Trang chủ / Trẻ em, vị thành niên /

Sống khép kín hay hướng nội? Niềm vui khi bỏ lỡ (JOMO) có thể mang cả hai mặt

Thứ Năm, 07/05/2026

Bạn đã từng nghe về FOMO (nỗi sợ bỏ lỡ), nhưng bạn có quen thuộc với người họ hàng xa của nó là JOMO (niềm vui khi bỏ lỡ)? Dưới đây là lý do tại sao việc cố tình "bỏ lỡ" có thể mang lại những lợi ích tuyệt vời cho sức khỏe tinh thần của bạn, và cách để tránh dẫn đến sự cô lập.

Đối với cô Kathy Seow, một chuyên gia tiếp thị nội dung cấp cao 29 tuổi, nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) từng là điều thường trực. 

"Khi còn trẻ, tôi luôn cảm thấy mình bị bỏ lỡ điều gì đó khi thấy bạn bè khoe khoang những món đồ công nghệ mới nhất hay những quán cà phê nổi tiếng", cô nói. Theo thời gian, điều đó khiến cô rơi vào vòng xoáy không bao giờ từ chối lời mời và đề nghị – một vòng xoáy mà cô nhận ra là không bền vững. "Nó không làm tôi hạnh phúc hơn".

Giờ đây, cô ấy đã học cách dừng lại và tự hỏi mình một câu hỏi đơn giản: Mình thực sự thích điều này hay chỉ thích ý tưởng về nó thôi?

"Tôi cân nhắc kỹ hơn về việc mình dành thời gian cho điều gì và chia sẻ gì trên mạng. Cuối cùng, tôi cũng trở nên kín đáo hơn về sự hiện diện trực tuyến của mình".

Giống như Kathy Seow, ngày càng nhiều người bắt đầu giảm bớt các hoạt động xã hội liên tục không phải vì thờ ơ hay chống đối xã hội, mà là vì mong muốn bảo vệ sức khỏe và bản sắc cá nhân của mình. 

Đối với một số người, sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là tránh FOMO (nỗi sợ bỏ lỡ), mà còn là tìm kiếm điều ngược lại: JOMO, hay niềm vui khi không được trải nghiệm.

JOMO LÀ GÌ (VÀ KHI NÀO NÓ KHÔNG CÒN LÀNH MẠNH NỮA) 

Mặc dù được sử dụng phổ biến trên mạng, JOMO (Joy of Missing Out - Niềm vui khi bỏ lỡ) không chỉ đơn thuần là việc ở nhà, sống khép kín hay hoàn toàn tách biệt khỏi đời sống xã hội. Điểm khác biệt chính nằm ở lý do tại sao ai đó lại chọn cách "tách biệt" đó và cảm giác của họ sau đó.

Ý kiến của các chuyên gia: 

1. Tiến sĩ Sanveen Kang, nhà tâm lý học lâm sàng và người sáng lập Psych Connect, giải thích rằng JOMO được hiểu rõ nhất như một quyết định có ý thức, dựa trên các giá trị. 

Dựa trên khuôn khổ trị liệu chấp nhận và cam kết (ACT) được sử dụng trong thực hành chánh niệm, bà mô tả JOMO là một "bước tiến hướng tới", một lựa chọn phù hợp với các giá trị cá nhân như nghỉ ngơi hoặc tính chân thực. 

Ngược lại, việc né tránh xã hội vì mục đích né tránh thường là một "hành động trốn tránh", xuất phát từ sự lo lắng và thường dẫn đến cảm giác tội lỗi hoặc gia tăng đau khổ. "Một cách để phân biệt là xem xét hậu quả sau đó". 

Nếu việc rút lui mang lại cảm giác bình tĩnh, sáng suốt và một cuộc sống trọn vẹn hơn, thì đó có nhiều khả năng là niềm vui khi bỏ lỡ (JOMO) lành mạnh. Nếu nó dẫn đến sự thiếu tự tin, lo lắng gia tăng hoặc sự miễn cưỡng ngày càng tăng khi tái tham gia mặc dù vẫn muốn kết nối, thì đó có thể là do chứng lo âu xã hội.

2. Bà Aarti Mundae, người sáng lập và nhà trị liệu tâm lý hàng đầu tại Incontact Counselling and Training, cảnh báo không nên nhầm lẫn JOMO với tính hướng nội và né tránh xã hội. 

Trong khi tính hướng nội liên quan đến cách một người tự nhiên sử dụng năng lượng, thì JOMO là một sự lựa chọn chủ động. "Nó giúp chúng ta quyết định mình muốn được hòa nhập vào đâu và không sợ bị loại trừ", tuy nhiên, JOMO có thể bị lạm dụng để biện minh cho việc né tránh, đặc biệt là đối với những người đang gặp khó khăn với chứng lo âu xã hội hoặc trầm cảm. 

"Nếu những người như vậy sử dụng JOMO để xây dựng các kiểu đối phó không lành mạnh như né tránh, điều đó sẽ ngăn cản họ giải quyết chứng lo âu xã hội của mình" và việc không tham gia kéo dài có thể dẫn đến sự cô lập và khó khăn trong việc tái hòa nhập xã hội.

3. Bà Michelle Mah, một nhà trị liệu tâm lý và người thực hành thiền định, cho biết sự khác biệt nằm ở phản ứng của hệ thần kinh và ý định. 

Là một chuyên gia trị liệu am hiểu về chấn thương tâm lý, bà thường đánh giá xem ai đó đang hướng đến sự nghỉ ngơi hay đang rơi vào trạng thái suy sụp.

Khi ở trạng thái lành mạnh, nó là một lựa chọn có ý thức bắt nguồn từ sự tự nhận thức, chứ không phải là sự né tránh. Ngược lại, những khách hàng thu mình đến mức trở nên cô lập, được mô tả là "phản ứng đóng băng tự vệ" và một cơ chế đối phó dựa trên hiểu biết về chấn thương tâm lý.

Nếu việc từ chối tham gia dẫn đến giảm sút sự tự tin, gia tăng lo lắng hoặc ngày càng ngại tái hòa nhập dù vẫn muốn kết nối, thì đó có thể là do chứng rối loạn lo âu xã hội.

Sống khép kín hay hướng nội? Niềm vui khi bỏ lỡ (JOMO) có thể mang cả hai mặt.

Việc lựa chọn không tham gia các sự kiện xã hội có thể tốt cho sức khỏe, nếu được thực hiện vì những lý do đúng đắn. (Hình minh họa: CNA/Nurjannah Suhaimi)

TẠI SAO JOMO ĐANG ĐƯỢC QUAN TÂM?

Hầu hết các xã hội hiện đại đều đề cao năng suất và sự nổi bật, nơi "hành động" được đánh đồng với năng suất và giá trị, trong khi "sự hiện hữu" bị coi thường là thiếu hiệu quả. 

  • Bà Mundae diễn đạt điều này như sau: "Bạn liên tục giao tiếp và tương tác. Thêm vào đó, có một thế giới ảo, điều đó có nghĩa là bạn không thể loại bỏ hoặc giảm bớt tiếng ồn ngay cả sau khi cuộc giao tiếp kết thúc tại nơi làm việc hoặc trong một tình huống xã giao".
  • Tiến sĩ Kang cho biết, trong nền văn hóa trọng dụng nhân tài của Singapore, nơi đặt nặng tầm quan trọng của hiệu quả công việc, sự so sánh và thành công có thể đo lường được, áp lực này càng bị khuếch đại bởi mạng xã hội. Việc liên tục đăng tải những hình ảnh hào nhoáng về các cột mốc và thành tựu của người khác khiến chúng ta có cảm giác rằng người khác luôn làm nhiều hơn, đạt được nhiều hơn hoặc tiến xa hơn. 

Do đó, JOMO (niềm vui khi bị bỏ lỡ) đã nổi lên như một phản ứng bảo vệ chống lại sự kích thích quá mức kéo dài. Cá nhân có thể thoát khỏi sự so sánh và neo giữ bản thân vào các giá trị cơ bản, hạnh phúc và một cảm giác tự trọng bền vững hơn.

Đối với anh Tay Wai Kit, một chuyên gia tư vấn quan hệ công chúng 32 tuổi, sự thay đổi này không xuất phát từ sự kiệt sức mà chủ yếu là do sự phản kháng lâu dài đối với việc chạy theo xu hướng. 

Sự phản kháng này bắt đầu hình thành từ thời niên thiếu của anh, sau khi chứng kiến ​​các thành viên trong gia đình áp dụng cách tiếp cận dựa trên nỗi sợ bỏ lỡ cơ hội (FOMO) vào các kế hoạch kiếm tiền. Khi anh bày tỏ sự không đồng tình, anh chỉ nhận lại sự phản đối. 

Trải nghiệm đó đã khiến anh trở nên cẩn trọng và chọn lọc hơn trong những việc mình tham gia, ngay cả những hoạt động thể thao và sở thích. "Chúng ta nên tìm ra con đường riêng của mình, không cần phải chạy theo những gì người khác đang làm", anh nói.

JOMO HỖ TRỢ ĐIỀU CHỈNH TÂM LÝ NHƯ THẾ NÀO? 

Trong quá trình điều hành phòng khám The Curious Bonsai Therapy and Coaching, bà Mah thường làm việc với các chuyên gia trong lĩnh vực doanh nghiệp hoặc những người đang tự kinh doanh. 

"Bên ngoài họ tỏ ra rất có năng lực nhưng bên trong lại cảm thấy kiệt sức, rối loạn hoặc mắc kẹt trong những thói quen sinh tồn cũ", bà nhận xét.

Theo nghĩa này, JOMO đưa ra một giải pháp bằng cách dạy rằng nghỉ ngơi, thiết lập ranh giới và lòng tự tin là điều thiết yếu cho một cuộc sống trọn vẹn. 

"JOMO có thể hỗ trợ điều chỉnh hệ thần kinh" - khi tránh xa những kích thích quá mức, cơ thể có thể chuyển từ trạng thái cảnh giác cao độ sang trạng thái cân bằng hơn.

Việc nói "không" một cách dứt khoát và lựa chọn sự tĩnh lặng thay vì bị kích thích liên tục cũng có thể tăng cường khả năng nhận biết nội tại – khả năng nhận ra và phản ứng với các tín hiệu bên trong cơ thể – mang lại những tác động tích cực đến khả năng điều tiết cảm xúc và sự kiên cường.

Đối với chuyên viên quan hệ công chúng Edvarcl Heng, 45 tuổi, việc lựa chọn JOMO đã giúp anh có thêm thời gian để theo đuổi những điều mình yêu thích, thay vì những điều người khác cho rằng anh nên làm. Anh ấy đã tạm ngừng sử dụng các tài khoản mạng xã hội công khai của mình vào năm 2023 khi con chó của anh ấy bị ốm. 

Khi thú cưng yêu quý qua đời vào đầu năm 2025, anh đã từ bỏ việc quay trở lại mạng xã hội và thay vào đó tìm cách duy trì một nhóm bạn bè nhỏ và ưu tiên các tương tác trực tiếp. "Về mặt cá nhân, tôi chỉ giao lưu với những người mình thích và điều đó đã mang lại nhiều kết quả tốt hơn", anh ấy nói.

Kathy Seow cũng chia sẻ trải nghiệm tương tự: "Tôi có thể dành nhiều thời gian chất lượng hơn cho những người thân yêu và ít thời gian hơn trên mạng, điều này giúp tôi bớt lo lắng và sống trọn vẹn hơn".

Tận hưởng JOMO mà không bị mất kết nối 

Một mối lo ngại chính về JOMO (niềm vui khi bỏ lỡ) là cách nó có thể ảnh hưởng đến các mối quan hệ của một người, đặc biệt là ở nơi làm việc, gia đình hoặc trong các mối quan hệ xã hội. 

