Phim: TUỔI VỊ THÀNH NIÊN (Adolescence)

Vậy là bắt đầu loạt phim giới hạn mới đầy đau khổ “Tuổi vị thành niên”. Kịch bản được sáng tác bởi Jack Thorne và Stephen Graham (Stephen Graham cũng là diễn viên chính có màn trình diễn xuất sắc trong vai Eddie, cha của Jamie). Bộ phim được đạo diễn khéo léo bởi Philip Barantini, mỗi tập phim được quay trong một lần duy nhất. Đây là một cuộc kiểm tra từng giây về tâm lý con người, nỗi thống khổ của việc làm cha mẹ và sự thất bại của tất cả các hệ thống có trách nhiệm phải giúp đỡ và bảo vệ thanh thiếu niên. Mỗi tập phim diễn ra như một vở kịch (mọi sự kiện đều diễn ra theo thời gian thực), nhưng điều này kéo căng sợi dây tường thuật đến mức đôi khi, câu chuyện trở nên không thể chịu đựng được. Đây không phải là một lời chỉ trích. “Tuổi vị thành niên” được viết theo cách mà khán giả không thể rời mắt. Người xem sẽ nán lại trong các câu hỏi của mình. Chuyện gì đang xảy ra? Jamie tội nghiệp có thể đã làm gì? Và điều gì sẽ xảy ra với gia đình cậu bé ấy?

Câu chuyện của phim có 4 khoảnh khắc khác nhau xoay quanh một bi kịch cá nhân mạnh mẽ: Một gia đình ở London đang choáng váng vì lời buộc tội rằng cậu con trai 13 tuổi của họ, Jamie (do diễn viên mới Owen Cooper 15 tuổi đóng) đã giết 1 trong những bạn học nữ của mình vào đêm hôm trước. Những phút mở đầu phim giống như một vụ án kinh điển, khi cảnh sát đột kích vào ngôi nhà ngoại ô của gia đình Miller; cảnh sát đột kích từng phòng một, lướt qua từng thành viên trong gia đình đang bị sốc và khiến chúng ta chìm trong nỗi hoảng loạn ngột ngạt của khoảnh khắc đó.

Adolescence. (từ trái sang phải) Mark Stanley trong vai Paulie Miller, Owen Cooper vai Jamie Miller, Stephen Graham vai Eddie Miller (Cr. Courtesy of Netflix © 2024)

Hình ảnh Jamie đang khóc vì sợ hãi và bị bắt giữ, đưa đến đồn cảnh sát với khuôn mặt bối rối và kinh hãi. Cả gia đình Miller - bố Eddie (do Graham đóng), mẹ Manda (Christine Tremarco) và chị gái Lisa (Amelie Pease) bàng hoàng ngồi trong phòng sinh hoạt chung của đồn cảnh sát, trong khi Jamie bị giam trong phòng giam. Một luật sư được triệu tập, các mẫu máu được lấy, một cuộc khám xét người được thực hiện. Người xem có thể nghe thấy những giọt nước mắt lặng lẽ của Eddie (đây là màn trình diễn hay nhất trong sự nghiệp của Graham) và sự phẫn nộ bị kìm nén của anh ấy; cũng như cảm thấy những nút thắt khiến dạ dày quặn lên ở người mẹ Manda và cô gái Lisa. Trong khi đó, Thanh tra thám tử Bascombe (Ashley Walters) và Trung sĩ thám tử Misha Frank (Faye Marsay) thực hiện các động tác xử lý nghi phạm, gần như, nhưng không hoàn toàn quen với sự tàn ác và tách biệt của cả tội ác và cách điều tra.

Hai câu hỏi đầu tiên được trả lời khá nhanh, khi "Tuổi vị thành niên" đưa người xem đến phần cuối của giờ đầu tiên, sau một loạt các thủ tục chậm rãi, có phương pháp để thẩm vấn Jamie và để thông báo cho gia đình cậu về sự việc. Cuối cùng, bố của Jamie, Eddie được xem đoạn phim giám sát cho thấy, khá rõ ràng, Jamie đâm bạn cùng lớp của mình, Katie, bằng một con dao nhà bếp. Đột nhiên, nỗi kinh hoàng và sợ hãi mà chúng ta cảm thấy dành cho Jamie trong những phút trước đó. Chúng ta, giống như những người lớn xung quanh cậu bé, không hiểu cậu bé, tại sao cậu bé lại làm như vậy?

Adolescence ám chỉ một lời giải thích cho hành vi của Jamie, gợi ý rằng cậu ấy đã rơi vào cái loại cộng đồng red-pill (những người tin vào một cách nhìn thế giới khá cực đoan và phản ánh quan điểm về giới tính, xã hội, và chính trị) trực tuyến và văn hóa incel (người đàn ông cảm thấy mình không thể tìm được bạn đời/bạn tình vì họ cho rằng họ bị xã hội bỏ rơi, không đủ hấp dẫn hay không có khả năng thu hút phụ nữ) mà rất nhiều thiếu niên hiện nay đã được truyền vào não bộ chưa phát triển của mình qua các thuật toán YouTube và các thông tin trên mạng xã hội.

