Các dạng tức giận thường xuất hiện trong gia đình

Lạnh nhạt (khép mình)

Nóng nảy

Sắc bén

Khó bao dung

Bất cần

Kích động

Bực mình

Bực tức

Dễ cáu bẳn

Dễ công kích

Không nghe lời

Cáu kỉnh

Nóng tính

Mỉa mai

Phẫn uất

Chán chường

Phóng đại

Gây hấn

Chua chát

Khinh thường

Ích kỉ

Thù địch

Đối kháng

Chọc tức

Căm ghét

Báo thù

Bùng nổ

Nổi cơn thịnh nộ

Giận dữ

Người Hy Lạp cổ đại có bảy từ cho tình yêu. Còn chúng ta có hàng tá từ cho sự tức giận.

Nhiều hình thức giận dữ trong gia đình chủ yếu là do thói quen. (Bộ não có nhiều khả năng trở về thói quen trong môi trường quen thuộc.) Chúng diễn ra tự động, là kết quả từ sự phòng vệ “thơ ấu” của chúng ta về sự trách móc, chối bỏ và tránh né.

Hãy xem xét tần suất của các hình thức giận dữ khác nhau trong các gia đình, so với sự xuất hiện của lòng trắc ẩn, lòng tốt, sự đánh giá cao, sự thân mật mà ít có khả năng trở nên quen thuộc.

Vì sự hòa thuận và hạnh phúc trong gia đình, những thói quen như đổ lỗi, từ chối và tránh né phải được thay thế bằng các thói quen như biết cải thiện, đánh giá cao, kết nối và bảo vệ.

Ảnh minh họa (Internet)

Sự tức giận và dễ bị tổn thương

Phản ứng giận dữ của động vật có vú gần như luôn luôn xảy ra cùng với nhận thức về sự tổn thương cộng với mối đe dọa. Chúng ta càng cảm thấy dễ bị tổn thương, chúng ta càng nhận ra nhiều mối đe dọa. Sự tức giận tạm thời làm giảm nỗi đau và cung cấp năng lượng để đáp ứng mối đe dọa nhận thức.

Trong thời hiện đại, chúng ta có thể nhận thấy điều dễ bị tổn thương nhất với ý niệm về bản thân trong gia đình (bao gồm cả việc chúng ta xứng đáng với tình yêu và tình yêu của chúng ta có giá trị như thế nào đối với người khác). Không chỉ là phản ứng về những gì người thân làm cho chúng ta. Phần lớn sự tổn thương của chúng ta đến từ những gì chúng ta làm với họ. Mọi hành động ích kỷ, thô lỗ, mọi thất bại về lòng trắc ẩn và lòng tốt đối với người thân đều gây ra cảm giác tội lỗi, xấu hổ và lo lắng. Chúng ta không nhận thấy những cảm xúc dễ bị tổn thương đó bởi vì chúng ta đổ lỗi cho những người thân yêu vì điều gì đó, cho phép sự tức giận thực hiện chức năng bảo vệ của nó.

Nhưng vấn đề không phải là sự tức giận. Đó là nỗi lo sợ bị tổn thương trong gia đình, khiến chúng ta phải tức giận để bảo vệ cái tôi mong manh đó.

Vấn đề với chiến lược đó, bắt đầu từ khi còn nhỏ, là các gia đình hiếm khi có thể ở bên nhau mà không cảm thấy tội lỗi, xấu hổ và lo lắng, tất cả đều là động lực để sửa chữa và tăng cường liên kết tình cảm. Khi chúng ta hành động vì cảm giác tội lỗi, xấu hổ hoặc lo lắng, chúng ta sẽ cố gắng sửa chữa và củng cố các liên kết gắn bó. Với sự tức giận, chúng ta có thể làm hỏng chúng.

Ảnh minh họa (Internet)

Kiểm tra giả thuyết

Hãy nghĩ về những lần bạn trải qua bất kỳ hình thức giận dữ nào ở trên và tự hỏi bản thân:

Điều gì cũng có thể khiến tôi cảm thấy có lỗi?

Điều gì cũng có khiến tôi thể cảm thấy xấu hổ?

Điều gì tôi cũng có thể khiến tôi cảm thấy lo lắng?

Chỉ cần suy nghĩ về những cảm giác dễ bị tổn thương sẽ giải phóng bạn khỏi những phản ứng trẻ con như: đổ lỗi, từ chối, tránh né. Bạn sẽ muốn cùng sửa chữa với những người thân yêu. Và, không phải ngẫu nhiên, sự tức giận dưới bất kỳ hình thức nào của nó sẽ dễ dàng tan biến.

Hoàng Huyền (dịch theo psychologytoday.com)