Lớp học không tiếng nói

Thông điệp từ bàn tay

Đến chung cư Nguyễn Thiện Thuật (P.1, Q.3), hỏi thăm lớp học câm điếc, bà giữ xe chỉ lên phòng 130 lô J: “Tụi nó đang học đó”. Trong căn phòng chất đồ ngổn ngang, năm sáu bạn trẻ đang huơ  tay rất hăng. “Bọn nhỏ sắp có kiểm tra nên sang hỏi bài anh Khiêm”, bà Phạm Cao Phương Thảo, mẹ của Khiêm giải thích. (bà Thảo nghe và nói bình thường, nhưng hiểu ngôn ngữ ký hiệu nên “phiên dịch” giùm).

Từ nhiều năm nay, chàng trai câm điếc Đoàn Phạm Khiêm, sinh viên năm cuối Khoa Sơn dầu, Trường ĐH Mỹ thuật TP.HCM, đã nhận dạy thêm miễn phí cho những người câm điếc. Tối thứ ba, năm, bảy, Khiêm dạy kèm toán, lý, hóa. Tối hai, tư, sáu dạy “hát bằng tay”. Ngày chủ nhật, được Trường THCS Trần Văn Ơn (Q.1) cho mượn địa điểm, Khiêm cùng mẹ mở lớp dạy pháp luật, kỹ năng sống và ngôn ngữ ký hiệu cho cả trăm người câm điếc lẫn người bình thường. “Họ là người những câm điếc mồ côi, không được đi học. Ngày thường đi phụ hồ, bưng bê, giữ xe… Tổ chức cộng đồng điếc câm TP (do mẹ con anh Khiêm và vài người tâm huyết thành lập, không có tài trợ - PV) ra đời nhằm trang bị kiến thức xã hội, pháp luật giúp người điếc câm dễ hòa nhập xã hội hơn”, bà Thảo cho biết.

Mấy năm trở lại đây, Khiêm cùng 5 người bạn nữa cố gắng tập hợp đại diện người câm điếc ở nhiều huyện, vùng chọn những ký hiệu thống nhất, đơn giản nhưng phải hình tượng nhất để biên soạn từ điển ngôn ngữ ký hiệu của người câm điếc. “Làm từ điển này cần phải có máy chụp hình và máy quay chuyên nghiệp vì tất cả đều phải dùng cử chỉ. Nhưng những thiết bị đó khá xa tầm với của bọn mình, nên dự án vẫn chưa thể hoàn thành”, Khiêm tâm sự.

Bịt tai lại, mở trái tim ra

Khi những học trò câm điếc cuối cùng ra về, đồng hồ đã gần chuyển sang 10 giờ đêm. Mẹ con Khiêm mời tôi ở lại ăn tối. Gạo hết, chỉ còn non một lon. Bà Thảo nhìn tôi cười ái ngại: “Mới mua bịch gạo 2 kg cách đây mấy ngày, hôm nay không biết có khách đến. Thôi thông cảm ăn mì gói nha”. Nói rồi bà gỡ cửa tủ ra đặt xuống đất, lục trong cái tủ chứa đầy áo quần, giấy tờ và… mì gói. “Cái tủ này người ta vất, thấy cũng còn tốt, chỉ bị hư cánh cửa nên mình mang về xài. Trong nhà toàn là đồ cho cả đấy”, bà Thảo nói.

Mà thật vậy, căn phòng này được một nhà hảo tâm cho mượn để dạy học, cũng là nơi tá túc của Khiêm và mẹ. Bàn ghế do Hội Bảo trợ người khuyết tật và trẻ mồ côi TP.HCM cùng nhà hảo tâm cho. Mấy bộ máy vi tính cũ được Thành đoàn và nhà hảo tâm ủng hộ. Nhà có chiếc xe máy cũ xì cũng là của dì cho (nhưng Khiêm thường đi học bằng xe buýt để tiết kiệm tiền đổ xăng, chỉ ngày chủ nhật mới lấy xe chở mẹ đi sinh hoạt với các bạn điếc câm khác). Ngay cả hai cái quạt, Khiêm cũng ra dấu: “được cho luôn”.

Bằng ánh mắt cười, bằng bàn tay Khiêm nói với tôi: Hãy thử bịt chặt tai lại và đừng nói gì cả. Nửa tiếng thôi, tôi tin rằng anh sẽ cảm thông được với người câm điếc hơn.

Vậy thì, nào! Hãy cũng tôi bịt tai lại và mở trái tim ra…

Nguyễn Tập