Tập thứ hai, diễn ra tại trường của Jamie sau ba ngày nữa, Thanh tra Bascombe và cộng sự là Frank hỏi giáo viên, quản trị viên và học sinh về những gì đang xảy ra, đào sâu hơn vào những hố thỏ trực tuyến cực đoan mà những cậu bé như Jamie đang rơi vào. Cách tiếp cận một lần vẫn còn, thậm chí còn tham vọng hơn khi lướt qua ngôi trường như thể nó là một bãi chiến trường. Chúng ta thoáng thấy những xung đột nhỏ và sự đổ vỡ của cấu trúc xã hội bằng cách nhìn trộm vào các lớp học và xung quanh hành lang; rõ ràng là những bi kịch gia đình mà Jamie trải qua đang được phóng đại ở rất nhiều đứa trẻ khác giống như cậu ấy.

Adolescence. (trái sang phải) Owen Cooper vai Jamie Miller, Erin Doherty vai Briony Ariston, (Cr. Courtesy of Ben Blackall/Netflix © 2024)

Tập thứ ba được coi là tập hay nhất của bộ phim, giữ chặt một cuộc đối thoại căng thẳng giữa Jamie (bây giờ đã thay đổi sau bảy tháng bị giam giữ) và nhà tâm lý học Briony (Erin Doherty) để chuẩn bị cho phiên tòa sắp tới. Câu trả lời của Jamie cho các câu hỏi của Briony dao động giữa sự bối rối, tò mò và tức giận, đôi mắt không chớp cho thấy bản chất dữ dội của sự phát triển ở tuổi vị thành niên. Không có cảnh cắt hay chèn nào để đánh lạc hướng chúng ta khỏi sự khó chịu được thể hiện. Chỉ có hai người trong một căn phòng, mỗi người có mục tiêu riêng (Briony muốn câu trả lời; Jamie lơ lửng giữa việc muốn tự bảo vệ mình và gây ấn tượng với một người phụ nữ trưởng thành mà cậu thấy rõ là hấp dẫn).

Trong tập cuối của "Tuổi vị thành niên", bạn có thể thấy mặt trái của tiện ích của một người: Giữ cho các nhân vật bị mắc kẹt với cảm xúc của chính họ. Lấy bối cảnh hơn một năm sau vụ việc, Tập 4 thăm dò những nỗ lực còn lại của gia đình Miller để vượt qua sự giam cầm của Jamie. Hôm nay là sinh nhật của Eddie, một người giờ đây bị ám ảnh bởi vết nhơ xã hội mà tội ác của Jamie đã gây ra. Anh thức dậy và thấy những kẻ phá hoại đã phun sơn "nonce" (tiếng lóng của Anh để chỉ kẻ ấu dâm) lên xe tải làm việc của mình, và anh dành phần lớn thời gian để cố gắng tìm thứ gì đó để cọ sạch chỗ chết tiệt đó. Trong khi đó, anh cố gắng giữ vẻ mặt vui vẻ với vợ và con gái, những người không muốn gì hơn là mang đến cho Eddie một khoảnh khắc bình yên ngắn ngủi, ngay cả khi tất cả họ vẫn còn thắc mắc về việc họ có thể làm gì hơn nữa để ngăn Jamie biến thành thứ mà cậu bé đã trở thành.

Ở đây, mọi sự tập trung đều đổ dồn vào nhân vật Eddie, đôi mắt đau đớn, bối rối, dõi theo đôi vai to lớn của anh khi anh đi qua một cửa hàng cải tạo nhà để tìm sơn. Ngay cả ở đó, anh vẫn không thấy lối thoát, vì một nhân viên trẻ nhận ra anh và ám chỉ đến một phong trào tập hợp đằng sau Jamie. Bi kịch của anh là một cái bẫy bất kể anh quay đi đâu.

Bi kịch không bao giờ buông tha chúng ta. Nó không bao giờ cho chúng ta sự nghỉ ngơi, bất kể chúng ta tự chuốc lấy nó nhiều (hay ít) đến mức nào. "Tuổi vị thành niên" cho phép chúng ta thấy bi kịch lớn đó diễn ra trong bốn lát cắt đau đớn của thời gian thực, mở ra những chiều hướng mới cho nỗi đau, sự tức giận và sự bàng hoàng. Ở đây, chúng ta không có lựa chọn nào khác ngoài việc trải nghiệm nó ngay bên cạnh các nhân vật của mình, khi họ trôi nổi từ bình tĩnh đến giận dữ, từ thất vọng đến tuyệt vọng, trong suốt 60 phút.

"Tuổi vị thành niên" có vẻ chân thực hơn những nhịp điệu cảm xúc được tuyển chọn của bộ phim có thể tập hợp từ trải nghiệm sống của một nhân vật. Bộ phim khiến chúng ta phải mở mắt ra và buộc chúng ta phải xem điều gì xảy ra khi Internet làm cho con cái chúng ta trở nên cực đoan, và cách cha mẹ đối phó khi ngay cả sự hướng dẫn có ý định tốt nhất cũng không đủ. Cách những người trong chúng ta bị bỏ lại phía sau phải tìm cách phủi bụi cho bản thân, mặc chiếc áo mới mà người bạn đời đã mua cho chúng ta vào năm ngoái và cứ tiếp tục. Rốt cuộc, thời gian vẫn trôi đi, không thể tránh khỏi, từng giây không ngừng nghỉ.

Nguồn: Clint Worthington (rogerebert.com)