Tất cả những điều cần biết về cơ quan sinh sản nữ

Hệ thống sinh sản của nữ giới gồm những bộ phận gì?

Hệ thống sinh sản của nữ giới gồm có các bộ phận bên trong và bên ngoài. Cơ quan sinh sản nữ có những chức năng quan trọng, bao gồm:

• Giải phóng trứng, có khả năng được thụ tinh bởi tinh trùng;
• Sản xuất hormon sinh dục nữ, chẳng hạn như progesterone và estrogen;
• Cung cấp môi trường cho trứng đã thụ tinh phát triển trong suốt thai kỳ;
• Hỗ trợ quá trình chuyển dạ và sinh đẻ. 

Các bộ phận cơ quan sinh sản nữ

Âm hộ: Âm hộ là tên gọi dùng để chỉ các bộ phận bên ngoài của hệ sinh dục nữ. Âm hộ thực chất bao gồm nhiều cấu trúc khác nhau, chẳng hạn như:

• Gò mu: là một khối mô nằm trên xương mu. Nó thường được bao phủ bởi lớp lông mu
• Môi lớn: là những nếp da nằm bên dưới gò mu. Chúng che phủ nhiều phần khác của âm hộ
• Môi bé: là những nếp da nhỏ hơn che phủ phần tiền đình âm hộ
• Tiền đình âm hộ: là khu vực nằm giữa hai môi bé. Nó chứa lỗ mở vào âm đạo và niệu đạo
• Âm vật: nằm ở phía trên môi bé, âm vật rất nhạy cảm với sự kích thích
• Tuyến Bartholin: là hai tuyến nhỏ nằm ở hai bên cửa âm đạo
• Tuyến Skene: các tuyến này nằm trong âm đạo, gần niệu đạo. Chúng có thể là một phần của điểm G và đóng vai trò trong sự hưng phấn tình dục.

Hình minh họa bộ phận bên ngoài cơ quan sinh dục nữ

Âm đạo: 

• Lỗ âm đạo nằm ở tiền đình âm hộ.
• Bản thân âm đạo là một ống cơ kéo dài từ lỗ này đến phần dưới của tử cung (cổ tử cung).
• Cửa âm đạo có thể được che phủ một phần bời một lớp mô mỏng gọi là màng trinh. Màng trinh có thể bị rách do quan hệ tình dục, đặt băng vệ sinh (tampon, cốc nguyệt san) hoặc do các hoạt động thể chất như đạp xe.

Tử cung: là một cơ quan có cấu tạo cơ, hình quả lê, nằm trong khung chậu. Nó được cấu tạo bởi hai phần chính:

• Cổ tử cung: là phần dưới của tử cung. Nó nối phần thân chính của tử cung với âm đạo
• Thân tử cung: đây là phần lớn hơn, là phần chính của tử cung.

Ống dẫn trứng: Ống dẫn chứng nối tử cung với buồng trứng. Mỗi buồng trứng có một ống dẫn trứng riêng

Buồng trứng: Đây là hai cơ quan hình bầu dục nằm trong khung chậu, ở hai bên tử cung. Buồng trứng được nối với ống dẫn trứng, và ống dẫn trứng nối vớ tử cung.

Hình minh họa các bộ phận bên trong cơ quan sinh dục nữ

Chức năng của mỗi bộ phận

Âm hộ: có chức năng chính là:

• Bảo vệ các bộ phận bên trong của hệ sinh dục nữ (môi lớn và môi nhỏ)
• Đóng vai trò trong việc kích thích và gây hứng phấn tình dục (âm vật)
• Giúp cho hoạt động tình dục dễ dàng hơn, ví dụ như thông qua việc cung cấp chất nhờn (tuyến Bartholin) và lớp đệm (gò mu)
• Ngoài ra, lỗ niệu đạo nữ cũng nằm ở âm hộ để thải nước tiểu ra ngoài.

Âm đạo: có nhiều chức năng, bao gồm:

• Nhận dương vật cương cứng khi quan hệ tình dục hoặc đồ chơi tình dục
• Đóng vai trò như đường sinh trong quá trình sinh đẻ
• Cho phép máu kinh nguyệt thoát ra khỏi cơ thể trong kỳ kinh nguyệt.

Tử cung: là cơ quan chủ yếu của hệ sinh sản của nữ, lànơi tiếp nhận trứng đã thụ tinh và đảm nhiệm những chức năng quan trọng trong suốt quá trình phát triển của thai nhi và sinh nở.

Lớp màng bên trong lót tử cung được gọi là nội mạc tử cung. Độ dày của lớp niêm mạc này có thể thay đổi tùy thuộc vào nồng độ các hormone khác nhau trong suốt chu kỳ kinh nguyệt.

• Ví dụ, trong kỳ kinh nguyệt của phụ nữ, sự gia tăng hormone estrogen và progesterone khiến niêm mạc tử cung dày lên. Điều này giúp chuẩn bị tử cung để tiếp nhận và nuôi dưỡng trứng đã thụ tinh trong suốt thai kỳ.
• Nếu quá trình thụ tinh không diễn ra, trứng sẽ bắt đầu phân hủy. Nồng độ estrogen và progesterone cũng giảm. Trứng sẽ được đào thải ra khỏi cơ thể cùng với niêm mạc tử cung trong kỳ kinh nguyệt.
• Nếu tinh trùng thụ tinh với trứng, trứng sẽ làm tổ trong niêm mạc tử cung và bắt đầu phát triển. Trong suốt thời mang thai, tử cung sẽ to lên gấp nhiều lần kích thước bình thường. Người ta ước tính rằng tử cung có thể tăng kích thước lên đến 1cm mỗi tuần.

