Chứng rối loạn nội tiết là sự mất cân bằng hormon sinh sản trong cơ thể người phụ nữ, gây ra nhiều loại bệnh ảnh hưởng tới sức khỏe và thẩm mỹ... Rối loạn nội tiết do nhiều nguyên nhân gây ra, nếu không điều trị kịp thời có thể là một trong những nguyên nhân gây vô sinh.

Cơ thể con người có một hệ thống nội tiết, tiết ra các hormon và hệ thống thần kinh cùng lúc điều chỉnh sự chuyển hóa và chức năng sinh lý của cơ thể người. Khi ở trạng thái bình thường, các hormon giữ sự cân bằng trao đổi chất của cơ thể và chức năng sinh lý. Nếu vì một nguyên nhân nào đó phá vỡ sự cân bằng (như quá dư hoặc quá ít một số hormon) thì sẽ dẫn đến sự rối loạn nội tiết và gây ra một số biểu hiện lâm sàng tương ứng.

Nguyên nhân rối loạn nội tiết nữ

Hàm lượng estrogen cao: Sử dụng thuốc tránh thai thường xuyên, căng thẳng, stress kéo dài, hàm lượng progesteron trong cơ thể giảm sút, estrogen tăng cao hơn... tất cả điều này sẽ làm mất đi sự cân bằng của nội tiết tố, đẩy hàm lượng estrogen lên cao, dẫn đến rối loạn ở buồng trứng, tuyến yên và trục não bộ.

Độc tố từ thực phẩm: Tiêu thụ các thực phẩm công nghiệp giàu estrogen cũng có thể làm gia tăng hàm lượng estrogen trong cơ thể, gây mất cân bằng nội tiết tố. Ngoài ra, ăn ngọt nhiều, dinh dưỡng quá mức đều có thể dẫn tới hội chứng buồng trứng đa nang, suy dinh dưỡng do ăn kiêng cũng dễ làm suy giảm nội tiết.

Ảnh hưởng của mỹ phẩm: Một số loại mỹ phẩm có thể kích thích cơ thể tiết ra các nội tiết tố, gây mất cân bằng.

Chu kỳ kinh nguyệt thay đổi là dấu hiệu dễ nhận biết của rối loạn nội tiết.

Dấu hiệu nhận biết rối loạn nội tiết tố nữ

Chu kỳ kinh nguyệt thay đổi: Chu kỳ kinh nguyệt hàng tháng chính là sự hoạt động của cơ thể, có sự liên quan mật thiết nhất đối với nội tiết tố nữ. Khi chu kỳ kinh nguyệt từ chỗ rất “đều đặn” bỗng nhiên kéo dài ra hoặc thu ngắn lại thì đây là một trong những dấu hiệu cơ bản của rối loạn nội tiết tố nữ.

Mắc bệnh phụ khoa: Rối loạn nội tiết tố nữ khiến cho cơ chế sản sinh nội tiết tố nữ bị gián đoạn, trục trặc, do đó thành âm đạo không thể tiết dịch nhầy để bôi trơn và giữ ẩm cho âm đạo làm cho môi trường axit của âm đạo bị ảnh hưởng, các vi khuẩn gây bệnh viêm nhiễm phụ khoa có điều kiện tấn công, gây bệnh.

Tăng huyết áp bất thường: Tỷ lệ giữa natri và nước trong cơ thể ổn định là do sự cân bằng của hormon aldosteron. Nếu bị rối loạn nội tiết, cơ thể mất cân bằng hormon aldosteron, khiến lượng natri trong cơ thể dư thừa sẽ làm tăng tình trạng trữ nước, từ đó dẫn đến tăng huyết áp.

Cảm giác mệt mỏi, buồn chán, thất vọng, lo lắng, stress... Hàm lượng estrogen trong cơ thể quyết định quá trình sản sinh serotonin - loại hormon ảnh hưởng tới cảm xúc, trạng thái tâm lý, tinh thần của phụ nữ, do đó khi serotonin giảm thì người phụ nữ dễ rơi vào trạng thái tâm lý tiêu cực kéo dài.

Giảm ham muốn tình dục: Ham muốn, khoái cảm ở người phụ nữ do estrogen và progesteron mang lại, do đó khi hàm lượng các loại hormon này bị thay đổi, rối loạn sẽ dẫn đến giảm ham muốn tình dục, khó đạt được cực khoái...

Nám da: Nguyên nhân chủ yếu gây nám sạm da là do mất cân bằng nội tiết trong cơ thể.

Nguy cơ vô sinh do rối loạn nội tiết

Rối loạn nội tiết tố không chỉ gây ra hàng loạt các vấn đề về nhan sắc và sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của phụ nữ, về lâu dài có thể dẫn đến vô sinh.

Rối loạn rụng trứng: Nếu trong thời gian dài không rụng trứng quá trình trao đổi chất sẽ bị rối loạn, nội mạc tử cung tăng sản, không có đối kháng theo chu kỳ của progesteron rất dễ xuất hiện ung thư nội mạc tử cung hoặc ung thư vú. Đây là một yếu tố tăng nguy cơ vô sinh.

Rối loạn nội tiết làm rối loạn chu kỳ kinh nguyệt: Trong thời kỳ hoàng thể bị thiếu và thời kỳ hoàng thể ngắn có thể dẫn đến nội mạc tử cung phát triển không tốt làm cản trở sự rụng trứng hoặc dù trứng có được thụ thai thành công thì cũng dễ bị sẩy thai sớm.

Rối loạn nội tiết dẫn đến phát sinh các loại bệnh về tuyến giáp (cường giáp), thận, tuyến yên cũng dẫn đến vô sinh: Những rối loạn về nội tiết tố này là tương đối nguy hiểm bởi chúng có thể gây ra nhiều biến chứng khó lường đến hệ thống sinh sản của phụ nữ, đặc biệt có một số trường hợp có thể dẫn tới vô sinh.

Phòng chống rối loạn nội tiết tố

Thực hiện các giải pháp sau đây giúp chị em ngăn ngừa chứng rối loạn nội tiết: ăn uống hợp lý, đủ chất, để kiểm soát cân nặng, không nên để thừa cân hoặc thiếu cân. Lựa chọn những thực phẩm sạch, càng ít hóa chất càng tốt. Tập luyện thường xuyên, mỗi ngày nên dành ra 30 phút mỗi ngày để đi bộ, tập aerobic... Tránh sử dụng các loại mỹ phẩm không rõ nguồn gốc, các loại kem trộn, tẩy trắng da. Không nên thức quá khuya, hạn chế tiếp xúc với môi trường ô nhiễm và các chất độc hại... Khi có dấu hiệu bệnh thì cần đi khám bệnh kịp thời.

BS. Tâm Anh