Muốn giảm cân, bạn phải điều chỉnh lượng calo đi vào cơ thể ít hơn lượng calo tiêu hao, để tiêu hao bớt mỡ.Thực phẩm giúp giảm cân đóng vai trò tạo ra cảm giác no, để người dùng không có cảm giác thèm ăn nữa.Mặt khác nó cung cấp ít calo, nhằm cân đối tỷ lệ calo cung cấp và calo tiêu thụ.

Thực tế, chất xơ có thể giúp ta đạt được mục tiêu trên. Chất xơ có mặt ở hầu hết các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật, đó cũng là lý do vì sao rau củ, trái cây lại có lợi trong việc duy trì cân nặng. Trước hết, nó làm tăng khối lượng thực phẩm, giảm tốc độ tiêu hóa, để cho các thành phần thực phẩm khác có thêm thời gian kích thích cơ thể phát tín hiệu no.Hơn nữa, chất xơ (đặc biệt là chất xơ không hòa tan) bị tiêu hao chậm hơn, nên ta sẽ không cảm thấy đói.

Các loại thực phẩm có nguồn gốc thực vật dưới đây được giới thiệu là giúp giảm cảm giác thèm ăn do chúng có tác dụng hút nước và làm chúng ta có cảm giác no bụng. Nên sử dụng hợp lý bằng cách kết hợp vào thực đơn giảm cân, không nên coi chúng là thần dược và sử dụng quá nhiều.

Hạt é

Cây é còn gọi là hương thảo, tiến thực, húng lông, húng quế lông… là một loài cây nhỏ sống hàng năm, thân phân nhánh ngay từ gốc tạo thành cây bụi cao từ 0,5 - 1m, thân vuông màu lục nhạt có lông thưa. Lá mọc đơn đối chéo chữ thập có hình bầu dục, dài 5 - 6cm, rộng 2 - 3cm, gốc tròn, đầu nhọn, mép khía răng, hai mặt đều có lông ở gân, vò ra thấy có mùi thơm của sả. Theo Đông y, hạt é có tính hàn, có tác dụng thanh nhiệt, lợi cổ họng, giải nhiệt, thông tiện, thường dùng chữa ho khan, cổ họng sưng đau, nôn ra máu, đi cầu ra máu, nhức răng...

Hạt é có thể hút lượng nước lớn gấp 28 lần bản thân nó, giúp làm tăng cảm giác no, từ đó đạt hiệu quả giảm cân.

Nghiên cứu cho thấy trên bề mặt hạt é có chứa những loại chất xơ đó.Sau khi hút nước, nó sẽ phình lên, trở thành dạng keo và rất dính. Hạt é có kích thước nhỏ, khi hút rất nhiều nước, nó sẽ chuyển từ dạng keo sang dạng rắn. Khả năng hút nước, làm đặc, thành keo của mỗi loại chất xơ không giống nhau, ngay cả hiệu quả tạo cảm giác no cũng muôn hình vạn trạng.Mỗi nghiên cứu khác nhau về chúng cũng cho các kết quả khác biệt. Một số học giả đúc kết được rằng, nhìn chung chất xơ có khả năng hút nước mạnh, sau khi hấp thụ nước nó sẽ có độ dính cao, nên có thể tạo cảm giác no hơn.

Hạt é ở nước ta rẻ tiền, dễ kiếm, nên đưa vào thực đơn giảm cân.

Hạt chia

Hạt chia có tên khoa học là Salvia Hispaniola thuộc loại Lamiaceae tức cùng loại với các loại thảo mộc dùng làm thành gia vị như loại húng quế, bạc hà (mint).Hạt chia có hình dạng rất nhỏ trông như hạt mè hoặc hạt é (basil seed).

Khi gặp nước, hạt chia sẽ nở ra và tạo thành một dạng gel sệt. Theo ngôn ngữ của người Maya cổ xưa, “chia” có nghĩa là “sức mạnh”, tượng trưng cho khả năng cung cấp năng lượng cho cơ thể.

Hạt chia có hình dạng rất nhỏ trông như hạt é.Tuy nhiên, hạt é có màu đen, còn hạt chia có hoa văn trên bề mặt.Mặc dù có kích thước nhỏ bé nhưng trong hạt có chứa rất nhiều thành phần dinh dưỡng.

Hạt chia có chứa nhiều chất dinh dưỡng có lợi cho cơ thể như chất xơ, protein, axit béo omega - 3 và nhiều vi chất dinh dưỡng khác.

