Thông thường, mỗi khi viêm họng chúng ta đều được khuyến cáo dùng nước muối để súc họng, tuy nhiên, theo PGS.TS. Phạm Thị Bích Đào-Bộ môn Tai Mũi Họng (Trường Đại Học Y Hà Nội) cho rằng pha nước muối để súc họng chỉ nên pha nhạt như nước canh; nếu pha nhạt quá, nước muối sẽ ít tác dụng sát khuẩn và trung hòa pH; nếu mặn quá lại gây tổn thương niêm mạc vùng họng.

Viêm họng là hiện tượng tổn thương ở niêm mạc của họng nhưng nguyên nhân không phải do vi khuẩn hay virut như những bệnh viêm họng thông thường mà do sự thay đổi đột ngột của nhiệt độ môi trường xung quanh tác động lên niêm mạc họng làm niêm mạc họng khô, sung huyết và xuất hiện các triệu chứng của viêm họng.

Người bệnh bị viêm họng do thời tiết thường không sốt, thân nhiệt dưới 37,5°C. Triệu chứng cơ năng thường gặp là ngứa họng, cay họng, rát họng, nuốt đau.

Khám họng sẽ thấy tình trạng niêm mạc họng đỏ rực, không thấy có hiện tượng tăng tiết nhầy mà có cảm giác như niêm mạc họng không có nước, không có lớp chất nhầy che phủ, khô như giấy ráp. Các xét nghiệm máu nằm trong giới hạn bình thường.

Pha nước muối súc họng phải đúng cách.

Chia sẻ về vấn đề sử dụng thuốc súc họng, PGS Đào lưu ý, thuốc súc họng thường được chia thành 3 nhóm:

- Kháng sinh súc họng: loại kháng sinh được sử dụng nhiều nhất để pha chế các thuốc súc họng là tyrothricin như veybirol - tyrothricin.

- Sát khuẩn súc họng như bétadine gargle, givalex, BBM - muối borat, muối bicarbonat và methol...

- Trung hòa pH: nước muối 0,9%, natribicarbonat...

Vì vậy, khi sử dụng thường súc họng trên 2 lần/ngày, một hai ngụm đầu súc thật sạch họng, sau đó ngậm thuốc súc họng trong 5 - 10 phút rồi nhổ thuốc ra. Tuyệt đối không nuốt thuốc.

Một số thuốc sử dụng với thời gian ngắn hơn. Ví dụ, listerin chỉ ngậm trong miệng 30 giây ngay sau khi đánh răng.

Đối với phụ nữ có thai hoặc cho con bú, chỉ nên dùng dung dịch nước muối nhạt để súc họng.

Thuốc súc họng thường được sử dụng dưới 10 ngày (trừ nước muối). Nếu sử dụng quá dài ngày cũng gây tình trạng mất cân bằng sinh thái của lớp thảm vi khuẩn tại họng và gây ra một số bệnh như nấm họng, viêm loét họng, mất sức đề kháng vùng họng và càng tạo điều kiện cho vi khuẩn gây bệnh phát triển.

Pha nước muối để súc họng: chỉ nên pha nhạt như nước canh; nếu pha nhạt quá, nước muối sẽ ít tác dụng sát khuẩn và trung hòa pH; nếu mặn quá lại gây tổn thương niêm mạc vùng họng.

Không nên sử dụng cùng một lúc nhiều loại thuốc súc họng có chất sát khuẩn nếu không có ý kiến và theo dõi chặt chẽ của thầy thuốc tai mũi họng.

Thuốc súc họng cũng có thể gây nhiều tác dụng phụ nếu không dùng theo đúng chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Do vậy, nếu gặp bất cứ dấu hiệu bất thường nào, phải dừng ngay việc súc họng và báo cho bác sĩ biết để kịp thời xử trí, có thể thay thuốc hoặc điều trị bằng phương pháp khác.

Dùng nước súc họng không đúng cách có thể gây thêm tổn thương niêm mạc vùng họng.

Kháng sinh nhóm β lactam chỉ được sử dụng khi khám có hiện tượng bội nhiễm vi khuẩn vùng họng.

PGS Đào khuyến cáo chế độ ăn uống: nên ăn thức ăn mềm, loãng, nhất là đối với trẻ nhỏ.

Lê Mai