Ảnh hưởng của áp lực từ bạn bè đến mọi lứa tuổi như thế nào?

Áp lực từ bạn bè là gì?

Áp lực từ bạn bè xảy ra khi nhóm xã hội của bạn tác động đến bạn khiến bạn cư xử theo những cách nhất định. Nó thường liên quan đến các hành vi tiêu cực như sử dụng chất kích thích và lái xe liều lĩnh.

Áp lực từ bạn bè ở trẻ em

Áp lực từ bạn bè có thể bắt đầu từ rất sớm, thậm chí trước khi đi học, ở nhà trẻ hoặc các nhóm chơi. Khi trẻ bắt đầu nhận thức mình là một phần của cộng đồng, chúng có thể cảm thấy thôi thúc muốn hòa nhập.

Việc thảo luận về áp lực từ bạn bè với con bạn từ sớm rất quan trọng để giúp chúng tránh bị ảnh hưởng và dẫn đến những hành vi tiêu cực. 

Áp lực từ bạn bè ở trẻ nhỏ thường chỉ giới hạn ở việc bắt chước những hành vi xấu như quậy phá hoặc lấy đồ không thuộc về mình.  

Áp lực từ bạn bè ở thanh thiếu niên lớn tuổi và người trẻ tuổi

Thanh thiếu niên lớn tuổi và người trẻ tuổi có thể phải đối mặt với áp lực từ bạn bè dẫn đến các hoạt động có hại như uống rượu, hút thuốc hoặc lái xe liều lĩnh. Ở độ tuổi này, áp lực từ bạn bè có thể ảnh hưởng đến sức khỏe và hạnh phúc lâu dài, dẫn đến những tình huống nguy hiểm. 

Giới tính có thể ảnh hưởng đến cách những áp lực này được nội tâm hóa và thể hiện ra bên ngoài. Ví dụ, trong số 29% thanh thiếu niên cho biết cảm thấy áp lực phải trông "đẹp", các cô gái cảm thấy nhiều áp lực hơn các chàng trai (35% so với 23%)¹. 

Áp lực từ bạn bè không chỉ đơn thuần là việc ai đó rủ rê bạn thử ma túy hay uống rượu. Dưới đây là những áp lực hàng đầu mà thanh thiếu niên từ 13 đến 17 tuổi phải đối mặt trong một nghiên cứu¹:

• Thành tích học tập (61% cho biết họ cảm thấy áp lực phải đạt điểm cao)
• Về ngoại hình (29% cảm thấy áp lực phải trông "đẹp")
• Hòa nhập vào các nhóm bạn bè xã hội (28%)
• Tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa hơn và giỏi thể thao (21%)
• Sử dụng ma túy và rượu (lần lượt là 4% và 6%).

Áp lực từ bạn bè ở người lớn

Người lớn cũng không tránh khỏi những kỳ vọng của xã hội, sự phán xét hay ảnh hưởng từ bạn bè. Ví dụ, bạn có thể mang áp lực về thành tích học tập vào sự nghiệp của mình. Bạn cũng có thể đối mặt với những thách thức như muốn "bằng người khác" và cảm thấy áp lực phải mua những món đồ mình không đủ khả năng chi trả để duy trì hình ảnh phù hợp với môi trường làm việc, xã hội hoặc khu phố của mình.   

Các loại áp lực từ bạn bè

Bạn có thể chịu áp lực từ bạn bè ngay cả khi họ không nói gì với bạn, hoặc chịu áp lực từ những lời nhận xét trực tiếp của người khác. 

• Áp lực trực tiếp từ bạn bè xảy ra khi một hoặc nhiều người trực tiếp khuyến khích bạn cư xử theo một cách nhất định hoặc tham gia vào những hoạt động nhất định.
• Áp lực từ bạn bè gián tiếp là loại áp lực tinh tế khiến bạn phải tuân theo một nhóm xã hội để tăng cơ hội được chấp nhận. Ví dụ, điều này có thể liên quan đến việc nhìn thấy những người được coi là "ngầu" đang uống rượu tại một bữa tiệc. 

Chúng ta nghe nhiều hơn về áp lực trực tiếp từ bạn bè, vì nó dễ phát hiện và nhận ra là có vấn đề. Nó giống như ai đó bảo bạn ngừng lo lắng, bắt đầu vui chơi và hòa nhập vào nhóm bằng cách tham gia vào điều gì đó mà bạn không cảm thấy thoải mái. Nó cũng có thể là một lời đe dọa, chẳng hạn như, "Bạn không thể đi chơi với chúng tôi nếu bạn không chịu uống rượu". 

