Tại sao tôi hay cãi nhau với bố mẹ?
Thứ Hai, 04/05/2026Bạn đang thắc mắc những điều này có điểm chung gì? Quần áo bạn mặc. Thức ăn bạn ăn. Màu sơn tường phòng ngủ của bạn. Nơi bạn đến và cách bạn đến đó. Những người bạn giao du. Giờ giấc bạn đi ngủ.
Đây chỉ là một vài ví dụ trong số hàng trăm điều mà cha mẹ bạn đã kiểm soát cho bạn khi bạn còn nhỏ. Khi còn bé, bạn không có tiếng nói trong nhiều việc; cha mẹ bạn quyết định mọi thứ, từ loại ngũ cốc bạn ăn sáng đến bộ đồ ngủ bạn mặc tối. Và đó cũng là điều tốt – trẻ em cần sự bảo vệ và hỗ trợ này vì chúng chưa đủ trưởng thành để tự chăm sóc bản thân và đưa ra những quyết định cẩn trọng.
Nhưng cuối cùng, trẻ em lớn lên và trở thành thiếu niên. Và một phần của quá trình trưởng thành là phát triển bản sắc riêng – một bản sắc tách biệt khỏi cha mẹ. Việc thiếu niên hình thành quan điểm, suy nghĩ và giá trị riêng về cuộc sống là hoàn toàn bình thường; đó là điều chuẩn bị cho họ bước vào tuổi trưởng thành.
Nhưng khi bạn thay đổi và trưởng thành thành một người mới, tự đưa ra quyết định của riêng mình, cha mẹ bạn có thể gặp khó khăn trong việc thích nghi. Họ chưa quen với con người mới của bạn – họ chỉ biết bạn là đứa trẻ được người khác quyết định mọi thứ và không hề phiền lòng.
Trong hầu hết các gia đình, chính sự điều chỉnh này có thể gây ra nhiều tranh cãi giữa thanh thiếu niên và cha mẹ. Bạn muốn dán đầy áp phích lên tường nhưng cha mẹ không hiểu tại sao bạn không thích giấy dán tường trẻ con nữa. Bạn nghĩ rằng việc đi đến trung tâm thương mại mỗi ngày sau giờ học là ổn nhưng cha mẹ lại muốn bạn chơi thể thao hơn.
Những xung đột như thế này rất phổ biến giữa thanh thiếu niên và cha mẹ - thanh thiếu niên tức giận vì cảm thấy cha mẹ không tôn trọng họ và không cho họ không gian để làm những gì họ thích, còn cha mẹ tức giận vì họ không quen với việc không nắm quyền kiểm soát hoặc họ không đồng ý với quyết định của con cái.
Khi xảy ra những xung đột như thế này, rất dễ làm tổn thương tình cảm. Và những vấn đề phức tạp hơn - như kiểu bạn bè bạn có hoặc thái độ của bạn về tình dục và tiệc tùng - thậm chí có thể gây ra những cuộc tranh cãi lớn hơn, bởi vì cha mẹ bạn luôn muốn bảo vệ và giữ an toàn cho bạn, bất kể bạn bao nhiêu tuổi.
Mặt tích cực
Mặt tích cực của việc cãi nhau với bố mẹ là trong nhiều gia đình, những cuộc tranh cãi sẽ giảm dần khi bố mẹ cảm thấy thoải mái hơn với ý tưởng rằng con cái tuổi teen của họ có quyền có những quan điểm nhất định và một bản sắc có thể khác với họ.
Tuy nhiên, cha mẹ và thanh thiếu niên có thể mất vài năm để thích nghi với vai trò mới của mình. Trong thời gian đó, hãy tập trung vào việc giao tiếp với cha mẹ của bạn một cách tốt nhất có thể.
