Trang chủ / Sức khỏe tinh thần - Tâm lý /

Dụng cụ tử cung

Thứ Tư, 26/02/2014

Dụng cụ tử cung (vòng tránh thai) thường được gọi là vòng vì trước đây nó có hình vòng tròn hay hình bánh xe. Nó có tác dụng không cho trứng đã thụ tinh làm tổ. Hiệu quả tránh thụ thai đạt 95-97%. Đây là biện pháp tránh thai phù hợp với những phụ nữ đã có một con hoặc đã có đủ số con mong muốn. Dụng cụ tử cung không phòng tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục và HIV/AIDS.

Trước khi đặt dụng cụ tử cung (DCTC), cần đo buồng tử cung để chọn cỡ vòng vừa. Vòng quá to sẽ bị tống ra do tử cung co bóp, gây đau bụng, rong kinh. Vòng quá nhỏ có thể rơi ra ngoài hoặc tụt xuống, không chạm đáy tử cung, dẫn đến thụ thai.

Nếu dụng cụ tử cung được sử dụng và đặt một cách thận trọng cho các phụ nữ chỉ có quan hệ một vợ một chồng thì sẽ là một trong cách tránh thai hiệu quả nhất sẵn có cho phụ nữ.

Các loại vòng tránh thai
 
Dụng cụ tử cung được làm từ chất dẻo mềm, một số được mạ đồng (như Cooper-7, Tcu380, Paragard). Một số loại có chứa progesteron (Progestasert), chất này dần được hấp thụ vào cơ thể phụ nữ. Cả hai loại DCTC mạ đồng và loại chứa hocmon đều sẽ hết hiệu quả và phải được thay thế. Các DCTC bằng chất dẻo (như Lippes Loops) đã được thiết kế để đặt lâu dài trong tử cung mặc dù các nhà sản xuất gợi ý phải thay thế sau 5 nǎm để phòng bệnh actinomyces. Phần lớn các loại dụng cụ tử cung không sẵn có tại Mỹ, chỉ có sẵn progestasert. Từ 1988 loại Paragard một dụng cụ hình chữ T phủ đồng do Howard Tatum thiết kế trở nên sẵn có và được chỉ định cho các phụ nữ đã sinh con nhiều lần và không có chống chỉ định.
 
 
Các loại dụng cụ tử cung không chứa hocmon tránh được thai nhờ tạo ra phản ứng gây đáp ứng viêm tại chỗ làm dung giải phôi bào và tinh trùng, do đó ngăn cản được làm tổ của trứng do tăng lượng prostaglandin tạo thành tại chỗ. Ngoài đáp ứng viêm đó dụng cụ tử cung chứa đồng còn làm thay đổi hoạt tính của cacbonic anhydrada và phosphataza kiềm và có thể ngăn cản các hiệu ứng estrogen lên nội mạc tử cung và các tác dụng cụ progesterone cung cấp một liều vi lượng của hormon ngăn cản việc làm tổ. Các dụng cụ chứa đồng là phương pháp được dùng nhiều nhất để tránh thai ở nhiều nước thuộc thế giới thứ ba. Các dụng cụ tử cung chứa progestasert đặc biệt phù hợp với phụ nữ thống kinh (dysmennorrhea) hoặc ra kinh nhiều bởi vì progesteron của dụng cụ tử cung làm giảm cả hai hiện tượng khó chịu này. Loại dụng cụ tử cung này dường như cũng cỏ ích cho những phụ nữ có triệu chứng kinh nguyệt sớm. Nó phải đặt lại hàng năm và gây chảy máu giữa chu kỳ.
 
Cách sử dụng dụng cụ tử cung

Dụng cụ tử cung được đặt vào tử cung người dùng trong khi có kinh, khi đó cổ tử cung có phần giãn ra làm cho việc đặt dụng cụ tử cung được dễ dàng hơn. Dây dụng cụ tử cung nối với đầu của dụng cụ được cắt ngắn để thò 2-4cm tính từ lỗ cổ tử cung. Hầu hết phụ nữ dung nạp tốt qui trình đặt dụng cụ tử cung, có thể cho trước khi đặt một liều 500mg naproxen hoặc 800mg ibuprofen để giảm bớt sự khó chịu do việc đặt dụng cụ tử cung gây ra. Một số phụ nữ bị chảy máu trong mấy ngày, thấy đau bụng hay đau lưng sau khi đặt dụng cụ tử cung. Những triệu trứng này giảm dần theo thời gian và với việc sử dụng những thuốc ức chế prostaglandin. Trong mấy tháng đầu có thể ra máu thấm giọt giữa các lần có kinh nguyệt và có thể có kinh nhiều hơn. Vị trí của dụng cụ tử cung cần được kiểm tra sau khi đặt một tháng. Trong lần khám này phần lớn các tác dụng phụ lớn sẽ giảm hẳn.

