Nghề Tham vấn tâm lý (Tư vấn tâm lý)

1. Tham vấn là một Tiến trình

Tham vấn là một tiến trình có mở đầu, diễn biến và kết thúc. Tiến trình ấy không phải chỉ diễn ra trong một hay hai buổi làm việc, cũng không đơn thuần chỉ ở trong khoảng thời gian và không gian bạn gặp nhà tham vấn, mà nó là cả một quá trình về sự thay đổi và phát triển của chính bạn. Qua tiến trình này, bạn sẽ được hiểu biết sâu sắc về vấn đề của chính mình, dần dần nó giúp bạn dần "lớn lên" hoặc "trưởng thành hơn" với những kiến thức, những cảm nhận về bản thân mình và thế giới xung quanh. Như Carl Roger, một nhà tham vấn lỗi lạc trên thế giới đã nói:Tham vấn là một "tiến trình thành nhân".

2.Tham vấn là một sự Tương tác

Thạc sỹ tham vấn Mai Thị Việt Thắng cho rằng:"Tham vấn không phải là làm cái gì – cho ai, giống như chữa một cái xe đạp, dạy cho người khác một khoá học… mà đó là một quá trình hợp tác giữa hai con người. Hai con người đó chính là Nhà tham vấn và Thân chủ".

Tham vấn được tiến hành bằng các cuộc trò chuyện, chia sẻ giữa nhà tham vấn và thân chủ một cách tích cực. Quá trình đó không phải là quá trình làm việc đơn phương của nhà tham vấn, hiệu quả của Tham vấn phụ thuộc vào thái độ và sự hợp tác tích cực của thân chủ với nhà tham vấn và với chính mình để giải quyết vấn đề.

Chính vì thế sự hợp tác của thân chủ hay một mối quan hệ tương tác tích cực giữa nhà tham vấn và thân chủ là một yếu tố cực kỳ quan trọng. Chỉ có trong một mối quan hệ tốt đẹp, thân chủ mới có thể bộc lộ bản chất của mình và nói thật nhất về vấn đề của mình. Tất nhiên sự trung thực phải đến từ hai phía, với nhà tham vấn thì điều này được quy định trong nguyên tắc đạo đức hành nghề. Theo các nghiên cứu trên thế giới về tham vấn thìmối quan hệ giữa nhà tham vấn và thân chủ của mình là yếu tố quan trọng nhất để làm nên sự thành công của một quá trình tham vấn chứ không phải là khả năng của nhà tham vấn - Yếu tố này chiếm tới 70%(Tham khảo thông tin của Thạc sĩ Tâm lý Chris Caras – Trường Đại học Melbourne, Australia).

3. Tham vấn là một quá trình Tìm tiềm năng

Bất kỳ ai cũng là người có tiềm năng và có sức mạnh. Tiềm năng này có thể đến từ yếu tố tự nhiên, sinh học hay do các kinh nghiệm của bạn. Tuy nhiên, trong cuộc sống không phải lúc nào chúng ta cũng nhận biết đầy đủ những tiềm năng và sức mạnh của mình. Cũng có trường hợp những tiềm năng ấy ẩn sâu trong vô thức của bạn hoặc bạn chưa biết cách khai thác nó. Chính vì vậy, nhiệm vụ của nhà tham vấn là khơi gợi và giúp bạn nhận ra tiềm năng của mình và vận dụng nó giải quyết khó khăn của mình. Để làm được điều này, nhà tham vấn phải dùng các kĩ thuật khai thác, tìm hiểu, liên kết, nhận diện… Con người bạn sẽ được mở rộng về quá khứ và các mối quan hệ xã hội của bạn, những kí ức, suy nghĩ hiện tại và cả những ước mơ, toan tính của bạn… Khi bạn nhận thấy tiềm năng của mình thì chính bản thân bạn sẽ nhìn ra hướng giải quyết vấn đề của mình.

4. Tham vấn là Tôn trọng quyền Tự quyết của thân chủ

Có nghĩa là trong quá trình tham vấn, bạn sẽ phải tự giải quyết vấn đề (tự chịu trách nhiệm) với vấn đề của mình. Vì mỗi người đều có trách nhiệm cao nhất với cuộc sống của chính mình và không có một kinh nghiệm nào là tuyệt đối. Con đường của bạn đi không hoàn toàn giống với bất kì ai. Điều đó không có nghĩa là nhà tham vấn «trốn» trách nhiệm mà họ chỉ soi sáng, giúp đỡ về mặt thông tin chứ không đưa ra lời khuyên, cách thức giải quyết vấn đề cho bạn.

Tham vấn là một quá trình giúp đỡ mà nhà không làm hộ hoặc chỉ bảo. Tự quyết đòi hỏi bạn phải biết đến hành động hiện tại, những vấn đề hiện nay và ngay bây giờ của mình. Quá trình tự quyết giúp bạn mạnh lên, dám nghĩ, dám làm, dám đối đầu với thực tế của mình.

5. Tham vấn là một dịch vụ có tính chất nghề nghiệp

Ở đây, nhà tham vấn là người cung cấp dịch vụ và khách hàng là người nhận dịch vụ. Vì vậy, không phải tham vấn là "ban ơn" cho ai. Mối quan hệ tham vấn rất thân mật và cởi mở nhưng nó chỉ mang tính nghề nghiệp chứ không phải là mối quan hệ tình cảm. Khi quá trình tham vấn kết thúc thì cũng là lúc mối quan hệ tham vấn kết chấm dứt. Bạn và nhà tham vấn nếu có tiếp tục liên lạc thì cũng chỉ với mục đích giải quyết một vấn đề khó khăn nào đó mang tính chất công việc. Vì vậy có thể bạn sẽ hơi ngạc nhiên khi thấy một người đã từng "biết rất rõ về mình", đã từng rất thân thiện trong phòng tham vấn, nhưng ra ngoài đường thì trở nên bình thản như chưa biết nhau. Nhà tham vấn sẽ chỉ chào hỏi bạn khi bạn đồng ý (đã được thảo luận trước) hoặc bạn chào trước.

Đồng thời nhà tham vấn có các tiêu chuẩn đạo đức hành nghề, ở phương Tây, nếu vi phạm nguyên tắc đạo đức nhà tham vấn bị tước bỏ giấy phép hành nghề. Những việc nhà tham vấn làm được bạn hoặc tổ chức nào đó trả tiền hoặc một lợi ích nào đó. Và bạn hoàn toàn có quyền khen/chê về chất lượng dịch vụ mà bạn nhận được.