  • Kathy Seow thừa nhận rằng việc chọn lọc hơn về thời gian đã dẫn đến việc thu hẹp vòng tròn xã giao và giảm bớt các cơ hội kết nối. "Nhưng tôi hạnh phúc hơn vì giờ đây tôi coi trọng chất lượng hơn số lượng", cô nói.
  • Mặc dù đôi khi ông Tay cảm thấy áy náy vì từ chối lời mời hoặc hủy bỏ kế hoạch, ông đã chấp nhận điều đó. "Người ta luôn có thể cố gắng lên kế hoạch mới miễn là cả hai bên đều muốn cam kết", ông nói. 
  • Ông Heng cũng đã bỏ lỡ cả những cơ hội cá nhân và nghề nghiệp do JOMO. Tuy nhiên, ông cho rằng đó là một "sự đánh đổi công bằng" để có thể gặp gỡ trực tiếp nhiều hơn với bạn bè cũ và có thêm thời gian làm tình nguyện.

Để duy trì các mối quan hệ lành mạnh trong khi thực hành JOMO - sự rõ ràng và bối cảnh là chìa khóa khi nói không. Điều quan trọng là phải chia sẻ bối cảnh để xin phép được miễn trừ khỏi các cam kết và cách thời gian đó cho phép bạn làm việc hiệu quả hơn và sẵn sàng giúp đỡ người khác khi họ cần. 

Việc thiết lập ranh giới sẽ dễ dàng hơn khi chúng được xây dựng dựa trên năng lực, ưu tiên hoặc hiệu quả và khi sử dụng ngôn ngữ bình tĩnh, trung lập. 

  • Trong môi trường công sở, câu này sẽ nghe đại khái như sau: "Để làm tốt việc này, tôi cần…"
  • Trong bối cảnh gia đình hoặc xã hội, việc thiết lập ranh giới dựa trên sự quan tâm và tính bền vững có thể hữu ích, bằng cách sử dụng các cụm từ như: "Tôi muốn có mặt, và tôi cũng cần…".

Để đảm bảo JOMO vẫn mang tính phục hồi chứ không phải là né tránh, nên thường xuyên tự kiểm tra bản thân bằng ba câu hỏi sau:

  • Tôi lựa chọn điều này vì nó phù hợp với giá trị của mình, hay vì tôi đang cố gắng trốn tránh sự khó chịu?
  • Sau đó, tôi cảm thấy vững vàng và được nuôi dưỡng, hay lo lắng và thu mình hơn?
  • Liệu sự lựa chọn này sẽ mở rộng cuộc sống của tôi hay thu hẹp nó theo thời gian?

Lời khuyên nên liên tục tạo ra những không gian và mối quan hệ chân thực giúp bồi bổ năng lượng, chẳng hạn như dành thời gian cho những người mà bạn cảm thấy an toàn khi ở bên cạnh, tham gia vào các cộng đồng hỗ trợ lẫn nhau và nuôi dưỡng những mối liên kết cho phép bạn nghỉ ngơi thay vì chỉ tập trung vào hiệu suất.

Nguồn: CNA/ml

Tin liên quan

FOMO ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN TÂM LÝ?

Thứ Sáu, 23/01/2026
Trong bối cảnh mạng xã hội phát triển mạnh mẽ, hiện tượng FOMO (Fear Of Missing Out – nỗi sợ bỏ lỡ) ngày càng phổ biến và tác động sâu sắc đến sức khỏe...

Mệt mỏi với đủ kiểu lời khuyên: Nên chọn nghe gì?

Thứ Năm, 09/05/2024
Nhờ các nền tảng mạng xã hội, video, việc đưa ra lời khuyên bây giờ thật dễ dàng. Bài viết sau chia sẻ với bạn bộ 8 câu...

