Trang chủ / Sức khỏe tinh thần - Tâm lý /

Chế độ dinh dưỡng dành cho người có HIV

Thứ Năm, 07/08/2014

Hàng ngày, người có HIV cần một lượng protein và năng lượng nhiều hơn bình thường để chống lại vi rút. Tuy nhiên, người có HIV lại dễ bị ngộ độc thức ăn và nhiễm bệnh qua thức ăn hơn. Do vậy, họ cần ăn nhiều gấp đôi bình thường và thức ăn cần phải đảm bảo vệ sinh và nhiều dinh dưỡng.

Các nghiên cứu đã cho thấy ngay từ giai đoạn đầu mới nhiễm HIV, cơ thể đã cần gấp đôi đạm và năng lượng so với trước khi nhiễm HIV. Mặt khác, do sức đề kháng của cơ thể người có HIV yếu hơn nên một lượng nhỏ mầm bệnh cũng có thể gây nhiễm trùng đường ruột hoặc ngộ độc thức ăn. Thêm vào đó, do cơ thể yếu mệt, bị nhiễm trùng cơ hội hoặc do tác dụng phụ của các thuốc, người có HIV đôi khi chán ăn. Với tất cả những yếu tố trên, một chế độ dinh dưỡng đầy đủ và an toàn đối với người có HIV là rất quan trọng.
 
Một chế độ dinh dưỡng tốt sẽ:
•           Phòng giảm cân
•           Phòng thiếu dinh dưỡng
•           Giảm nguy cơ nhiễm trùng
•           Tăng cường hiệu quả điều trị
 
Một số gợi ý về chế độ dinh dưỡng

Để có thể ăn được nhiều, người có HIV nên chọn các loại đồ ăn thích hợp với khẩu vị và tiêu hoá của mình. Không nên cố ăn uống các loại thực phẩm mà mình không thích hoặc gây rối loạn tiêu hoá (tiêu chảy, đau bụng, dị ứng...).

 
1) Các loại đồ ăn thích hợp về mặt dinh dưỡng với người có HIV
 
• Đồ ăn chứa nhiều protein: thịt, tôm, cá, trứng, sữa, gan, các loại hạt đậu, đậu phụ, lạc, vừng (mè)

• Đồ ăn chứa nhiều năng lượng khoai tây, bánh mỳ, cơm, các loại đồ ăn ngọt (mía, bánh, kẹo, trái cây ngọt, nước uống có đường), các loại chất béo (mỡ, dầu, bơ, pho mát)

• Đồ ăn chứa nhiều vitamin: rau và trái cây các loại, trứng, sữa, gan.

Người có HIV cần ăn ít nhất là 6 lần mỗi ngày. Nếu không có điều kiện để tổ chức bữa ăn thường xuyên, ngoài các bữa ăn chính trong ngày, các lần khác có thể ăn bánh kẹo, trái cây hoặc các đồ ăn nhẹ khác.  

2)     Tỷ lệ các loại đồ ăn mà người có HIV nên sử dụng
 
• Cần ăn nhiều nhất là các loại lương thực: cơm, bánh mì, khoai tây. Cần lưu ý là phở, bún, miến và phần lớn các loại mỳ hiện có tại Việt Nam đều chứa rất ít năng lượng. Trong trường hợp người có HIV cần ăn để lấy năng lượng thì không nên ăn các loại đồ ăn này hoặc phải ăn cùng với các loại đồ ăn nhiều năng lượng như cơm, bánh mì, khoai tây.
 