Trong quá trình sinh nở, tử cung co bóp. Những cơn co thắt này giúp làm giãn cổ tử cung và hỗ trợ việc sinh em bé.

Ống dẫn trứng: có chức năng vận chuyển trứng từ buồng trứng đến tử cung. Sự co thắt của cơ trơn và nhịp đập đều đặn của các cấu trúc nhỏ giống như sợi lông gọi là lông mao giúp trứng di chuyển về phía tử cung. Quá trình thụ tinh thường xảy ra trong ống dẫn trứng.

Buồng trứng:

• Chức năng chính của buồng trứng là giải phóng trứng. Khi sinh ra, cơ thể bạn nữ đã có buồng trứng chứa tất cả các trứng mà sẽ giải phóng trong suốt cuộc đời. Mỗi tháng một lần, một trứng trưởng thành được giải phóng từ buồng trứng trong một quá trình gọi là rụng trứng.
• Buồng trứng cũng sinh sản nhiều loại hormone sinh dục nữ, rất quan trọng trong việc điều hòa chu kỳ kinh nguyệt và thai kỳ của phụ nữ, bao gồm prosgesteron và estrogen.

Bệnh lý ở cơ quan sinh dục nữ

Các bệnh lý khác nhau có thể ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản của nữ giới. Sau đây là một số bệnh phổ biến:

Các bệnh nhiễm trùng qua đường tình dục (STIs):

• Các STI có thể ảnh hưởng đến cơ quan sinh sản nữ, bao gồm: Bệnh lậu, chlamydia, giang mai, vi rút gây u nhú ở người (HPV), vi rút herpes simplex (HSV), HIV, bệnh trùng roi;
• Những bệnh nhiễm trùng này có thể không có triệu chứng. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, có thể xuất hiện sưng, đau và tiết dịch âm đạo bất thường. Một số bệnh nhiễm trùng, chẳng hạn như HPV và HSV, có thể gây ra các tổn thương ở bộ phận sinh dục.
• Nhiều bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể gây ra những biến chứng nghiêm trọng. Chúng có thể bao gồm các vấn đề như viêm vùng chậu, ung thư, hoặc lây nhiễm cho trẻ trong quá trình sinh nở.

(Ảnh: anhmyclinic.vn)

U xơ tử cung (Uterine fibroids)

• U xơ tử cung xảy ra khi các khối u lành tính (không phải ung thư) phát triển trên hoặc trong tử cung. Kích thước của các khối u này có thể khác nhau. Một phụ nữ có thể chỉ có một u xơ hoặc có thể có nhiều u xơ.
• U xơ tử cung không phải lúc nào cũng gây ra triệu chứng. Khi có triệu chứng, người bệnh có thể gặp phải các vấn đề như chảy máu nhiều trong kỳ kinh nguyệt, đau vùng chậu và đi tiểu thường xuyên.
• Hầu hết các trường hợp u xơ tử cung không nguy hiểm. Tuy nhiên, đôi khi chúng có thể gây ra các biến chứng như thiếu máu hoặc vô sinh.

Lạc nội mạc tử cung

• Lạc nội mạc tử cung là tình trạng mô nội mạc tử cung phát triển ở những nơi khác ngoài bên trong tử cung. Nó có thể ảnh hưởng đến bên ngoài tử cung, buồng trứng và ống dẫn trứng, hoặc các mô khác trong vùng chậu.
• Triệu chứng phổ biến nhất của lạc nội mạc tử cung là đau vùng chậu. Cơn đau này có thể mạn tính hoặc xảy ra trong khi quan hệ tình dục, trong kỳ kinh nguyệt hoặc khi đi vệ sinh. Một triệu chứng phổ biến khác là chảy máu giữa các kỳ kinh.
• Lạc nội mạc tử cung có liên quan đến vô sinh. Nó cũng có thể liên quan đến các bệnh lý khác như một số loại ung thư và bệnh tự miễn dịch.

Hội chứng buồng trứng chuyển hóa đa nội tiết (PMOS)

• PMOS (trước đây gọi là PCOS - Hội chứng buồng trứng đa nang) là một tình trạng ảnh hưởng đến buồng trứng. Nguyên nhân là do sự mất cân bằng hormone sinh sản. Vì vậy, trứng có thể không phát triển đúng cách hoặc không được phón thích khỏi buồng trứng.
• Một số triệu chứng tiềm ẩn của PMOS là kinh nguyệt không đều, mụn trứng cá và tăng cân. Các biến chứng của PMOS có thể bao gồm vô sinh, các vấn đề trong thai kỳ và phát triển bệnh đái tháo đường.

U nang buồng trứng và polyp tử cung

U nang buồng trứng là những khối u chứa dịch có thể phát triển trên buồng trứng và thường không gây ra triệu chứng trừ khi chúng vỡ hoặc làm tắc nghẽn dòng.

Nguồn: healthline.com