|
tamsubantre.org - Chỉ còn một nữa kỳ thi đại học sẽ bắt đầu. Hồ sơ đã nộp, song rất nhiều teen vẫn đang điêu đứng với việc lựa chọn nghề nghiệp. Không ít teen vẫn gặp khó khăn khi lựa chọn nghề phần lớn họ chưa được hướng nghiệp cụ thể mà chỉ chọn theo số đông, sở thích hoặc của người thân… nên không hiếm rất nhiều teen đang điêu đứng sau khi lựa chọn và học nhầm nghề.
Mai ( 26 tuổi, Nghệ an) sinh ra và lớn lên tại một miền quê nghèo, đã nhớ lại thời điểm “định mệnh” của mình. Ngay từ nhờ Mai luôn tự nhủ với chính bản thân mình: phải học thật giỏi để sau này thoát khỏi cảnh lam lũ như cha mẹ. Cả nhà chỉ trông chờ vào mùa màng và những đồng lương ít ỏi mà bố mẹ đi làm phụ nề. Năm mười lăm tuổi, không may bố Mai đã mất vì tai nạn trong khi làm việc đã đẩy gia đình mai đến điểm cùng cực của cái nghèo. Mẹ tần tảo nuôi năm chị em Mai ăn học. Là một cô bé thông minh, ham học hỏi và sự cố gắng hết mình, Mai đã học hết cấp ba và cũng háo hứng chờ đợi kỳ thi đại học như một cơ hội để giã từ sự đeo bám của cảnh nghèo khó. Năm ấy, Mai đã đỗ Đại học, niêm hy vọng trong cô được nhân lên gấp bội. Nhưng niềm vui chưa được bao lâu sau một vài buổi làm quen với một học, Mai ngỡ ngàng nhận ra rằng nghề cô đã chọn không dễ để xin việc làm. Cô thực sự cảm thấy hoang mang về chính nghề nghiệp và tương lai của mình. Khi nộp hồ sơ thi đại học, vì hoàn cảnh cô không được ai định hướng cũng chưa nghĩ gì về công việc của mình sau này mà chỉ chọn theo sự tư vấn của bạn bè và sở thích của cá nhân. Trong thời gian theo học, có lúc, cô đã định bỏ học để theo một nghề nào đó, nhưng tôi lại sợ làm lại từ đầu, sợ ánh mắt thất vọng của mẹ, của các em cô. Rồi 4 năm trôi qua, ngày được cầm tấm bằng trên tay cô chưa kịp tự hào về bản thân đã từ mịnh vượt bao khó khăn để tồn tại trên đất thủ đô thì nỗi buồn đã ập tới. Mai làm đủ thứ nghề từ gia sư, phát tờ rơi, tiếp thị nhưng công cũng chẳng được là bao và không ổn định. Mai chạy ngược xuôi nhưng chưa bao giờ được một công việc phù hợp với khả năng chuyên môn và sở thích của mình. Hai năm liền Mai chưa về quê cũng vì không có tiền, không muốn mẹ và những người ở quê biết cô không có việc. Một hôm đọc tờ báo mua bán thấy tuyển người giúp việc rất nhiều, chợt nghĩ tới công việc này cô đắn đo suy nghĩ nhưng rồi chẳng có công việc nào khác đảm bảo cho cô một mái nhà, bữa ăn không phải lo và tôi còn có chút tiền dành dụm gửi về cho gia đình. Vậy là cô xếp tấm bằng đại học đến xin làm người giúp việc.
Hồng, 24 tuổi, Hà Nội, nhân viên văn thư. Cũng ở vào hoàn cảnh như Mai, khi tốt nghiệp cấp ba cô cũng băn khoăn không biết nên chọn nghành nào cho phù hợp. Rồi nhắm mắt đưa chân cho chọn nghành “chẳng ai để ý tới” là Nhân học, bởi được hứa hẹn rằng chỉ cần có tấm bằng đại học cô sẽ có công việc ổn định. Đúng như viễn cảnh được tạo ra, sau khi dời ghế nhà trường cô được tuyển vào cơ quan cấp bộ, với vị trí văn thư. Phần vì công việc không có sức thu hút với Hồng, phần vì thiếu chuyên môn nên cô không nhận thấy sự hứng thú từ công việc. Hàng ngày, thời gian ở cơ quan với cô dường như dài thăm thẳm nếu không có những thời gian tán chuyện với chị em trong phòng hoặc trốn giờ làm đi shopping.