Chống chỉ định

Những người bị viêm nhiễm cơ quan sinh dục, có tiền sử chảy máu âm đạo không rõ nguyên nhân và ung thư cơ quan sinh dục không được dùng dụng cụ tử cung. Người dùng dụng cụ tử cung cũng không được có bệnh để không đưa được một vật lạ vào cơ thể, ví dụ như viêm màng trong tim bán cấp, viêm cầu thận, suy thận, sa van hai lá hoặc mất miễn dịch. Lý tưởng là những người dùng dụng cụ tử cung không được có các yếu tố nguy cơ sau: có nhiều bạn tình, có tiền sử mắc bệnh viêm khung chậu, có nguy cơ mắc bệnh lậu hoặc chlamydia, chưa chửa đẻ lần nào, có tiền sử vô sinh, kinh nguyệt nhiều và đau.

Những người đặt dụng cụ tử cung cần có khả nǎng (về mặt tinh thần) phát hiện và báo cáo về bất cứ nhiễm khuẩn nào liên quan đến dụng cụ tử cung, tuột dụng cụ tử cung có khả năng có thai hoặc sự xuất hiện của kỳ kinh ra nhiều không bình thường. Những phụ nữ có tử cung to hoặc đã có con, chỉ có một bạn tình là những người rất phù hợp với dụng cụ tử cung, bởi vì chúng có thể đặt được dễ dàng, tỷ lệ tuột dụng cụ tủe cung thấp và thường không bị viêm khung chậu.

Tác dụng phụ và tai biến

Các vấn đề phổ biến nhất của dùng dụng cụ tử cung là ra máu thấm giọt (10-15% số người dùng), kinh nguyệt nhiều, chảy máu giữa các kỳ kinh, điều này có dẫn đến thiếu máu, thiếu sắt. Những vấn đề khác bao gồm: tuột dụng cụ tử cung (5-25% số người dùng trong năm đầu, sau đó hiếm xảy ra) chuyển vị trí trong tử cung, trở thành cố định trong nội mạc lử cung và làm thủng dạ con.

Tai biến nghiêm trọng nhất là dụng cụ tử cung có thể đẫn đến viêm khung chậu. Nhiều nghiên cứu kỹ đã xác định là nguy cơ bị bệnh viêm khung chậu tăng (VKC), lúc đầu phát triển chậm và có thể tiến triển tới viêm nội mạc tử cung, viêm cơ tử cung và đôi khi áp buồng trứng - vòi trứng. Bệnh này thể hiện như hội chứng tiền kinh nguyệt (phù nề, ra máu giọt), khí hư có mùi hôi, ớn lạnh, chán ǎn, đau nhiều ở bụng dưới hoặc vô sinh. Có thể điều trị bệnh ngoại trú bệnh VKC ở những giai đoạn đầu bằng ceftriaxone, doxycycline, azithromycin và metronidazole trong những trường hợp nặng hơn. Nếu nghi ngờ một người dùng dụng cụ tử cung bị VKC thì phải tháo dụng cụ tử cung ngay. Cũng như các phương pháp tránh thai khác, trước khi đặt dụng cụ tử cung cần cân nhắc thận trọng và lợi ích của phương pháp này đối với người dùng. Theo dõi cẩn thận vấn đề thường có thể ngăn ngừa được bệnh VKC và các tai biến của bệnh này.

Trước khi đặt vòng, người phụ nữ cần chữa lành các viêm nhiễm hoặc u tử cung. Sau khi sạch kinh 2-3 ngày, sau khi đẻ sáu tuần mới được đặt. Sau đó, cần kiêng giao hợp trong hai tuần, tránh ngâm mình xuống nước, hàng ngày làm vệ sinh đầy đủ. Có như vậy mới ít bị tai biến. Việc đặt và tháo vòng cần được tiến hành bởi nhân viên y tế.

Kiểm tra dụng cụ tử cung

Đôi lúc vòng tránh thai có thể bị tuột ra, đặc biệt trong một vài tháng đầu sau khi đặt hay trong thời kì kinh nguyệt. Dụng cụ tử cung có thể bị tuột ra ngoài mà người phụ nữ không cảm nhận được.

Bạn nên kiểm tra xem dụng cụ tử cung có còn có ở vị trí không:

Tuần một lần trong tháng đầu sau khi đặt vòng.

Thỉnh thoảng sau thời kì kinh nguyệt dụng cụ tử cung có thể ra ngoài cùng với máu kinh.

Cách kiểm tra dụng cụ tử cung

Rửa tay sạch sẽ

Ngồi xổm

Đưa một hay hai ngón tay trỏ vào trong âm đạo của mình càng sâu càng tốt cho đến khi cảm thấy được các dây. Đến trung tâm dịch vụ sức khoẻ nếu cảm thấy dụng cụ tử cung có thể đã ra khỏi vị trí.

Không nên kéo các sợi dây vì có thể làm cho dụng cụ tử cung kéo ra khỏi vị trí

Rửa lại tay sạch sẽ

Nếu đặt vòng sau khi sinh, các dây không phải luôn thò xuống qua cổ tử cung vì lúc đó tử cung đang giãn to.