• Kế đó là các loại rau và trái cây. Nên ăn các loại rau và trái cây khác nhau để có nhiều loại vitamin, chất khoáng và chất xơ. Tuy nhiên, cần lưu ý là người có HIV không nên ăn các loại rau sống trừ khi những rau này được rửa thật sạch và ngâm trong nước muối loãng để loại trừ phần lớn các loại vi khuẩn và ký sinh trùng gây bệnh. Các loại trái cây nên được gọt vỏ trước khi ăn.
• Các loại thực phẩm nhiều đạm có vai trò rất quan trọng trong việc duy trì sức khoẻ và tăng cường khả năng chống đỡ bệnh tật của cơ thể nên cần được ăn thường xuyên. Các loại đó gồm: thịt, cá, tôm, trứng, sữa, các loại đậu, vừng (mè), lạc. Một ngày một người có HIV nên ăn một lượng đạm tương đương với 4-5 quả trứng gà hoặc 2-3 lạng thịt, hoặc 3-4 lạng cá.
• Các loại gia vị: Tuỳ vào khẩu vị của từng người mà có thể sử dụng các loại gia vị khác nhau. Tuy nhiên, những người có HIV không nên ăn quá nhiều ớt và hạt tiêu vì có thể gây kích ứng dạ dày đồng thời làm các vết loét ở miệng lâu lành. Những người có HIV ở Thái Lan thường được khuyên ăn nhiều tỏi để tăng cường khả năng miễn dịch của cơ thể. Đây cũng có thể là một gợi ý để thử áp dụng. 
Nếu người có HIV không thể ăn đủ các loại thức ăn thông thường, họ nên dùng các loại đồ uống có nhiều ca-lo (năng lượng) như sữa và nước hoa quả pha đường. Họ có thể uống thẳng từ cốc hoặc qua ống hút. Trong các loại sữa bột hiện nay đang có bán trên thị trường Việt Nam, Ensure là loại sữa được Tổ chức Y Tế Thế giới khuyên dùng cho những người có HIV vì loại sữa này có chứa nhiều năng lượng. 
Trong trường hợp bị rối loạn tiêu hoá, nên ăn các loại lương thực như cơm, bánh mì, hoặc các loại trái cây có vị ngọt vì chúng có nhiều năng lượng và dễ tiêu hơn.
 
Đề phòng các loại bệnh do thức ăn gây ra:
• Những người có HIV dễ bị nhiễm đường tiêu hoá. Do vậy cần chọn mua các loại đồ ăn uống tươi, sạch, còn hạn sử dụng. Các loại thức ăn có trứng, thịt và hải sản như tôm, cá cần được nấu chín kỹ, các loại rau quả cần được rửa sạch. Nên ăn ngay sau khi nấu. Những đồ ăn, uống còn thừa hoặc để tủ lạnh, phải có lồng bàn để tránh ruồi và côn trùng. Trong trường hợp đó, thức ăn uống không thể để quá 6 giờ kể từ khi nấu.
• Ngoài ra, một số người có thể dị ứng với một số loại đồ ăn, thức uống nhất định như sữa tươi, tôm, cá... Các biểu hiện của dị ứng có thể là ngứa, nổi cục trên da hoặc cũng có thể là đau bụng hoặc tiêu chảy. Trong những trường hợp đó, nên dùng loại thức ăn khác để thay thế.

Tâm sự bạn trẻ (biên soạn)
Nguồn: Tài liệu chăm sóc cho người có HIV (Viện nghiên cứu phát triển xã hội ISDS)


Tin khác

Hickey là gì? Nguyên nhân, nguy cơ và cách xử lý an toàn

Thứ Tư, 29/07/2026
Hickey (love bite hay vết cắn yêu) là một vết bầm hình thành khi lực hút hoặc cắn nhẹ làm vỡ các mao mạch dưới da. Dù thường được xem là dấu hiệu của sự...

Love Language: Hiểu để yêu, hiểu để được yêu

Thứ Sáu, 10/07/2026
Có bao giờ bạn tự hỏi vì sao mình đã cố gắng hết lòng vì một người nhưng họ vẫn nói rằng không cảm nhận được tình yêu? Thực tế, mỗi người đều có...

Hội chứng "People Pleaser": Khi sống để làm hài lòng tất cả mọi người

Thứ Sáu, 10/07/2026
Hầu hết chúng ta đều mong muốn được người khác yêu mến và công nhận. Tuy nhiên, có những người khao khát sự chấp nhận đến mức sẵn sàng bỏ qua mong muốn,...

Yêu xa: Giữ gìn hay buông tay?

Thứ Sáu, 03/07/2026
Yêu xa luôn mang theo một thứ cảm giác rất lạ: vừa đẹp, vừa đau. Đó là khi tình cảm vẫn còn đó, nhưng những cái nắm tay, những lần gặp gỡ, hay chỉ đơn...