Chọn ngành, chọn nghề không phải là việc đơn giản
Vậy làm thế nào để tương lại của mình không bị đặt nhầm chỗ? Đó là câu hỏi khiến nhiều teen sắp bước vào ngưỡng cửa thi đại học đau đầu. Cường (học sinh lớp 12, trường PTTH Thăng Long, Hà nội) cũng là một trong số đó. Ngày thi đã đến gần nhưng vẫn chưa biết nên chọn nghành gì bởi ngày nộp hồ sơ dự thi đại học cậu đã nộp hơn 10 bộ. Cường quyết định lựa chọn một trung tâm tư vấn hướng nghiệp để tìm sự trợ giúp. Đến đó Cường mới hiểu ra rằng để quyết định chọn trường phù hợp phải trải qua ba bước chứ không hề đơn giản. Thứ nhất là chọn nghành, hiện nay có một vài nghành phổ biến như nghành xã hội, kinh tế, luật, kỹ thuật, công nghệ, khoa học tự nhiên, nông- lâm- thuỷ sản, y dược, thể dục- thể thao, sư phạm. Để chọn được nghành phù hợp, không chỉ dựa trên sở thích của bạn thân mà cần phân tích những đặc điểm tính cách, năng lực, tố chất để nhận thấy mình có đủ khả năng đáp ứng những yêu cầu của nghành hay không. Thông thường với từng đặc điểm và yêu cầu riêng mỗi nghành sẽ gắn với môt khối thi đặc thù, vì vậy lựa chọn nghành theo khối mà bạn lựa chọn thi cũng là một tiêu chí. Sau khi chọn được nghành là đến bước chọn nghề. Chọn nghề sẽ là bước khiến nhiều bạn gặp khó khăn vì trong một nghành có rất nhiều nghề, ví dụ cùng là cử nhân kinh tế nhưng có người sẽ làm kế toán, người làm tài chính, ngân hàng, người làm quản trị kinh doanh. Cũng giống như chọn nghành, sở thích không là tiêu chí được đánh giá cao, trái lại sở trường, năng lực, tố chất, tính cách của bản thân là những điểm cần phải điểm danh lúc này. Bên cạnh đó, mỗi teen cũng phải hình dung xem với nghề mình lựa chọn sẽ yêu cầu phẩm chất, kỹ năng, tính cách gì và liệu điểm mạnh và điểm yếu mình đang sở hữu có thể đáp ứng được hay không. Khi đã tìm ra được nghề phù hợp, bước tiếp theo đến chọn trường. Thực tế cùng một nghề có rất nhiều trường đạo tạo với nhiều cấp độ, từ cao đằng, đại học, trung cấp. Nhưng chọn trường cũng là bước quyết định khả năng thắng và bại của bạn sau 12 năm đèn sách. Muốn chọn trường phù hợp cần dựa trên các tiêu chí như năng lực học tập của bản thân, điều kiện hoàn cảnh gia đình, đặc thù đào tạo, danh tiếng của trường,….Có rất nhiều kinh nghiệm thương đau của các sĩ tử khi lựa chọn trường có điểm đầu vào vượt xa với năng lực học tập của mình. Hoặc ngược lại, có những bạn đã đặt chân vào ngôi trường mơ ước của mình nhưng hai năm sau phải ngậm ngùi chia tay bởi học gia đình không thể gồng mình chi trả được học phí hàng năm. Sau khi nghe tư vấn viên giải thích xong, Cường mới tá hoả đáng nhẽ cậu phải suy nghĩ về những điều này sớm hơn chứ không đợi khi ngày thi đã cận kề. Bởi để lựa chọn nghề học phù hợp là cả một quá trình khám phá không chỉ bản thân mà cả cuộc sống. Do đó, không hy vọng có thể chọn được nghề phù hợp qua ngày một, ngày hai. Tuy nhiên, muộn còn hơn không vì ít ra lúc này Cường vẫn còn cơ hội để biết mình phải lựa chọn từ đâu.
Có lẽ không phải ai cũng may mắn như Cường khi tìm được địa chỉ tư vấn hướng nghiệp uy tín. Tuy nhiên, mỗi teen đều có thể tự giúp mình. Và để trăm trận trăm thắng mỗi teen hãy biết đến mình, đến ta. Cụ thể, tự bản thân mỗi teen có thể tìm hiểu về các ngành nghề qua báo chí, internet hoặc qua thực tế như đến các trung tâm hướng nghiệp hay những người đã làm nghề đó để hiểu rõ công việc sẽ làm sau này cũng như yêu cầu về phẩm chất, tính cách, kỹ năng của nghề đó là gì. Sau đó, tự khám phá bản thân xem có phù hợp với nghề đó hay không. Và đừng quên trong quá trình đi khám phá bản thân nếu gặp khó khăn người thân, gia đình, thầy cô, bạn bè là những “chiếc phao cứu trợ” rất hữu hiệu.
Quỳnh Châu
|
0%
0%
0%
0%