Vòng tránh thai thường được sử dụng với những phụ nữ đã có một con hoặc đã có đủ số con mong muốn.


Tin khác

Hickey là gì? Nguyên nhân, nguy cơ và cách xử lý an toàn

Thứ Tư, 29/07/2026
Hickey (love bite hay vết cắn yêu) là một vết bầm hình thành khi lực hút hoặc cắn nhẹ làm vỡ các mao mạch dưới da. Dù thường được xem là dấu hiệu của sự...

Love Language: Hiểu để yêu, hiểu để được yêu

Thứ Sáu, 10/07/2026
Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao mình đã cố gắng hết lòng vì một người nhưng họ vẫn nói rằng không cảm nhận được tình yêu? Thực tế, mỗi người đều có...

Hội chứng "People Pleaser": Khi sống để làm hài lòng tất cả mọi người

Thứ Sáu, 10/07/2026
Hầu hết chúng ta đều mong muốn được người khác yêu mến và công nhận. Tuy nhiên, có những người khao khát sự chấp nhận đến mức sẵn sàng bỏ qua mong muốn,...

Yêu xa: Giữ gìn hay buông tay?

Thứ Sáu, 03/07/2026
Yêu xa luôn mang theo một thứ cảm giác rất lạ: vừa đẹp, vừa đau. Đó là khi tình cảm vẫn còn đó, nhưng những cái nắm tay, những lần gặp gỡ, hay chỉ đơn...

Hustle culture: Bệ phóng thành công hay con đường dẫn đến kiệt quệ?

Thứ Tư, 01/07/2026
Những nội dung lan truyền trên mạng xã hội thường khuyến khích mọi người không ngừng học tập và làm việc để đạt được thành công. Tuy nhiên, đằng sau những...

Love Bombing: Khi sự quan tâm trở thành vũ khí thao túng

Thứ Năm, 18/06/2026
Những lời yêu thương dồn dập, sự quan tâm liên tục hay những lời hứa hẹn về tương lai ngay từ khi mới quen có thể khiến chúng ta cảm thấy mình thật đặc...

Bài viết nổi bật

  • Hành vi tình dục cưỡng bức

    Thứ Hai, 29/06/2026
    Hành vi tình dục cưỡng bức đôi khi được gọi là chứng cuồng dâm hoặc nghiện tình dục. Đó là sự tập trung mãnh liệt vào những tưởng tượng, ham muốn hoặc...
  • 8 dấu hiệu của sự trưởng thành về mặt cảm xúc

    Thứ Năm, 28/05/2026
    Sự trưởng thành về mặt cảm xúc là khả năng của một người trong việc quản lý cảm xúc và những áp lực trong cuộc sống một cách lành mạnh và hiệu quả. Điều...
  • Quản lý căng thẳng và thanh thiếu niên

    Thứ Tư, 03/06/2026
    Giống như người lớn, thanh thiếu niên cũng có thể trải qua căng thẳng mỗi ngày và việc học các kỹ năng quản lý căng thẳng sẽ mang lại nhiều lợi ích. 
  • Tại sao tôi hay cãi nhau với bố mẹ?

    Thứ Hai, 04/05/2026
    Bạn đang thắc mắc những điều này có điểm chung gì? Quần áo bạn mặc. Thức ăn bạn ăn. Màu sơn tường phòng ngủ của bạn. Nơi bạn đến và cách bạn đến...
  • Ảnh hưởng của áp lực từ bạn bè đến mọi lứa tuổi như thế nào?

    Thứ Ba, 09/06/2026
    Áp lực từ bạn bè ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi, thường đẩy họ đến những hành vi không thoải mái hoặc rủi ro. Nhận biết sớm những áp...
  • Lạm dụng cảm xúc

    Thứ Năm, 11/06/2026
    Lạm dụng cảm xúc (lạm dụng tinh thần) là một kiểu hành vi trong đó người gây ra lạm dụng xúc phạm, làm nhục và nói chung là gieo rắc nỗi sợ hãi vào cá nhân...
  • Nói lời XIN LỖI

    Thứ Tư, 13/05/2026
    Lời xin lỗi tuy đơn giản nhưng có ý nghĩa lớn và hãy học cách nói lời xin lỗi để cuộc sống luôn nhẹ nhàng, vui vẻ.
  • Sống khép kín hay hướng nội? Niềm vui khi bỏ lỡ (JOMO) có thể mang cả hai mặt

    Thứ Năm, 07/05/2026
    Bạn đã từng nghe về FOMO (nỗi sợ bỏ lỡ), nhưng bạn có quen thuộc với người họ hàng xa của nó là JOMO (niềm vui khi bỏ lỡ)? Dưới đây là lý do tại sao việc...

Kiểm tra chỉ số BMI online

ĐO CHỈ SỐ CÂN NẶNG - CHIỀU CAO (BMI) ONLINE

Chiều cao của bạn (cm)

Cân nặng của bạn (kg)

Bài viết mới