Xin đừng lấy từ “Hiếp dâm” ra làm trò đùa
Thứ Hai, 11/01/2016CẢNH BÁO VỀ NỘI DUNG: bàn rất nhiều và chi tiết về bạo lực tình dục và cưỡng hiếp
“Hôm qua, tao hiếp đội địch tơi tả luôn!”
“Bộ đồ của mày xấu quá, hấp diêm thị giác quá!”
Hoặc nặng hơn thì:
“Nhìn mặt con A/thằng B như thế thì chẳng ai thèm hiếp đâu”
“Tao hiếp chết mày bây giờ!”
Trong cuộc sống hằng ngày, chắc bạn cũng đã nghe thấy những câu nói tương tự nhiều lần rồi; từ “hiếp” hay “hấp diêm”, thỉnh thoảng có người dùng cả từ tiếng Anh là “rape”, được sử dụng rộng rãi như một cách nói bông đùa; hoặc những câu nói đùa xoay quanh vấn đề cưỡng hiếp. Thường thì cả người nói lẫn người nghe đều không thật sự có chủ ý cười đùa vào nạn hiếp dâm. Có thể đó là do thói quen, vì họ nghe nhiều người nói và bắt chước theo. Có thể đó là do họ nghĩ “À, mình chỉ nói thôi chứ nếu không làm thì sẽ ổn mà!”. Tuy nhiên, cho dù có tự giải thích và biện bạch thế nào đi nữa, sự thật thì các trò đùa về nạn cưỡng hiếp (rape jokes) không hài hước chút nào mà còn kéo theo rất nhiều hệ quả khôn lường. Và những hệ quả đó là…
- Bạn đang không tôn trọng và làm tổn thương tới những nạn nhân bị cưỡng hiếp:
Cưỡng hiếp là một vấn nạn xã hội rất nghiêm trọng, nó để lại nhiều hậu quả đau thương về mặt thể xác lẫn tinh thần cho nạn nhân. Về mặt thể xác, họ có thể bị nhiễm trùng đường sinh dục, co thắt âm đạo, chảy máu ở hậu môn và âm đạo, có thai hay thậm chí là HIV/AIDS. Về mặt tinh thần, họ sẽ luôn tự dày vò mình trong tội lỗi, tự khiển trách bản thân. Nạn nhân bị cưỡng hiếp hay có suy nghĩ muốn tự hủy hoại chính mình, self-harm và muốn tự tử. Song song đó, họ thường mắc phải rối loạn căng thẳng hậu chấn thương tâm lý, gọi tắt là PTSD (Post-traumatic Stress Disorder).
PTSD thường xuất hiện khi bệnh nhân vừa trải qua một sự kiện đau buồn hoặc cú sốc tinh thần lớn (thường nhất là ở nạn nhân bị cưỡng hiếp, nhân chứng của các vụ thảm sát, khủng bố và các cựu chiến binh). 3 triệu chứng thường thấy nhất của PTSD là:
a. Sự trải nghiệm lại (re-experiencing): khác với chỉ nhớ lại thông thường, họ cảm thấy được nỗi lo âu, sợ sệt như đang phải sống lại những giây phút đáng sợ, đau thương. Nạn nhân bị cưỡng hiếp có thể nhớ lại và trải nghiệm lại toàn bộ những gì đã diễn ra với họ, khi bị cưỡng hiếp trong ác mộng lúc đang ngủ hoặc trong hồi tưởng cá nhân.
b. Lảng tránh (Avoidance): họ sẽ vô tình hoặc cố ý thay đổi hành vi, cách ứng xử để tìm cách tránh khỏi những khu vực có thể gợi nhớ lại sự kiện đã gây ra chấn thương tâm lý, hoặc mất hứng thú với những sở thích cũ.
c. Cảnh giác, sợ sệt với cường độ lớn (Hyper-arousal): họ sẽ có cảm giác như luôn phải “ngồi trên đống lửa”, e dè, sợ sệt, cẩn trọng với mọi thứ, khó hoặc mất ngủ, dễ nổi giận, dễ bị kích động.
Vậy nên, khi bạn mang việc cưỡng hiếp ra đùa cợt, không những bạn đang cười lên một trong những ký ức khủng khiếp, kinh hoàng nhất cuộc đời nạn nhân, mà bạn còn đang lật lại vết thương cưa lành trong lòng họ, xát muối lên rồi cười vào nó. Khi nghe thấy rape jokes, nạn nhân bị cưỡng hiếp sẽ hồi tưởng lại một cách rõ nét những gì đã từng diễn ra với họ và đưa họ vào cơn thở gấp (hyperventilation). Khi mọi người cười đùa, họ sẽ nhận ra cả những người họ ngỡ là thân thiết đều xem nhẹ nỗi đau của họ, rồi họ sẽ lại cảm thấy xấu hổ, tự khiển trách bản thân. Ngoài ra, khi thấy mọi người hưởng ứng rape jokes, nạn nhân sẽ càng cảm thấy sợ sệt, không dám kể với ai hay báo với cảnh sát là họ đã bị cưỡng hiếp. Điều này lại trực tiếp dẫn đến hệ quả thứ hai:
- Rape jokes làm gia tăng cưỡng hiếp và bạo hành tình dục:
Khi nạn nhân cảm thấy mình bị giễu cợt, họ sẽ không báo cáo về việc mình đã bị cưỡng hiếp, nghĩa là hung thủ sẽ vẫn sống vui vẻ bình thường kể cả sau khi gây án. Nếu phạm tội mà không bị bắt hay thậm chí là bị tố giác thì chẳng có lý do gì khiến họ không dám tiếp tục cưỡng hiếp người khác. Và cứ thế, vòng xoay ấy lại lặp lại.
