Học sinh THPT FPT Hòa Lạc cùng khám phá kiến thức về sức khỏe và an toàn tình dục

Tại Chương trình, các bạn học sinh đã tích cực tham gia, phát biểu, trả lời các tình huống về sức khỏe và an toàn tình dục tuổi vị thành niên dưới sự dẫn dắt của TS.BS. Hoàng Tú Anh – Giám đốc Trung tâm Sáng kiến Sức khỏe và Dân số (CCIHP), chuyên gia trong lĩnh vực công bằng sức khỏe, tình dục và quyền, bình đẳng giới và phòng, chống bạo lực trên cơ sở giới. Với nhiều năm kinh nghiệm trong đào tạo, nghiên cứu và triển khai các chương trình về giới, tình dục và sức khỏe, TS.BS. Hoàng Tú Anh đem đến nội dung truyền thông theo hướng cung cấp kiến thức khoa học, khuyến khích đối thoại cởi mở và trang bị kỹ năng thực hành cho học sinh. 

Đồng hành cùng chương trình có cô Phùng Thị Hiên – Phó Hiệu trưởng, Trưởng phòng Phát triển cá nhân Trường THPT FPT Hà Nội, cùng đội ngũ giáo viên, cán bộ nhà trường.

Cùng học về sức khỏe tình dục từ góc nhìn sức khỏe, quyền và trách nhiệm

Mở đầu chương trình, học sinh được giới thiệu về sức khỏe tình dục – một khái niệm rộng hơn việc “có bệnh hay không”. Sức khỏe tình dục bao gồm sự khỏe mạnh về thể chất, tinh thần, cảm xúc và xã hội liên quan đến tình dục; đồng thời gắn với những giá trị quan trọng như tôn trọng, an toàn, đồng thuận, không bạo lực, không ép buộc và sự thoải mái.
Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức một chiều, học sinh được tham gia các câu hỏi tương tác, tình huống giả định và thảo luận. Qua đó, các em có cơ hội tự suy nghĩ về những vấn đề có thể gặp trong các mối quan hệ và cách đưa ra lựa chọn an toàn cho bản thân.

Ngay từ đầu buổi học, chương trình cũng thống nhất một nguyên tắc quan trọng: không phán xét, không ép chia sẻ và giữ an toàn. Học sinh có quyền không trả lời các câu hỏi cá nhân, có thể trao đổi thông qua tình huống giả định hoặc đặt câu hỏi ẩn danh.

Hiểu đúng về đồng thuận và ranh giới

Một trong những nội dung trọng tâm của chương trình là đồng thuận trong các mối quan hệ.

Học sinh được tìm hiểu rằng đồng thuận cần rõ ràng, tự nguyện, cụ thể và liên tục. Đồng thuận không thể được suy đoán từ sự im lặng, quần áo, hành động trong quá khứ hay việc một người đã từng đồng ý trước đó. Mỗi người đều có quyền thay đổi quyết định và rút lại sự đồng thuận bất cứ lúc nào.

Các tình huống được đưa ra để học sinh cùng phân tích như việc gây áp lực bằng câu nói “nếu tin mình thì phải…”, sử dụng hình ảnh riêng tư để gây sức ép hoặc đe dọa tiết lộ thông tin cá nhân nếu đối phương không làm theo yêu cầu. Qua đó, các em được nhận diện những dấu hiệu của áp lực, ép buộc và sự thiếu an toàn trong mối quan hệ.

Bên cạnh đồng thuận, học sinh cũng được tìm hiểu về ranh giới cá nhân – những giới hạn mà mỗi người có thể chấp nhận trong các mối quan hệ, từ cơ thể, cảm xúc, thời gian, sức khỏe cho đến các vấn đề trên môi trường kỹ thuật số như hình ảnh, tin nhắn, vị trí và mật khẩu.

Trang bị kỹ năng để chủ động bảo vệ mình

Chương trình không chỉ dừng lại ở việc cung cấp kiến thức mà còn hướng tới những kỹ năng thực tế mà học sinh có thể sử dụng khi gặp tình huống không thoải mái hoặc không an toàn.

Các em được thực hành kỹ năng từ chối theo bốn bước: nói rõ – nêu ranh giới – đưa ra đề nghị – rời đi hoặc tìm hỗ trợ. Một thông điệp quan trọng được nhấn mạnh là người bị gây áp lực không có nghĩa vụ phải tranh luận hay thuyết phục người khác; khi việc nói “không” có thể làm tình huống nguy hiểm hơn, ưu tiên là rời đi và tìm kiếm sự hỗ trợ.

Học sinh cũng được cung cấp những kiến thức cơ bản về các biện pháp tránh thai, sử dụng bao cao su an toàn, nguy cơ các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) và cách xử trí khi có sự cố. Nội dung được tiếp cận theo hướng chủ động bảo vệ và tìm kiếm tư vấn y tế đáng tin cậy khi cần.

An toàn trên môi trường số cũng bắt đầu từ sự đồng thuận

Trong bối cảnh học sinh ngày càng dành nhiều thời gian trên môi trường số, chương trình dành một phần nội dung để trao đổi về đồng thuận và ranh giới trên mạng.

Học sinh được nhắc nhở cần hỏi trước khi chụp, lưu, đăng hoặc chuyển tiếp nội dung riêng tư; không chia sẻ khi đang chịu áp lực và chủ động kiểm tra các thiết lập về quyền riêng tư. Khi xảy ra sự cố, các em có thể chặn, báo cáo, lưu lại thông tin nếu an toàn và tìm đến người lớn đáng tin cậy để được hỗ trợ.

Qua những tình huống gần gũi với đời sống học sinh, các em được khuyến khích nhìn nhận an toàn số không chỉ là vấn đề kỹ thuật mà còn liên quan trực tiếp đến sự tôn trọng, quyền riêng tư và ranh giới cá nhân.

Khi bạn bè cần giúp đỡ: Lắng nghe – Tin – Kết nối

Một nội dung khác được học sinh quan tâm là cách ứng xử khi một người bạn tìm đến và chia sẻ về một vấn đề khó nói.

Thay vì hỏi dồn, trách móc hay tự mình giải quyết vấn đề, học sinh được hướng dẫn ba bước: LẮNG NGHE – TIN & TRẤN AN – KẾT NỐI. Các em có thể ở bên, không phán xét, khẳng định rằng điều xảy ra không phải lỗi của người bạn và kết nối bạn với người lớn hoặc dịch vụ hỗ trợ phù hợp.

Chương trình cũng giúp học sinh xác định những “điểm tựa” có thể tìm đến khi cần, bao gồm gia đình, người lớn đáng tin cậy, giáo viên, bộ phận tư vấn tâm lý hoặc y tế trường học và các dịch vụ hỗ trợ chuyên môn.

Khép lại chương trình, học sinh được nhắc nhớ ba thông điệp quan trọng:

TÔN TRỌNG RANH GIỚI
KIỂM TRA ĐỒNG THUẬN
CHỦ ĐỘNG BẢO VỆ

Và khi không chắc chắn hoặc cảm thấy không an toàn: DỪNG LẠI – RỜI ĐI – TÌM HỖ TRỢ

Đây cũng là tinh thần xuyên suốt của chương trình: giúp học sinh có thêm kiến thức để hiểu về sức khỏe tình dục, có kỹ năng để bảo vệ bản thân và người khác, đồng thời biết tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần.

TSBT

Nguồn ảnh: FPT Schools