Áp lực từ bạn bè có phải lúc nào cũng tiêu cực?

Áp lực từ bạn bè không phải lúc nào cũng tiêu cực. Việc cố gắng hòa nhập vào một nhóm xã hội lành mạnh, ví dụ như nhóm bạn có thành tích học tập tốt, tham gia các đội thể thao và lên kế hoạch cho tương lai, là điều tích cực. Một số người gọi loại “áp lực” từ bạn bè này là “ảnh hưởng” từ bạn bè. 

Lợi ích của áp lực từ bạn bè

Ảnh hưởng từ bạn bè có thể cho bạn thấy rằng luôn có sự hỗ trợ, khích lệ và cộng đồng dành cho bạn. Bằng cách chứng kiến ​​người khác làm điều gì đó tích cực, ngay cả khi đó là điều khó khăn, bạn có thể suy ngẫm về những lựa chọn trong cuộc sống, mục tiêu và cách bạn dành thời gian của mình. 

Một số ví dụ về ảnh hưởng tích cực từ bạn bè bao gồm: 

• Tham gia hoạt động ngoại khóa hoặc thử một sở thích mới
• Đưa ra ý kiến ​​phản biện và không tham gia vào việc buôn chuyện. 
• Tránh xa ma túy và rượu bia 
• Đang làm việc để tiết kiệm tiền cho việc học đại học.
• Đi trị liệu tâm lý (cá nhân hoặc cặp đôi)
• Thay đổi nghề nghiệp 

Rủi ro từ áp lực bạn bè

Những rủi ro liên quan đến áp lực từ bạn bè có thể không dễ nhận thấy ngay lập tức hoặc không giống như những câu chuyện cảnh báo, nhưng chúng rất nghiêm trọng và có thể gây ra những hậu quả thay đổi cả cuộc đời. 

Lạm dụng chất gây nghiện

Áp lực từ bạn bè dẫn đến việc sử dụng các chất như rượu, chất kích thích có thể dẫn đến các vấn đề lạm dụng chất gây nghiện.

Trong các tình huống tình dục

Áp lực từ bạn bè có thể khiến một người tham gia vào hoạt động tình dục trước khi họ sẵn sàng. Nó cũng có thể ảnh hưởng đến người đó tham gia vào các hoạt động tình dục không an toàn, rủi ro hoặc nguy hiểm. Hậu quả có thể bao gồm bị nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI), mang thai hoặc bị đăng tải hình ảnh cá nhân lên mạng mà không được sự đồng ý. 

Sức khỏe tâm thần

Áp lực từ bạn bè có thể là một trải nghiệm căng thẳng, dù xảy ra trực tiếp hay trực tuyến. Nó có thể làm lung lay cảm giác về bản thân và sự tự tin của bạn, đồng thời góp phần gây ra lo lắng quá mức. Ngoài ra, việc tiếp xúc kéo dài với loại căng thẳng và áp lực này có thể là một yếu tố dẫn đến các vấn đề sức khỏe tâm thần như lo âu và trầm cảm. 

Vượt qua áp lực từ bạn bè

Vượt lên trên áp lực từ bạn bè có nghĩa là không khuất phục trước sức hút của người khác để hành động theo một cách nhất định. Bất kể tuổi tác, bạn đều có thể rèn luyện khả năng không khuất phục trước áp lực tiêu cực từ bạn bè và nỗ lực tạo dựng cho mình những ảnh hưởng tích cực hơn. 

Một số cách để đối phó với áp lực từ bạn bè bao gồm: 

• Tránh dành thời gian với những người gây áp lực buộc bạn làm những việc mà bạn cảm thấy sai trái hoặc nguy hiểm.
• Học cách đối thoại thẳng thắn, biết nói "không" và thực hành việc rời khỏi những tình huống khiến bạn cảm thấy không an toàn hoặc khó chịu. Điều này có thể bao gồm việc gọi điện cho cha mẹ hoặc vợ/chồng để được hỗ trợ. 
• Kết bạn với những người không chịu ảnh hưởng tiêu cực từ bạn bè và/hoặc có tầm ảnh hưởng tích cực.
• Hãy nói chuyện với một người bạn hoặc chuyên gia đáng tin cậy (ví dụ: giáo viên hoặc cố vấn) nếu bạn gặp khó khăn trong việc nói "không" hoặc cảm thấy bị áp lực phải thay đổi điều gì đó về bản thân.

1. Kết quả nghiên cứu của Trung tâm nghiên cứu Pew (Mỹ). 

Nguồn: verywellhealth.com