Tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS

 Nỗ lực giảm tỷ lệ lây nhiễm HIV/AIDS

Báo cáo của Cục Phòng, chống HIV/AIDS cho biết, hiện 100% tỉnh, thành phố, 98% số quận huyện và 78% số xã, phường đã phát hiện có người nhiễm HIV ở nước ta. Tính đến 30/6/2013, số trường hợp nhiễm HIV hiện còn sống được báo cáo ở nước ta là 214.795 người và 65.401 trường hợp tử vong do AIDS. HIV vẫn đang tiếp tục lan rộng ra các địa bàn trên toàn quốc và có đến gần 80% người nhiễm HIV/AIDS tập trung ở nhóm tuổi từ 20-39 tuổi. Đây là lứa tuổi sung sức nhất của cuộc đời. Điều đáng lưu ý, tỷ lệ người nhiễm HIV được phát hiện lây truyền qua đường tình dục ngày càng gia tăng (sẽ khó khăn, phức tạp hơn cho công tác phòng, chống). Gần đây, dịch lại mới nổi lên ở một số khu vực các huyện miền núi các tỉnh Nghệ An, Thanh Hóa, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La với hình thái chủ yếu lây truyền qua đường máu. Như vậy, dịch HIV/AIDS ở nước ta vẫn diễn biến hết sức phức tạp và có nguy cơ bùng phát nếu không có những biện pháp can thiệp hiệu quả. 

Thời gian qua với sự chỉ đạo quyết liệt của Đảng cùng với sự cam kết với cộng đồng quốc tế tiến tới chấm dứt các trường hợp nhiễm mới, xóa bỏ tử vong do HIV/AIDS...  nước ta đã có nhiều nỗ lực trong việc đầu tư nguồn lực, nhân lực và triển khai các hoạt động trong phòng, chống HIV/AIDS và đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận như đã thực hiện thành công mục tiêu Chiến lược quốc gia là khống chế tỷ lệ nhiễm HIV dưới 0,3% và những cam kết với quốc tế trong thực hiện các Mục tiêu thiên niên kỷ. Ví dụ, mục tiêu 6a là chặn đứng và bắt đầu thu hẹp sự lây lan của HIV/AIDS vào năm 2015, thì đến năm 2012, số ca nhiễm HIV ở nước ta đã giảm 31,5% so với năm 2001... Nhận thức của thanh niên tuổi từ 15-24, đã xác định đúng các biện pháp dự phòng lây truyền HIV qua đường tình dục và bác bỏ các quan niệm sai lầm cơ bản về đường lây truyền HIV ngày càng tăng. Tỷ lệ hiện nhiễm HIV trong nhóm người nghiện chích ma túy giảm nhanh từ 30% (năm 2002) xuống còn 12,7% (năm 2012) và tỷ lệ hiện nhiễm HIV trong nhóm người bán dâm giảm 5% (năm 2002) xuống còn 2,7% (năm 2012). Tỷ lệ bệnh nhân còn sống và tiếp tục điều trị sau 12 tháng đối với trẻ em, người lớn đều đạt trên 82% (năm 2012). Theo ước tính có trên 21.000 người đã được cứu sống nhờ chương trình điều trị ARV.

Cả hệ thống chính trị- xã hội và nhân dân phải vào cuộc

Hiện tại, kinh phí dành cho công tác phòng, chống HIV/AIDS ở nước ta có đến 70% là do nước ngoài viện trợ. Song, nguồn vốn viện trợ này có xu hướng giảm nhanh trong giai đoạn tới, trong khi đó nguồn ngân sách nhà nước tăng nhưng vẫn còn khiêm tốn. Nhiều địa phương chưa chủ động và ưu tiên đầu tư kinh phí triển khai hoạt động phòng, chống HIV/AIDS. Vì vậy, khả năng đáp ứng nhu cầu kinh phí để duy trì các hoạt động truyền thông, can thiệp giảm tác hại và điều trị HIV/AIDS đã đạt được trong những năm qua là rất khó khăn và nếu đáp ứng đủ kinh phí để thực hiện được mục tiêu thiên niên kỷ như đã cam kết lại càng khó khăn hơn nhiều trong giai đoạn tới.

Để ứng phó với dịch HIV/AIDS trong thời gian tới, cần tăng cường hơn nữa sự lãnh đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, của Quốc hội, Hội đồng nhân dân đối với công tác phòng, chống HIV/AIDS; Tăng cường phối hợp liên ngành, huy động cộng đồng và người nhiễm cùng tham gia công tác này; Tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, thường xuyên tổ chức việc phổ biến, giáo dục và đẩy mạnh thanh tra, kiểm tra pháp luật về phòng, chống HIV/AIDS.

Đối với các hoạt động: thông tin, giáo dục, truyền thông về phòng, chống HIV/AIDS; Can thiệp giảm tác hại dự phòng lây nhiễm HIV cho nhóm người dễ bị lây nhiễm HIV; Các dịch vụ tư vấn, xét nghiệm HIV và chăm sóc, điều trị người nhiễm HIV... cần phải đổi mới, mở rộng và nâng cao chất lượng. Về nguồn lực, huy động từ các nguồn của trung ương, địa phương, các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp trong, ngoài nước và của cả nhân dân; Tăng cường năng lực cho hệ thống HIV/AIDS và thiết lập hệ thống cung ứng thuốc, sinh phẩm bền vững cho hệ thống phòng, chống HIV/AIDS...

UBND các tỉnh, thành phố phải đưa mục tiêu phòng, chống HIV/AIDS vào mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của địa phương; Tăng đầu tư ngân sách địa phương để thực hiện chế độ phụ cấp cán bộ chuyên trách, nhân viên tiếp cận cộng đồng (cộng tác viên) tham gia công tác phòng, chống HIV/AIDS theo hướng dẫn tại Thông tư liên tịch số 163/2012/TTLT-BTC-BYT; Lồng ghép, điều phối sử dụng có hiệu quả nguồn lực phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn; Chủ động chuẩn bị kế hoạch tiếp nhận chuyển giao các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS từ các nhà tài trợ để đảm bảo duy trì hoạt động sau khi các dự án cắt giảm và đẩy mạnh triển khai thực hiện Nghị định số 96/2012/NĐ-CP ngày 15/11/2012 của Chính phủ quy định điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế...