“LÊN TIẾNG VÌ BẠN” – 4 TRƯỜNG TIÊN PHONG LAN TỎA THÔNG ĐIỆP "MẠNG XÃ HỘI AN TOÀN"

Trong hai ngày 29–30/8/2025, tại Hà Nội, Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP) phối hợp với Cục Nhà giáo và Quản lý cán bộ giáo dục – Bộ Giáo dục & Đào tạo đã tổ chức Trại hè Giáo viên 2025 với chủ đề: “Trí tuệ nhân tạo (AI) và bảo vệ học sinh trong lĩnh vực sức khỏe sinh sản – tình dục trên môi trường số”.

Chương trình đã trang bị cho giáo viên kiến thức về an toàn số, quyền riêng tư và kỹ năng hỗ trợ học sinh trước các nguy cơ trực tuyến trong bối cảnh AI phát triển mạnh mẽ. 

Nhằm khuyến khích giáo viên đưa kiến thức đã học vào thực tiễn, CCIHP đã hỗ trợ kỹ thuật và kinh phí cho một số trường có kế hoạch truyền thông sáng tạo sau Trại hè. Ngay trong tháng 9-10/2025, với không khí của những ngày đầu năm học mới, các Trường THPT Trần Văn Kỷ, THPT Nguyễn Chí Thanh (TP Huế), Trường THCS Kim Đồng (Tân Lạc, Phú Thọ), Trường Phổ thông dân tộc nội trú THPT số 2 (Thái Nguyên) đã triển khai chương trình, góp phần lan tỏa thông điệp sử dụng mạng xã hội an toàn đến học sinh.

Chủ đề truyền thông được thống nhất triển khai trong toàn bộ hoạt động tại các trường là “Mạng xã hội an toàn – Học sinh chủ động bảo vệ quyền riêng tư và sức khỏe giới tính”. Đây là chủ đề mang tính thời sự trong bối cảnh học sinh ngày càng tiếp cận nhiều nền tảng số, đối mặt với không ít nguy cơ liên quan đến sức khỏe sinh sản – tình dục trên mạng. Thông qua hoạt động này, các trường hướng đến mục tiêu nâng cao nhận thức cho học sinh về những rủi ro trực tuyến, từ việc chia sẻ thông tin nhạy cảm đến các hành vi lạm dụng, bắt nạt hay quấy rối trên không gian mạng.

Ảnh: Một phần thi của các em học sinh Trường THCS Kim Đồng (Tân Lạc, Phú Thọ)

Bên cạnh việc nhận diện nguy cơ, chương trình cũng chú trọng trang bị cho học sinh kỹ năng ứng phó hiệu quả, biết cách xử lý tình huống khi bị quấy rối hoặc bị xâm phạm quyền riêng tư. Quan trọng hơn, hoạt động còn khuyến khích học sinh chủ động lan tỏa các thông điệp tích cực, nhân văn và an toàn trên mạng xã hội, góp phần tạo dựng một môi trường số lành mạnh trong chính cộng đồng học đường.

Ảnh: Học sinh cùng các thầy cô Trường THPT Trần Văn Kỷ (TP. Huế) trong cuộc thi "Lên tiếng vì bạn"

Cuộc thi “LÊN TIẾNG VÌ BẠN” tại các trường được tổ chức kết hợp với nhiều hình thức thu hút sự tham gia của học sinh. Phần thi “Rung chuông vàng” dành cho cả cá nhân và đội nhóm. Đây là sân chơi để học sinh thử sức với loạt câu hỏi tình huống về an toàn trực tuyến, quyền riêng tư và sức khỏe giới tính, từ đó giúp các em củng cố kiến thức và phản xạ xử lý trong môi trường mạng. Hình thức thi trực tiếp, loại dần qua từng câu hỏi tạo không khí kịch tính nhưng cũng vô cùng hào hứng, khuyến khích học sinh vận dụng cả hiểu biết lẫn kỹ năng để vượt qua thử thách.

Ngoài phần thi cá nhân, nhiều trường còn tổ chức vòng thi đồng đội nhằm tăng tính tương tác và hỗ trợ lẫn nhau, giúp các em cùng phân tích tình huống, thống nhất phương án trả lời và đưa ra cách ứng xử phù hợp với từng vấn đề được đặt ra. Những hoạt động này không chỉ tạo sự sôi nổi trong trường học mà còn giúp học sinh rèn luyện tư duy phản biện, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng nhận diện nguy cơ trên môi trường số. Không khí cổ vũ, tinh thần cạnh tranh lành mạnh và sự tham gia nhiệt tình của học sinh đã khiến cuộc thi trở thành hoạt động nổi bật, lan tỏa cảm hứng tích cực đến cả giáo viên và học sinh.

Bên cạnh đó, học sinh còn tham gia xử lý các tình huống cụ thể khi gặp phải trên môi trường mạng thông qua các tiểu phẩm với chủ đề An toàn tình dục và quyền riêng tư trên mạng, Phòng chống bắt nạt mạng, Trí tuệ nhân tạo và rủi ro mới với học sinh, Bạn bè và sự hỗ trợ tích cực,... đã truyền tải thông điệp sâu sắc, thể hiện tinh thần “Lên tiếng vì bạn” – dám nói, dám bảo vệ lẽ phải và hỗ trợ bạn bè trước nguy cơ trên môi trường mạng.

Kết quả cho thấy hoạt động đã mang lại nhiều tác động tích cực đối với cả học sinh và giáo viên. Học sinh hiểu rõ hơn về những nguy cơ trực tuyến như bắt nạt, lừa đảo, chia sẻ thông tin nhạy cảm hay xâm hại tình dục. Các phần thi với mức độ khó tăng dần giúp các em rèn luyện khả năng nhận diện, phân tích và đưa ra quyết định nhanh chóng khi gặp tình huống nguy hiểm trên mạng.

Nhiều em chia sẻ rằng qua cuộc thi, các kiến thức về an toàn trực tuyến trở nên dễ hiểu, thực tế và dễ ghi nhớ hơn. Không chỉ dừng lại ở kiến thức, hoạt động còn nuôi dưỡng tinh thần trách nhiệm và sự chủ động trong việc bảo vệ bản thân và bạn bè khi tham gia mạng xã hội.

Đối với giáo viên, hoạt động tạo cơ hội để áp dụng các phương pháp giáo dục mới mẻ, sinh động và phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi. Cuộc thi cũng gợi mở thêm nhiều hình thức tổ chức hoạt động trải nghiệm, sinh hoạt lớp hoặc truyền thông nội bộ có thể áp dụng lâu dài tại trường. Nhìn chung, chương trình đã góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục an toàn số trong nhà trường, tạo nền tảng để duy trì và mở rộng.

Chương trình truyền thông “LÊN TIẾNG VÌ BẠN” đã tạo cơ hội để học sinh lên tiếng bảo vệ chính mình và bạn bè, đồng thời góp phần thúc đẩy xây dựng một môi trường mạng an toàn, lành mạnh và nhân ái trong trường học. CCIHP và Cục Nhà giáo & Quản lý cán bộ giáo dục đánh giá cao sự chủ động, sáng tạo của các trường tham gia, đồng thời cam kết tiếp tục đồng hành để lan tỏa những giá trị tích cực này đến nhiều học sinh hơn trong thời gian tới.

Huế Nguyễn tổng hợp