Bên cạnh đó, nhiều nghiên cứu đã cho thấy khi bạn hưởng ứng rape jokes, hay thậm chí là chỉ cần nghe nó thôi sẽ khiến bạn:
- Có xu hướng khiển trách, đổ lỗi cho nạn nhân hơn
- Có xu hướng chấp thuận dục vọng cưỡng hiếp người khác
- Dần cảm thấy hiếp dâm không nghiêm trọng đến vậy
- Dần cảm thấy không cần trừng phạt kẻ hiếp dâm
“Sao mày lại để chuyện này xảy ra với mày chứ?” – Bạn bè và gia đình của tôi, khi tôi kể cho họ nghe
Tất cả những điều này sẽ khiến cưỡng hiếp trở thành một “chuyện bình thường” trong mắt bạn, và khi bạn thấy nó bình thường thì nó cũng dần xảy ra thường xuyên hơn. Dù không phải đàn ông ai cũng là kẻ hiếp dâm, nhưng những kẻ hiếp dâm thì lại tin rằng đàn ông ai cũng đã từng hiếp dâm.
Nghe có vẻ đáng sợ, nhưng sự thật là vậy. Họ tin rằng đàn ông ai cũng đã thử cưỡng hiếp người khác, chỉ có điều họ che đậy tốt nên chưa bị phát hiện thôi. Tệ hơn nữa, mỗi khi bạn đùa cợt về cưỡng hiếp và kẻ hiếp dâm nghe được, họ sẽ càng tin hơn rằng cưỡng hiếp là việc ai cũng đã từng làm một lần trong đời, là chuyện bình thường như cân đường hộp sữa và chẳng có gì nghiêm trọng.
“Nhưng tôi sẽ không bao giờ cười đùa về việc cưỡng hiếp trước mặt nạn nhân!”, “Bạn bè của tôi là những người đứng đắn, họ sẽ không bao giờ cưỡng hiếp ai đâu?” bạn sẽ nói vậy. Tuy nhiên, sự thật là bạn sẽ chẳng bao giờ biết được trong số những người có mặt trong phòng, những người sẽ phải nghe trò đùa không vui của bạn, có bao nhiêu người là nạn nhân, hay suýt-trở-thành-nạn-nhân mà giấu kín, không dám nói ra? Với cái cách xã hội kỳ thị, lên án, chỉ trích nạn nhân, liệu có bao nhiêu người dám kể rằng: “Vâng, tôi đã từng bị cưỡng hiếp.”? Hay là họ sẽ nén nỗi đau và nỗi tủi nhục lại thành những giọt nước mắt về đêm, nén vào rượu chè, vào trong những cơn ác mộng mà ở đó, họ sẽ phải trải nghiệm lại toàn bộ quá trình bị cưỡng hiếp?
“Mọi người xung quanh tôi đùa cợt về cưỡng hiếp và quấy rối tình dục, không ai biết khi còn bé tôi đã từng bị quấy rối, và từ đó, tôi không bao giờ còn như trước…”
Có bao nhiêu người đã từng cưỡng hiếp người khác nhưng không kể cho bạn biết, hay thậm chí có khi còn không nhận ra mình đã cưỡng hiếp? Một khảo sát diễn ra cho thấy 6% nam sinh viên sẽ thừa nhận mình đã từng cưỡng hiếp miễn sao bạn không sử dụng từ “cưỡng hiếp”, “hiếp dâm” trong mô tả về hành động cưỡng hiếp. Trong số 6% này, chỉ có 37% đã vô tình gây án một lần, còn 63% kia đã lặp lại hành vi nhiều hơn một lần. Theo thống kê của RAINN (Rape, Abuse & Incest National Network), 93% nạn nhân ở tuổi vị thành niên đều có quen biết hung thủ, trong đó hết 34.2% là phụ huynh của nạn nhân và 58.7% là người quen của nạn nhân; chỉ có 7% là người lạ mặt không quen biết.
“Tôi bị quấy rối tình dục bởi một bạn nam mà tôi hầu như ngày nào cũng gặp ở trường. Đến giờ tôi vẫn không rõ liệu anh ta có nhận ra việc mình làm là sai trái hay không.”
Đã đến lúc chúng ta bỏ qua suy nghĩ rằng bọn “yêu râu xanh” là những bóng ma chập chờn ở những hẻm đường tối vắng, là những gương mặt xa lạ chúng ta chưa bao giờ quen biết. Bởi vì những kẻ hiếp dâm ấy cũng chỉ là con người. Họ sống xung quanh chúng ta. Họ có thể là bác hàng xóm thân thiện hay bàn với bạn về trận bóng đá tối hôm qua, có thể là một doanh nhân thành đạt được nhiều người ngưỡng mộ, có thể là chàng trai đã từng chơi với con bạn từ thuở ấu thơ, hay thậm chí là con bạn.
“Cưỡng hiếp” không phải là một khái niệm trừu tượng, xa xôi mà là một vấn nạn xã hội nghiêm trọng và gần gũi: nó ở ngay xung quanh chúng ta. Nếu chúng ta không hành động, không giải quyết nó mà vẫn cười đùa như thể nó là một cái gì bình thường, hài hước thì mối đe dọa này sẽ không bao giờ biến mất mà nó sẽ chỉ phát triển thêm và dập dờn đe dọa bạn, bạn bè hay người thân của chính bạn.
Theo beautifulmindvn.com