Hạt chia có công dụng làm no và rất giàu chất xơ nên có thể khiến bạn no lâu, từ đó, bạn sẽ ăn ít đi. 2 muỗng canh hạt chia có chứa khoảng 10g chất xơ, chiếm khoảng 40% nhu cầu hàng ngày của cơ thể. Một chế độ ăn nhiều chất xơ đã được chứng minh là có thể giúp giảm cân hiệu quả.Theo một nghiên cứu năm 2015, việc ăn 30g chất xơ mỗi ngày có công dụng giảm cân cũng như khi bạn thực hiện một chế độ ăn kiêng phức tạp.

Hạt chia cũng là một nguồn tốt cung cấp protein. Theo một nghiên cứu công bố trong Nutrition Metabolism, những người tăng 30% lượng protein trong chế độ ăn có xu hướng tiêu thụ ít hơn 450 calo mỗi ngày và mất khoảng 5kg trong vòng 12 tuần nghiên cứu.

Mủ trôm

Cây trôm là một cây thuốc quý, dạng cây gỗ lớn, thân thẳng, hình trụ, cành mọc khỏe. Lá kép chân vịt do 5 - 9 lá chét có cuống, không lông, dài đến 30cm, thường rụng vào tháng 3. Chùy hoa xuất hiện một lượt với lá, có mùi thối.Hoa tạp tính; đài đỏ ở trong, không lông, cuống nhụy mang 12 - 15 bao phấn; cuống nhụỵ mang 5 lá noãn.Quả gồm 1 - 5 quả đại, dài 9cm, vách dày, đỏ.Quả có 10 - 15 hạt, màu đen bóng, dài 18 - 20cm.

Về mặt y học, nhựa trôm hút nước mạnh nên có tác dụng làm trương nở và gây kích thích nhu động ruột, nhờ đó phân được đẩy ra dễ dàng.Vì vậy nhựa trôm được xem là thuốc nhuận tràng, dùng điều trị chứng táo bón.

- Nhựa trôm còn có tác dụng điều hòa đường huyết, ổn định huyết áp, mát gan, giải độc gan, giúp mau lành vết thương…

- Mủ trôm còn có khả năng chữa được các bệnh như xơ gan, kiết lỵ, mụn nhọt nhờ vào hợp chất polysaccaride phân tử cao, đem thủy phân chiết xuất được đường D-galactose, L-rhamnose và acid D-galacturonic, một vài chất chuyển hóa acetylat và trimethylamin

- Trong ngành dược, nhựa trôm được sử dụng với vai trò chất kết dính, nhũ hóa và bảo quản rất tốt.

Mủ trôm hay nhựa trôm, chất tiết được thu hoạch từ vỏ thân cây trôm là hợp chất polysaccharide cao phân tử, khi thủy phân sẽ cho ra các đường D-galactose, L-rhamnose và axit D-galacturonic.

Mủ trôm không tan trong nước mà hút nước, trương nở và tạo thành một dung dịch có độ nhớt cao thường dùng để nhuận tràng, hỗ trợ cải thiện chứng táo bón.

Nhưng khi dùng mủ trôm để chữa táo bón hay để giải khát, thanh nhiệt, cần lưu ý đến liều lượng. Chỉ nên dùng 0,5 - 1g bột hoặc thỏi bằng 1/2 lóng tay dạng thô rồi ngâm vào 200ml nước từ 12 - 24 giờ mới dùng. Lượng nước quá ít hoặc ngâm không đủ giờ có thể gây tắc ruột.

Ngoài ra, mủ trôm nấu đường phèn không phải là thức uống có lợi cho việc giảm cân do năng lượng từ đường là rất cao (50g đường tương đương với 200 kcal).

Các thực phẩm khác giàu chất xơ gồm: các loại rau củ quả như bắp (ngô), khoai lang, cà rốt, bông cải, quả lê, chuối, cam, rau chân vịt, bí đỏ, các loại đậu.... Nên tăng cường các loại thực phẩm giàu xơ để hỗ trợ ăn kiêng giảm cân chứ không phải là thuốc có tác dụng giảm cân.Thật ra bạn không thể trông chờ vào việc giảm cân chỉ nhờ vào một loại thực phẩm nào đó đơn thuần.Nếu muốn giảm cân thật sự chắc chắn bạn sẽ cần đến một chế độ ăn khoa học và tập thể dục đều đặn.

BS.TRƯƠNG MINH HỮU HẠNH