Trị liệu tập trung vào giải pháp

Hầu hết việc trị liệu tâm lý bắt đầu theo cách có vẻ như phù hợp với sự cảm nhận trực giác của họ. Thân chủ miêu tả vấn đề của họ và nhà trị liệu đặt câu hỏi để có thể thấu hiểu hơn vấn đề đã và đang xảy ra; thân chủ và nhà trị liệu thảo luận vấn đề những khó khăn đang gặp phải và nhà trị liệu cố gắng giúp thân chủ phát triển các giải pháp. Tuy nhiên nhiều nhà trị liệu thấy rằng tập trung vào sự thất bại, mất mát có thể khiến thân chủ cảm thấy tồi tệ hơn ít nhất là trong một thời gian ngắn. Nếu tập trung vào những lỗi lầm và lỗi lầm lặp lại thì lòng tự trọng của thân chủ có thể bị suy sụp và tình huống có thể xấu hơn.

Các nhà thực hành đang ngày càng cố gắng tránh khỏi vấn đề này bằng cách sử dụng các cách tiếp cận khác nhau, trị liệu tập trung vào giải pháp, không trùng hợp với bất cứ loại liệu pháp cổ điển nào. Nó không tập trung một cách đặc biệt vào sự thấu cảm hay khám phá nội tâm. Trị liệu tập trung vào giải pháp được phát triển bởi Trung tâm trị liệu gia đình ở Milwaukee, nó sử dụng các phương pháp đã được thích ứng rộng rãi của Milton Erickson. 

Trị liệu tập trung vào giải pháp bắt đầu từ một thực tế, hầu hết những khó khăn, vấn đề tâm lý không diễn ra một cách liên tục. Những người bị rối nhiễu hoảng sợ không phải lúc nào cũng có cơn hoảng sợ, thậm chí, trầm cảm cũng dao động ở các mức độ khác nhau. Trị liệu tập trung vào giải pháp cố gắng giúp thân chủ nhận ra khi nào các triệu chứng giảm bớt hay không xuất hiện và sử dụng kiến thức này như là nền tảng cho sự phục hồi. Nếu một thân chủ cương quyết rằng các triệu chứng không thay đổi, không mất đi, nhà trị liệu làm việc với khách hàng để tìm ra sự ngoại lệ và làm cho sự ngoại lệ trở nên phổ biến hơn, có thể dự đoán được và có thể điều khiển được. Mặt khác, các giải pháp thì đã luôn có sẵn ở thân chủ. Kết quả của điều này là, các cuộc hội thoại trị liệu, một cách chủ định thường không đi thảo luận trực tiếp chính vấn đề khó khăn của thân chủ. 

Một đặc điểm của các nhà trị liệu tập trung vào giải pháp là họ yêu cầu thân chủ miêu tả càng đầy đủ càng tốt về cuộc sống của thân chủ khi vấn đề của họ đã biến mất. Thực tế cho thấy, nhiều thân chủ lo lắng về vấn đề của họ đến nỗi họ không đưa ra được nhiều câu trả lời cho câu hỏi này. Khi sự tập trung của họ quay trở lại, họ thường nảy ra những ý tưởng hữu ích. Để họ có thể diễn ra được điều đó, câu hỏi kỳ diệu được đặt ra: “Nếu có một điều kỳ diệu xảy ra tối nay khi bạn đang ngủ và vấn đề được giảm bớt, bạn nghĩ rằng sáng mai tỉnh giấc mọi việc sẽ như thế nào/ cuộc sống của bạn sẽ như thế nào? Bạn sẽ nói gì khác đi hay làm gì khác đi?” Câu hỏi này hợp nhất trị liệu tập trung vào giải pháp nhấn mạnh vào sự vận hành lành mạnh của con người và nó giúp thân chủ tìm ra chính giải pháp cho họ. Một câu hỏi có liên quan khác được đưa ra nhằm khuyến khích thân chủ đánh giá sự tiến triển là “Biểu hiện nhỏ nhất nào có thể chứng minh cho bạn thấy một cách chắc chắn là bạn đang tiến triển tốt hơn?”

Nguồn: Tạp chí Sức khỏe tâm thần Harvard, tháng 4/1997