Cách tự phát hiện khối u ở vú

“Quy trình” khám vú được tiến hành theo 3 bước nhìn, sờ, nắn, ở 3 tư thế đứng, ngồi, nằm.

Cách khám: Đứng trước gương, xem độ cân xứng hai bên vú, vú có tròn đều không, có hiện tượng nhăn da hay khối u không... Sau đó, dùng lòng bàn tay sờ nắn vú ở tư thế đứng hay nằm (chú ý không bóp ngang mà dùng cả bàn tay nắn nhẹ nhàng, toàn diện lên mặt tuyến vú). So sánh kỹ hai bên vú để phát hiện được những bất thường.

Nhìn: Tự khám trước gương

Bạn đứng trước gương, để hở hoàn toàn phần trên cơ thể, hai tay buông thõng và quan sát vú của mình. Quan sát kỹ hai bầu vú ở các tư thế: hai tay duỗi thẳng, chống nạnh, để trên đầu cân xứng hai bên. Quan sát này nhằm mục đích đánh giá sự cân đối của hai vú (chu vi của vú có tròn đều không, có hiện tượng nhăn da không, độ cao của vú có đều đặn không), màu da của vú (có các mảng da bất thường không, màu sắc của đầu vú nếu đỏ ửng có thể là viêm hoặc áp xe). Nếu trên quầng thâm của vú có mảng, vảy, mụn thì có thể bị viêm. Chống hai tay lên hông hoặc giơ cao xem vị trí của vú có thay đổi bất thường không?

Sờ, nắn: Thực hiện ở cả 3 tư thế nằm, ngồi, đứng. Tuy nhiên, tư thế nằm là tốt nhất. Nằm trên nền cứng, có thể kê gối cứng dưới một bên vai (bên khám) rồi chuyển sang bên kia. Khi khám chú ý không bóp ngang mà dùng các đầu ngón tay day đều, chậm, nhẹ nhàng bề mặt vú để có thể phát hiện được các khối u nhỏ.

Nếu như vú có u thì có thể kiểm tra tính chất của khối u qua độ rắn, chắc cũng như ranh giới giữa các khối u. Nếu ranh giới không rõ ràng, ăn sâu vào các mô lân cận, không di động có thể nghĩ đến u ác tính. Còn nếu như khối u rời rạc so với các mô khác và có di động thì là u lành tính. Cũng như vậy nếu ấn tay vào khối u, kéo da lên phía trên, thấy sần da cam thì có thể là u ác tính.

Ngoài ra, trong khi khám bạn cần kiểm tra xem có hiện tượng co rút, lở loét hay tiết dịch (trong, đục, mủ, máu ...) ở đầu núm vú không. Các hiện tượng lở loét, tiết dịch do viêm nhiễm lành tính cũng có, tuy nhiên cần khám thêm các dấu hiệu khác xem có liên quan đến u ác tính không.

Theo thống kê, 80-90% bệnh nhân tự phát hiện thấy u vú khi đã ở giai đoạn muộn. Do vậy, kết quả điều trị rất hạn chế. Để phát hiện sớm ung thư vú, bất cứ người phụ nữ nào (từ 20 tuổi trở lên) cũng nên thường xuyên tự kiểm tra vú 1 –2 lần mỗi tháng. Khi khám vú, nếu thấy có u, cục mới xuất hiện thì dù rất nhỏ cũng cần đi khám ngay tại cơ sở y tế, bệnh viện (sản phụ khoa) hoặc các trung tâm ung bướu để được phát hiện và điều trị kịp thời.

Nghi Anh