Cháu bé đành phải nghỉ học. Giải thích về yêu cầu giải trình giấy xét nghiệm HIV, cả hai vị hiệu trưởng nơi cháu bé đã từng theo học đều có chung một phương án là nếu đúng cháu bé có H, nhà trường sẽ xin ý kiến Phòng GD-ĐT, Sở GD-ĐT, tổ chức họp ban giám hiệu, họp toàn bộ phụ huynh để lấy ý kiến… Lãnh đạo 2 trường cũng thừa nhận, họ không đủ năng lực cũng như kinh nghiệm để giải quyết trường hợp đặc biệt như thế vì chưa có tiền lệ. Nói thế, cũng có nghĩa là chẳng còn con đường nào khác cho cháu bé ngoài việc phải nghỉ ở nhà.

Như vậy, rõ ràng là việc “không phân biệt, kỳ thị với người có H” vẫn chỉ là khẩu hiệu, còn thực tế, để làm thay đổi nhận thức, hành vi của cộng đồng với căn bệnh thế kỷ này không phải là điều đơn giản !

Sự gia tăng về các tệ nạn xã hội trong thời gian gần đây kéo theo biết bao hậu quả đáng tiếc. Có những người vì không tránh nổi cám dỗ, người lại do vô tình, song nỗi đau đớn hơn cả là sự kỳ thị, khinh miệt của cộng đồng với những đứa trẻ là con của họ- những thân phận thiếu may mắn và không có lỗi. Song, nỗi lo lắng của các nhà trường, đặc biệt là những người cầm trịch là đương nhiên, bởi họ là người chịu trách nhiệm chính cho vài trăm, thậm chí vài nghìn học sinh- cũng là chừng ấy sức ép từ phía phụ huynh. Có lẽ, đã đến lúc các cấp quản lý phải có những hướng dẫn, quy định về việc này, và cần xem xét ở từng trường hợp cụ thể. Trong quy định thì chỉ thấy trẻ có H ở độ tuổi từ lớp 1 trở lên được học hoà nhập, còn ở các trường mầm non? Đây lại là độ tuổi các cháu đang ngứa răng, rất dễ cắn nhau, các cô dù có “trăm tay, nghìn mắt” cũng khó có thể quán xuyến nổi 40-50 cháu suốt cả ngày…

Nói theo Luật, thì các nhà trường không được từ chối tiếp nhận học viên có H, song trên thực tế, cơ sở vật chất của các nhà trường, năng lực, kiến thức của giáo viên hiện nay đều không đủ điều kiện để có thể bảo đảm an toàn cho hai đối tượng học sinh…  Xem ra, đã đến lúc câu chuyện này không phải là cá biệt của một vài trường học, mà còn là vấn đề cần được đưa ra bàn thảo thấu đáo trong thời gian sớm nhất !

Hồng Hạnh