Đôi khi điều này có vẻ bất khả thi - như thể cha mẹ không hiểu quan điểm của bạn và sẽ không bao giờ hiểu. Nhưng việc nói chuyện và bày tỏ ý kiến của mình có thể giúp bạn nhận được nhiều sự tôn trọng hơn từ cha mẹ, và bạn có thể đạt được những thỏa hiệp làm hài lòng tất cả mọi người. Ví dụ, nếu bạn sẵn sàng dọn dẹp phòng để được ra ngoài muộn hơn một giờ, cả bạn và cha mẹ đều có được một thỏa thuận tốt.
Hãy nhớ rằng, bố mẹ bạn cũng từng là thanh thiếu niên và trong hầu hết các trường hợp, họ có thể hiểu được những gì bạn đang trải qua.
Hãy trò chuyện với bố mẹ hoặc người lớn tin cậy khác
Có lẽ bạn nói chuyện với bạn bè nhiều hơn hẳn so với bố mẹ. Điều đó là tự nhiên, ngay cả khi bạn và bố mẹ có mối quan hệ rất tốt.
Tuy nhiên, việc có sự giúp đỡ, lời khuyên và hỗ trợ từ cha mẹ vẫn rất tốt. Bạn cũng có thể nhận được sự hỗ trợ từ những người lớn khác trong cuộc sống của mình. Có thể đó là một giáo viên, người hướng dẫn hoặc huấn luyện viên mà bạn thích trò chuyện cùng.
Ban đầu, việc mở lòng có thể có vẻ khó xử, đặc biệt là khi nói về một số chủ đề. Hoặc có thể cảm thấy khó khăn hơn nếu đã lâu rồi bạn chưa có một cuộc trò chuyện chân thành. Dưới đây là một vài lời khuyên để giúp việc trò chuyện dễ dàng hơn.
Hãy nói về những chuyện thường nhật - và hãy làm điều đó mỗi ngày
Càng làm nhiều, bạn càng thấy dễ dàng hơn. Trò chuyện với người lớn trong cuộc sống về những chuyện thường ngày sẽ giúp xây dựng mối quan hệ. Điều này sẽ giúp bạn dễ dàng hơn khi cần thảo luận về những vấn đề nghiêm túc hơn.
- Mỗi ngày hãy tìm một chủ đề để trò chuyện. Bạn có thể nói ngắn gọn và thoải mái. Kể về thành tích của đội tại cuộc thi điền kinh. Chia sẻ điều gì đó mà giáo viên của bạn đã nói. Kể cho cha mẹ nghe về một dự án ở trường. Chia sẻ một bài đăng hoặc bức ảnh thú vị. Ngay cả những cuộc trò chuyện nhỏ về bữa tối có món gì cũng có thể giúp bạn cảm thấy gần gũi hơn.
- Hãy cùng nhau làm những việc mà cả hai đều thích. Đi dạo. Tập thể dục cùng nhau. Nấu ăn, ăn uống, chơi đùa, chơi nhạc, giúp đỡ nhau, hoặc chỉ đơn giản là dành thời gian bên nhau. Điều này sẽ cho bạn cơ hội trò chuyện thoải mái.
- Không bao giờ là quá muộn để bắt đầu. Nếu bạn cảm thấy mối quan hệ giữa mình và bố mẹ đang căng thẳng, hãy bắt đầu bằng những cách nhẹ nhàng. Nhắc đến điều dễ thương mà con chó đã làm. Cùng nhau xem một bộ phim hài để chia sẻ những tiếng cười. Nói về những điều nhỏ nhặt có thể là cách để cả hai xích lại gần nhau hơn nếu cần.
Làm thế nào để nói về những chủ đề khó khăn
Có thể bạn cần báo tin xấu cho bố mẹ, ví dụ như thi trượt. Có thể bạn đang cảm thấy sợ hãi hoặc căng thẳng về điều gì đó. Hoặc có điều gì đó riêng tư bạn muốn chia sẻ, chẳng hạn như một người đặc biệt trong cuộc đời bạn. Nhưng bạn không biết cha mẹ sẽ phản ứng thế nào. Hoặc cảm giác khi nói với cha mẹ sẽ ra sao. Hoặc làm thế nào để tìm ra lời lẽ phù hợp.
