Có ph?i chúng ta “s? giàu”?

Chắc chắn điều này là hoàn toàn không phải, có chăng chỉ là nỗi sợ rất riêng tư, không căn cứ của một ai đó. Trước hết, phải khẳng định lại rằng chúng ta không phê phán cái giàu trong NKVA mà là phê phán sự lạm dụng cái giàu của bộ phim. Nếu nói rằng “chê” lối sống của Vàng Anh và các bạn là “sợ giàu” thì hình như người giàu cũng đang sợ chính mình? Vì sao? Vì thực tế cho thấy rằng rất nhiều gia đình có điều kiện kinh tế khá hơn Vàng Anh nhưng cũng không thể chấp nhận được những gì xảy ra trong phim. Làm sao có thể chấp nhận được chuyện các cô cậu học trò suốt ngày quần quần áo áo, đầu đầu, tóc tóc? Tuổi học trò là tuổi ăn tuổi học chứ đâu phải tuổi trình diễn thời trang? Nếu nói rằng “chê” những bộ quần áo không phù hợp với học sinh là “sợ giàu” thì có vẻ không hợp lí lắm! Mà như lời bài hát của bộ phim đã khẳng định: “Áo trắng em tới trường” nhưng áo trắng xuất hiện được mấy lần trong những thước phim đó?

Rõ ràng ở đây, chúng ta không sợ giàu mà sợ lối sống xa hoa của các bạn trẻ trong phim. Họ chưa làm ra tiền nhưng sẵn sàng bỏ ra hàng trăm nghìn để thuê ô tô đi trượt cỏ nhằm thỏa mãn thú vui trong những ngày hè. Rồi như mẹ của Hằng, chuẩn bị cả mấy thùng nước khoáng cho con gái và các bạn đánh răng rửa mặt. Đấy là chưa kể đến chi tiết Tú (chị họ của Vàng Anh) còn lấy trộm tiền của mẹ để “dốc” vào những cuộc mua vui bên men rượu cùng bạn bè. Và Quân đã không “xót ruột” khi nướng tiền triệu vào một trò chơi điện tử. Lẽ nào cứ phải ủng hộ lối sống đó thì mới không bị coi là “sợ giàu”? Nếu như tất cả những người giàu đều “đáp tiền qua cửa sổ” như thế thì đúng là chúng ta “sợ giàu” thật!

Phản đối những hình ảnh xa hoa của bộ phim không phải vì chúng ta sợ giàu mà sợ những hình ảnh không đúng về cuộc sống thực – cuộc sống của đất nước có tới 75% dân số làm nông nghiệp. Trong khi nước ta là một trong những nước nghèo nhất thế giới mà học trò lại có lối sống của những nước giàu nhất thế giới thì làm sao có thể chấp nhận được? Chúng ta không thể xây dựng những tình huống, những hình ảnh phim đẹp lộng lẫy như trong phim Hàn Quốc, phim Mỹ, phim Anh... cũng bởi một điều rất đơn giản: đời sống của dân ta chưa thể bằng họ. Bởi thế làm sao chúng ta có thể đưa lên phim toàn những nhân vật thuộc giai cấp thượng lưu? Xét cho cùng, những cái gì không đúng với thực tại thì bị phê phán là điều tất nhiên (chúng ta xem phim Hàn Quốc và chê phim Hàn Quốc cũng rất nhiều). Nếu nói rằng phê phán những điều không có thực đó là “sợ giàu” thì cũng lạ lùng thật!

Ở đây, không nhất thiết nhà làm phim phải dựng lên một Vàng Anh nhà nghèo để làm xúc động lòng người, nhưng nếu là bộ phim dành cho lứa tuổi học trò thì ít ra phải đúng với đại đa số cuộc sống của học trò (đằng này, chính dân teen còn cảm thấy lạ lẫm với các tình huống trong phim). Giống như khi học toán, cần phải vẽ một tam giác, chúng ta sẽ vẽ một tam giác thường chứ chẳng ai dại gì mà lại vẽ một tam giác cân hay tam giác đều, tam giác vuông. Bởi vậy, khi làm phim về học sinh, nhà làm phim cũng nên lấy bối cảnh chung của học sinh chứ đừng nên lấy những trường hợp đặc biệt: nhà giàu, ngoan, học giỏi (dù chẳng mấy khi các nhân vật ngồi vào bàn học).

Nhật ký Vàng Anh nếu là của riêng Vàng Anh thì đừng nên chiếu rộng rãi trên màn ảnh nhỏ, còn nếu đã “chấp nhận” cho người khác xem (thậm chí là mời gọi vì cuối mỗi tình huống đều có câu réo rắt của nhà đài: “Mời các bạn tham gia và bình chọn cho Nhật Ký Vàng Anh”) thì quyền phán xét lại thuộc về dư luận. Và khi chúng ta không đồng tình với hình ảnh và tình huống trong phim thì điều đó không có nghĩa là chúng ta “sợ giàu” mà đơn giản là không đồng tình với sự lạm dụng cái giàu.

V.P.
(Thanh Trì, Hà Nội)