Khả năng đáp ứng của dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản hiện nay

Vị thành niên và thanh niên trẻ (VTN/TN) độ tuổi từ 10-24 là một thành tố quan trọng và chiếm tới trên 30% dân số Việt Nam. Bên cạnh những quyền cơ bản về trẻ em, VTN/NT còn có rất nhiều quyền khác liên quan mật thiết tới lĩnh vực chăm sóc sức khoẻ sinh sản, sức khoẻ tình dục và HIV/AIDS như: Quyền được tiếp cận với các thông tin và dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản, sức khoẻ tình dục có chất lượng; quyền được quyết định khi nào có quan hệ tình dục và quan hệ tình dục với ai dựa trên cơ sở có đầy đủ thông tin và kỹ năng cần thiết, quyền kiểm soát đời sống sinh sản của bản thân...

Từ các quy định, điều luật đến thực tế thực hiện là cả một chặng đường gian nan và không ít khó khăn vất vả. Đành rằng VTN/TN có quyền tiếp cận với các dịch vụ và thông tin về sức khoẻ sinh sản/sức khoẻ tình dục (SKSS/SKTD) có chất lượng cao. Nhưng liệu quyền này có được đảm bảo không, khi còn các định kiến về mặt xã hội, thái độ phê phán và thiếu thân thiện cũng như thiếu những kỹ năng cần thiết của các dịch vụ chăm sóc, đặc biệt là việc thiếu những chính sách, văn bản và hướng dẫn cụ thể trong việc đảm bảo thực hiện quyền của VTN/TN trong lĩnh vực SKSS/SKTD.

Đó là những yếu tố tác động khiến cho các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ sinh sản VTN hiện nay còn nhiều hạn chế. Ngay cả ở Hà Nội nơi có điều kiện để VTN/TN được tiếp cận nhiều nhất với các dịch vụ cũng còn nhiều điều đáng băn khoăn....

Một trong những sinh viên may mắn được tham gia một số khoá học ngắn về sức khoẻ sinh sản, đó là Hương. Sau đó, Hương  đi thực tế và có dịp đến thăm khám tại một bệnh viên khá lớn đã kể lại cho chúng tôi nghe về chuyến đi thăm khám này của mình.

“Mình và một bạn nữa được phân công đi cùng nhau. Vừa bước vào khoa sản tụi mình cứ phải đi vội vàng và liên tục nói chuyện với nhau để đỡ bị mọi người để ý. Mặc dù, mình chẳng dám nhìn mọi người đang ngồi xếp hàng dài ở hành lang, nhưng mình biết có những đôi mắt tò mò đang nhìn họ chẳng mấy thân thiện". Vào phòng khám, Hương được đón tiếp bằng những câu hỏi nhát gừng và thái độ có vẻ lạnh nhạt của các bác sĩ ở đây. Phòng khám thì có cửa sổ quay ra phía sau, được che bằng tấm rèm trắng. Hương kể: có lẽ lúc khám mặt tôi đỏ lắm khi bác sĩ hỏi: “Đã có quan hệ chưa?”. Chắc các cô không tin vào câu trả lời thật thà : “cháu chưa”. "Tính tò mò khiến mình hỏi bệnh ung thư vú. Nhưng các cô cũng chỉ trả lời qua loa thôi, mình cũng không hiểu được nhiều. Mình bước chân ra khỏi khoa sản và nhận thấy rằng : Hình như những nơi này không dành cho mình. Những vị thành niên và thanh niên chưa lập gia đình".

Câu chuyện mà Hương vừa kể cho chúng tôi hoàn toàn không phải là trường hợp cá biệt. Nó phản ánh một thực tế rất đáng lo ngại là hiện nay các bạn trẻ rất ngại đến thăm khám tại các bệnh viện lớn. Khi “có vấn đề”, họ chỉ biết tìm đến các địa chỉ dịch vụ tư nhân mà không rõ ở đó có đủ tiểu chuẩn chất lượng hay không? Đã đến lúc cần xây dựng những địa chỉ dịch vụ với thanh niên để có thể đáp ứng  nhu cầu được chăm sócs của vị thành niên hiện nay, vấn đề mà các bạn trẻ hoàn toàn có quyền được hưởng và toàn xã hội đang hết sức quan tâm

Hải Yến