Mỹ: Gen Z rủ nhau từ bỏ mạng xã hội

Thứ Bảy, 02/03/2024
Gen Z là thế hệ đầu tiên sinh ra và lớn lên cùng với các thiết bị số và mạng xã hội. Họ cũng là những người đầu...

Xu hướng giới trẻ 'sống ảo ở tài khoản thật, sống thật ở tài khoản ảo'

Thứ Năm, 04/01/2024
Nhiều bạn trẻ thú nhận, dùng tài khoản mạng xã hội chính thức để xây dựng hình ảnh cho bản thân, còn tài khoản...

Mối quan hệ với bạn trên mạng

Thứ Hai, 31/07/2023
Chào chuyên gia. Sử dụng mạng xã hội mình thích kết bạn online, chia sẻ, hiện tại vẫn duy trì 1 số mối quan hệ bạn bè qua mạng....

9 THÓI QUEN GIÚP BẠN GIẢM THỜI GIAN LƯỚT MẠNG XÃ HỘI

Thứ Tư, 05/07/2023
Mạng xã hội là một phương tiện truyền thông vô cùng hữu ích và dường như không thể thiếu với mỗi người trong thời đại...

Khi mạng xã hội chi phối ham muốn: Học cách đối mặt với nỗi sợ bỏ lỡ

Thứ Sáu, 13/01/2023
Theo Mark Manson, bản chất của nỗi sợ bỏ lỡ (FOMO) xuất phát từ tư duy sai lệch về trải nghiệm trong cuộc sống. Và đôi khi, việc bỏ lỡ một thứ...

Gen Z và "nỗi ám ảnh" mặc trùng đồ trên mạng xã hội

Thứ Ba, 26/10/2021
Gen Z dành sự quan tâm sâu sắc đến môi trường và sự bền vững nhưng cũng phải chịu áp lực thay đổi thời trang liên tục.

Tin khác

Tại sao tôi hay cãi nhau với bố mẹ?

Thứ Hai, 04/05/2026
Bạn đang thắc mắc những điều này có điểm chung gì? Quần áo bạn mặc. Thức ăn bạn ăn. Màu sơn tường phòng ngủ của bạn. Nơi bạn đến và cách bạn đến...

Tìm hiểu một số thuật ngữ về tóc, da và móng

Thứ Tư, 29/04/2026
Sau đây là một số thuật ngữ về tóc, da, móng và chúng ta sẽ cùng tìm hiểu để trang bị kiến thức đầu tiên cho việc chăm sóc da, tóc móng khi mình bước vào...

Trẻ em và điện thoại thông minh: Lời khuyên của chuyên gia

Thứ Ba, 03/03/2026
Theo kết quả của một cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew (Mỹ) được công bố ngày 8/10/2025 cho thấy đa số phụ huynh có con từ 11 đến 12 tuổi cho biết...

Những trải nghiệm bất lợi thời thơ ấu

Thứ Tư, 11/02/2026
Những trải nghiệm bất lợi trong thời thơ ấu (Adverse Childhood Experiences - ACEs) khá phổ biến và ở một số nhóm người trải qua điều này nhiều hơn những nhóm...

Câu chuyện của một bà mẹ: Làm thế nào để trẻ em chủ động và tự giác hơn trong học tập?

Thứ Tư, 24/12/2025
Thói quen là gì? Bản chất của thói quen là một hành vi vô thức, có nghĩa là việc thực hiện hành động đó không cần đến ý chí.

An toàn cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ: Những mối nguy hiểm lớn nhất cần chú ý

Thứ Sáu, 21/11/2025
Ở độ tuổi này, bé còn quá nhỏ để tự mình gây ra nhiều rắc rối. Tuy nhiên, sự an toàn của bé luôn phải đặt lên hàng đầu. Ngay cả trước khi em bé chào...

Bài viết nổi bật

Kiểm tra chỉ số BMI online

ĐO CHỈ SỐ CÂN NẶNG - CHIỀU CAO (BMI) ONLINE

Chiều cao của bạn (cm)

Cân nặng của bạn (kg)

Bài viết mới