Hustle culture: Bệ phóng thành công hay con đường dẫn đến kiệt quệ?

Thứ Tư, 01/07/2026
Những nội dung lan truyền trên mạng xã hội thường khuyến khích mọi người không ngừng học tập và làm việc để đạt được thành công. Tuy nhiên, đằng sau những...

Love Bombing: Khi sự quan tâm trở thành vũ khí thao túng

Thứ Năm, 18/06/2026
Những lời yêu thương dồn dập, sự quan tâm liên tục hay những lời hứa hẹn về tương lai ngay từ khi mới quen có thể khiến chúng ta cảm thấy mình thật đặc...

Bài viết nổi bật

  • 8 dấu hiệu của sự trưởng thành về mặt cảm xúc

    Thứ Năm, 28/05/2026
    Sự trưởng thành về mặt cảm xúc là khả năng của một người trong việc quản lý cảm xúc và những áp lực trong cuộc sống một cách lành mạnh và hiệu quả. Điều...
  • Hành vi tình dục cưỡng bức

    Thứ Hai, 29/06/2026
    Hành vi tình dục cưỡng bức đôi khi được gọi là chứng cuồng dâm hoặc nghiện tình dục. Đó là sự tập trung mãnh liệt vào những tưởng tượng, ham muốn hoặc...
  • Quản lý căng thẳng và thanh thiếu niên

    Thứ Tư, 03/06/2026
    Giống như người lớn, thanh thiếu niên cũng có thể trải qua căng thẳng mỗi ngày và việc học các kỹ năng quản lý căng thẳng sẽ mang lại nhiều lợi ích. 
  • Ảnh hưởng của áp lực từ bạn bè đến mọi lứa tuổi như thế nào?

    Thứ Ba, 09/06/2026
    Áp lực từ bạn bè ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi, thường đẩy họ đến những hành vi không thoải mái hoặc rủi ro. Nhận biết sớm những áp...
  • Lạm dụng cảm xúc

    Thứ Năm, 11/06/2026
    Lạm dụng cảm xúc (lạm dụng tinh thần) là một kiểu hành vi trong đó người gây ra lạm dụng xúc phạm, làm nhục và nói chung là gieo rắc nỗi sợ hãi vào cá nhân...

Kiểm tra chỉ số BMI online

ĐO CHỈ SỐ CÂN NẶNG - CHIỀU CAO (BMI) ONLINE

Chiều cao của bạn (cm)

Cân nặng của bạn (kg)

Bài viết mới

  • Hành vi tình dục cưỡng bức

    Thứ Hai, 29/06/2026
    Hành vi tình dục cưỡng bức đôi khi được gọi là chứng cuồng dâm hoặc nghiện tình dục. Đó là sự tập trung mãnh liệt vào những tưởng tượng, ham muốn hoặc...
  • Lạm dụng cảm xúc

    Thứ Năm, 11/06/2026
    Lạm dụng cảm xúc (lạm dụng tinh thần) là một kiểu hành vi trong đó người gây ra lạm dụng xúc phạm, làm nhục và nói chung là gieo rắc nỗi sợ hãi vào cá nhân...
  • Ảnh hưởng của áp lực từ bạn bè đến mọi lứa tuổi như thế nào?

    Thứ Ba, 09/06/2026
    Áp lực từ bạn bè ảnh hưởng đến mọi người ở mọi lứa tuổi, thường đẩy họ đến những hành vi không thoải mái hoặc rủi ro. Nhận biết sớm những áp...
  • Quản lý căng thẳng và thanh thiếu niên

    Thứ Tư, 03/06/2026
    Giống như người lớn, thanh thiếu niên cũng có thể trải qua căng thẳng mỗi ngày và việc học các kỹ năng quản lý căng thẳng sẽ mang lại nhiều lợi ích. 
  • 8 dấu hiệu của sự trưởng thành về mặt cảm xúc

    Thứ Năm, 28/05/2026
    Sự trưởng thành về mặt cảm xúc là khả năng của một người trong việc quản lý cảm xúc và những áp lực trong cuộc sống một cách lành mạnh và hiệu quả. Điều...