Hiệu ứng IKEA trong hẹn hò

Bạn vừa có buổi hẹn hò đầu tiên với một người khơi gợi trí tò mò của bạn. Một lát sau, điện thoại reo lên. Là người ấy. Người ấy đã có một khoảng thời gian tuyệt vời. Người ấy muốn gặp lại bạn. Tim bạn đập thình thịch. Ngón tay cái của bạn lơ lửng trên bàn phím, sẵn sàng gõ lại một cách hào hứng: "Mình cũng vậy! Thứ Sáu thế nào?". Nhưng rồi, một giọng nói cằn nhằn thì thầm từ những ngóc ngách bụi bặm trong não bạn: "Khoan đã! Đừng tỏ ra háo hức thế chứ!".

Và thế là cuộc tranh luận nội tâm lớn bắt đầu. Bạn nên trả lời ngay lập tức, thể hiện sự quan tâm chân thành? Hay nên để tin nhắn ngấm ngầm trong 24 giờ, tạo nên vẻ bí ẩn và chứng minh rằng bạn có một cuộc sống không chỉ xoay quanh việc chờ đợi tin nhắn của họ?

Một mặt, việc thực sự quan tâm đến người khác mang lại cảm giác mới mẻ và lôi cuốn. Tất cả chúng ta đều được lập trình để thích những người cũng thích mình - ít nhất là khi chúng ta đang ở ngoài vòng tròn hẹn hò. Mặt khác, mọi người thường coi những gì họ đang có là điều hiển nhiên và ít khi mong muốn nó. Việc luôn sẵn sàng và sẵn sàng có mặt ngay lập tức có thể bị hiểu là sự tuyệt vọng hoặc thiếu lựa chọn, điều này có thể gây mất hứng. Đồng thời, nếu việc tỏ ra "lạnh lùng" lại bị hiểu là hoàn toàn thờ ơ, điều đó có thể sẽ giết chết sự hấp dẫn. Không ai muốn theo đuổi một mục đích đã mất hoặc đối mặt với nỗi đau bị từ chối.

Tất cả những khả năng mâu thuẫn này có thể gây nhầm lẫn - và chúng được phản ánh trong lời khuyên trái ngược mà chúng ta nhận được từ bạn bè: "Cứ là chính mình! Đừng chơi trò chơi!" - một số người hét lên từ một phía. "Đừng quá dễ dãi - nó làm bạn bớt bí ẩn đi! Giữ vài lá bài trong tay áo đi!" - những người khác hét lên từ phía bên kia.

Vậy, điều gì thực sự hiệu quả? Hãy cùng xem nghiên cứu nói gì.

Điểm ngọt ngào: Có giá trị nhưng có thể đạt được

Việc tỏ ra khó gần quả thực có thể làm tăng sự hấp dẫn của bạn, nhưng chỉ với một điều kiện quan trọng: Người kia phải cảm thấy nỗ lực của họ có khả năng thành công - cuối cùng. Nếu việc tỏ ra khó gần khiến bạn có vẻ thực sự không quan tâm, thì rất có thể nó sẽ phản tác dụng. Suy cho cùng, hầu hết mọi người đều muốn tránh cảm giác bị từ chối. Mặt khác, việc quá háo hức cũng có thể gây mất hứng, báo hiệu tiêu chuẩn thấp hoặc thiếu sự chọn lọc.

Bí quyết để tỏ ra "khó chiều" hiệu quả là truyền tải rằng bạn rất được săn đón nhưng vẫn trong tầm với. Cách tiếp cận này khuyến khích đối tác tiềm năng nghĩ đến bạn nhiều hơn, coi bạn là người đáng theo đuổi và đầu tư công sức để chinh phục bạn.

Điều đó được các nhà tâm lý học gọi là hiệu ứng IKEA: Nếu bạn bỏ công sức lắp ráp một món đồ nội thất - ví dụ như một chiếc bàn - thì bạn sẽ trân trọng chiếc bàn đó hơn là một chiếc bàn mua sẵn. Những gì phù hợp với đồ nội thất cũng sẽ phù hợp với bối cảnh hẹn hò. Khi một đối tượng tiềm năng đầu tư công sức, thời gian và tâm trí để chinh phục bạn, giá trị cảm nhận của người ấy về mối quan hệ với bạn sẽ tăng lên. Họ sẽ đầu tư nhiều hơn vào đó.

(Ảnh: Everett Collection/Shutterstock)

Nhưng chiến lược này không dành cho tất cả mọi người.

Nghiên cứu cho thấy nó hoạt động khác nhau tùy thuộc vào người sử dụng và đối tượng sử dụng. Đàn ông có xu hướng theo đuổi những đối tượng khó chinh phục hơn phụ nữ, có thể phản ánh những định kiến lâu đời cho rằng đàn ông được kỳ vọng là người chủ động theo đuổi.

Những người có xu hướng gắn bó lo lắng - những người sợ bị bỏ rơi và khao khát sự an ủi - cũng có thể bị thu hút bởi sự theo đuổi này . Dường như chính nỗi bất an suốt đời về việc liệu họ có xứng đáng được yêu thương đã dạy họ cách đấu tranh cho các mối quan hệ của mình.

Đây không phải là một trò chơi, mà là sự điều chỉnh chiến lược

Vậy, bạn có nên tỏ ra khó gần không? Câu trả lời không chỉ đơn giản là có hoặc không.

Thay vì nghĩ đó là một trò chơi, hãy định hình lại nó như một sự điều chỉnh chiến lược. Mục tiêu không phải là thao túng mà là xây dựng kết nối dần dần. Bạn có thể thể hiện sự quan tâm mà không khiến đối phương cảm thấy choáng ngợp bằng cách chia sẻ quá nhiều về cuộc đời mình. Bạn có thể tạo ra cảm giác mong đợi và mong muốn tìm hiểu thêm về bản thân mà không tỏ ra lạnh lùng.

Điều này có nghĩa là một sự cởi mở đồng bộ và có đi có lại sẽ đáng mong đợi hơn là một sự bộc phát cảm xúc không kiểm soát. Đó là sự khác biệt giữa một tin nhắn chu đáo, chậm rãi cho thấy bạn có một cuộc sống bận rộn nhưng vẫn dành thời gian cho một người khơi gợi sự quan tâm của bạn, và một sự im lặng kéo dài ba ngày cho thấy bạn không còn hứng thú nữa.

Cuối cùng, chiến lược hiệu quả nhất là chứng minh giá trị của bạn đồng thời thể hiện rõ sự quan tâm của bạn: Bạn là một ứng viên tuyệt vời, nhưng bạn là ứng viên mà người ấy thực sự có cơ hội để có được.

Theo Tiến sĩ Gurit Birnbaum (psychologytoday.com)