Để giúp bạn chuẩn bị, bạn có thể:
1. Hãy nghĩ về những gì bạn muốn hoặc cần từ cha mẹ mình.
Bạn muốn nói với họ điều gì đó quan trọng? Muốn nhờ họ giúp đỡ? Bạn muốn họ lắng nghe và thấu hiểu bạn? Bạn cần sự hỗ trợ của họ? Hay lời khuyên của họ? Bạn cần sự cho phép của họ cho điều gì đó? Hay cần giúp đỡ giải quyết vấn đề bạn đang gặp phải?
Sẽ hữu ích hơn nếu bạn xác định rõ ràng điều mình muốn. Hãy diễn đạt nó bằng lời. Ví dụ:
- "Con cần kể cho bố mẹ nghe về một vấn đề con đang gặp phải. Con chỉ muốn bố mẹ lắng nghe ngay bây giờ để bố mẹ biết điều gì đang làm con phiền lòng. Con chưa sẵn sàng để nhận lời khuyên ạ"
- "Con cần lời khuyên của bố mẹ về một việc. Chúng ta có thể nói chuyện được không ạ?"
- "Tuần sau con cần xin phép bố mẹ để đi dã ngoại cùng lớp. Con có thể kể cho bố mẹ nghe về chuyến đi được không ạ?"
2. Hãy nghĩ về cảm xúc của bạn
Bạn có lo lắng về phản ứng của cha mẹ hoặc người lớn khác không? Sợ họ sẽ tức giận hoặc thất vọng? Xấu hổ khi nói về điều gì đó nhạy cảm hoặc riêng tư? Cảm thấy tội lỗi vì đã gặp rắc rối? Đừng để những cảm xúc đó ngăn cản bạn nói chuyện. Thay vào đó, hãy để cảm xúc của bạn trở thành một phần của cuộc trò chuyện.
Diễn đạt cảm xúc bằng lời nói . Ví dụ:
- "Con muốn nói với bố/mẹ một điều khá riêng tư. Và con lo lắng về phản ứng của bố mẹ. Nhưng con vẫn muốn nói với bố mẹ ạ"
- "Con cần nói chuyện với bố/mẹ. Nhưng con sợ rằng con sẽ làm bố mẹ thất vọng"
- "Con cần nói chuyện với bố mẹ về một chuyện. Nhưng chuyện này hơi khó nói"
- "Con có chuyện muốn nói với bố/mẹ. Con không tự hào về những gì mình đã làm, và có thể bố/mẹ sẽ tức giận. Nhưng con biết con cần phải nói với bố/mẹ. Bố/mẹ có thể nghe con nói hết được không ạ?"
3. Luyện tập
Nếu bạn nghĩ mình có thể sẽ lo lắng hoặc im lặng khi đến lúc phải nói chuyện, hãy thử luyện tập những gì bạn muốn nói trước gương. Hoặc luyện tập với một người bạn. Luyện tập có thể giúp bạn tự tin hơn. Nó có thể giúp bạn cảm thấy thoải mái hơn khi nói chuyện.
4. Chọn thời điểm thích hợp để nói chuyện
Hãy tìm thời điểm mà bố mẹ hoặc người lớn mà bạn muốn nói chuyện không bận rộn với việc khác. Hãy hỏi, "Bố mẹ ơi, chúng ta có thể nói chuyện được không ạ? Bây giờ có phải là thời điểm thích hợp không?". Cố gắng tìm một không gian yên tĩnh hoặc riêng tư, nơi không có nhiều thứ gây xao nhãng hoặc người khác xung quanh. Và sau đó, cứ bắt đầu thôi.
Nguồn: kidshealth.org






